Referendum over vredesplan-Annan

De parlementsverkiezingen in Noord-Cyprus van zondag zijn eigenlijk een referendum over het vredesplan van Kofi Annan. En dus een populariteitspeiling voor president Rauf Denktash....

Voor de kiezers in de Turkse Republiek van Noord-Cyprus is zondag het moment van de glorie. Eén dag staan ze in de internationale schijnwerpers, ofschoon hun mini-staatje slechts door Turkije wordt erkend.

De paria's van het oostelijke Middellandse-Zeebekken maken morgen uit of er spoedig een einde komt aan de deling van het eiland of dat ze halsstarrig achter hun president Rauf Denktash blijven staan. Want ze kiezen niet alleen een nieuw parlement, ze zeggen ook ja of nee tegen het vredesplan van VN-chef Kofi Annan.

Dat komt doordat een aantal oppositiepartijen een verbond heeft gesloten met als doel het VN-vredesplan nieuw leven in te blazen als zij de overwinning behalen. Dat plan is doodverklaard door Denktash, en de conservatieve regering van premier Dervis Eroglu zegt het hem na. Eroglu's Nationale Eenheidspartij vormt een coalitie met de Democratische Partij van Serdar Denktash, de zoon van de president.

Een overwinning van de oppositie betekent niet dat president Denktash het veld zal moeten ruimen. Een nieuwe regering kan hem echter wel afzetten als hoofd-onderhandelaar bij de besprekingen met de VN en de Grieks-Cyprioten. Grieks-Cyprus treedt in mei toe tot de Europese Unie.

Maar er bestaat veel twijfel of de oppositie sterk genoeg zal zijn om de status quo te doorbreken. De belangrijkste oppositiepartij is de Republikeinse Turkse Partij van Mehmet Ali Talat. Die partij is een lijstverbinding aangegaan met een kleinere partij en opereert onder de naam Verenigde Krachten.

Een tweede oppositiecoalitie wordt gevormd door de Beweging voor Vrede en Democratie. De beweging wordt geleid door oud-minister Mustafa Akinci, die een aantal jaren geleden onder zware Turkse druk aftrad als bewindsman op Binnenlandse Zaken nadat hij kritiek had geuit op de Turkse militaire aanwezigheid.

Volgens de laatste opiniepeilingen zou de Nationale Eenheidspartij van premier Eroglu de grootste worden, gevolgd door de Republikeinse Turkse Partij van oppositieleider Talat. Onder de hervormingsgezinde Turks-Cyprioten bestaat de vrees dat Talat, mocht hij inderdaad geen overwinning behalen, in zee zal gaan met de Democratische Partij van Denktash jr. Hij heeft zich de afgelopen maanden voorzichtig gedistantieerd van de rest van de oppositie en sloeg deze week opeens een wel heel vriendelijke toon aan jegens Turkije.

Daar komt nog bij dat enkele duizenden in Groot-Brittannië wonende Turks-Cyprioten hun eindejaarsvakantie op het eiland vieren en dus ook hun stem zullen uitbrengen. Volgens politieke waarnemers staat het merendeel van de in het buitenland verblijvende Turks-Cyprioten niet echt bekend als hervormingsgezind.

Turkije ontkent in alle toonaarden dat het de stembusgang op het eiland tracht te beïnvloeden. Dinsdag verklaarde premier Tayyip Erdogan dat zijn AK-partij volstrekt neutraal is.

En president Denktash beaamde dat: 'Turkije grijpt niet in, ofschoon het daar het recht toe heeft.' Hij waarschuwde nog eens tegen het plan-Annan, dat volgens hem erop is gericht zijn republiekje te vernietigen.

Maar lang niet iedereen is ervan overtuigd dat Ankara met de handen op de rug langs de zijlijn staat. Turkije heeft net 1,12 miljoen euro schadevergoeding betaald aan de Grieks-Cypriotische Titina Loizidou, waarmee de Turkse verantwoordelijkheid wordt erkend en de deur wordt opengezet naar andere schadeclaims.

Ankara heeft altijd gesteld dat zulks onder de competentie van de Turkse Republiek van Noord-Cyprus viel. Na dertig jaar is dat opeens een ander beleid, meent Hürriyet-columnist Cüneyt Ülsever. Dat en de Turkse belofte dat het komend jaar de kwestie-Cyprus zal worden opgelost, is wel degelijk een boodschap aan de Turks-Cypriotische kiezer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden