Reflectie

De bladen buigen zich over de vraag: wat had de collectieve MH17-rouw te betekenen?

Elke donderdag Wat is lezenswaardig deze week?


Na de ramp en de rouw volgt de reflectie. Nu de liniaal in de vorm van hashtag #ongepast hen niet meer zo dreigend boven de vingers hangt, doen de weekbladen met een gerust hart een beroep op de ratio: wat had die collectieve huiluitbarsting van vorige week eigenlijk te betekenen? Etalage-emotie als blijk van laatste eer aan de slachtoffers, uitvoerig opgediend door de media, stond ze ons koele kikkerlanders eigenlijk wel?


Burgers gedroegen zich als hysterische bakvissen, constateert Arnon Grunberg in Vrij Nederland. Bakvissen die zich geroepen voelden hun traanvocht de openbare ruimte in te laten druppelen. Wie niet hardop wil mee treuren is gek, of toch tenminste harteloos. 'Net als het WK lijkt een tragedie als die van vlucht 17 in te worden gezet om een collectieve identiteit te bevorderen, om te doen alsof Nederlandse soevereiniteit nog echt bestaat, om eindelijk weer samen iets te voelen', schrijft hij in een essay dat eerder in The New York Times verscheen.


'Een dergelijke instrumentalisering van een vliegtuigramp heeft niets met rouw of rouwverwerking te maken, al was het maar omdat collectieve rouw net zo'n paradoxaal verschijnsel is als collectieve schuld. Het drama van rouw is nu juist dat het niet echt deelbaar is, dat het om een uiterst individuele emotie gaat die zich nauwelijks aan anderen laat mededelen.'


Elsevier kijkt zonniger naar het door Grunberg gemunte emotioneel exhibitionisme als plotseling opdoemend cultureel verschijnsel. 'De rouw van afgelopen week maakte duidelijk dat het beeld van Nederland als natie van stugge individualisten sterk verouderd is', schrijft Gerry van der List. Samen rouwen biedt volgens hem verbondenheid en steun, in elk geval tijdelijk. 'Het afdwingen van internationaal respect door het waardig verwerken van een traumatische ervaring is een blijk van beschaving waaraan iedere burger zijn steentje kan bijdragen.' Rouw als aanwijsbaar teken van een deugende moraal, precies waartegen Grunberg zich keert.


De Groene Amsterdammer maakt indruk met een reportage over de gay pride in het MiddenOosten, waar seksuele vrijheid nog moet worden bevochten. Monique Samuel volgt onder meer de Arabisch-Iraakse Koerd Amir (21), een van de meest gewaardeerde LGBTQ-activisten uit zijn regio. Hij reist elke maand af van de Regionale Koerdische Autoriteit naar Bagdad om ondergedoken homoseksuelen te steunen. Dat is gevaarlijk, ontvoering ligt altijd op de loer. Maar, zo zegt Amir, 'Ik sterf liever dan nooit te hebben geleefd.'


Aan seks valt nog wel te komen, maar hoe verwezenlijk je romantische idealen in een omgeving waar je nauwelijks romantisch kunt zijn omdat bijna niemand zijn seksuele identiteit durft te erkennen? 'De tops voelen zich superieur, zij zijn de mannen, de echte kerels. Als je bottom bent, word je eerst gebruikt en dan uitgekotst. Ik zoek liefde. Liefde! Maar mensen hebben te veel pijn om liefde toe te staan.'


Het laatste woord is aan de schrijver van het Elsevier-stuk over onze natie in labiele staat: beschaving is en blijft een precaire zaak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden