Referendum over verdrag met Oekraïne gaat door

'Een historische dag', zei Kiesraad-voorzitter Henk Kummeling. 'Een feestje voor de democratie', voegde Jan Roos van weblog GeenStijl toe. Nederland mag begin volgend jaar naar de stembus voor een raadplegend referendum over het EU-associatie­verdrag met Oekraïne, zo maakte de Kiesraad woensdag bekend.

Jeroen Visser
Jan Roos van het actiecomité GeenPeil na afloop van een persbijeenkomst. Beeld anp
Jan Roos van het actiecomité GeenPeil na afloop van een persbijeenkomst.Beeld anp

Eerder hadden de initiatief­nemers, verenigd in GeenPeil, ruim 470 duizend handtekeningen ingeleverd, ruim boven de wettelijke drempel van 300 duizend. De Kiesraad bepaalde het aantal geldige handtekeningen met een steekproef op 427.939.

Het succes is vooral te danken aan GeenStijl, dat de afgelopen maanden hartstochtelijk campagne voerde tegen het associatieverdrag met Oekraïne. Het akkoord zou de EU 'nog groter en nog minder controleerbaar' maken en een oorlog met Rusland 'binnen de invloedssfeer' halen.

Nu het referendum binnen is, gaat het roer om, zei GeenStijl-journalist Jan Roos. Het weblog zal nog wel campagne voeren, maar alleen om mensen naar de stembus te krijgen. 'Er is een ­tekort aan inspraak over de EU. Of ze nu voor of tegen zijn, wij roepen mensen op toch vooral te gaan stemmen.' Bij het referendum geldt straks een kiesdrempel van 30 procent.

Alle energie lijkt samengebald in het nee-kamp

Wilt u dat de EU doordendert zonder de burgers iets te vragen? Wilt u dat een corrupt, failliet en door een burgeroorlog geteisterd land als Oekraïne dichter bij een EU-lidmaatschap komt? Wilt u een verdrag goedkeuren dat Europa alleen maar geld kost? Wie zou hier ja, ja en ja op zeggen? Wat kunnen de voorstanders doen om hun zaak te redden? (+)

'Neutrale' campagne

Een 'neutrale' campagne zal lastig zijn. Neem de vraag of het associatieverdrag de opmaat is voor het EU-lidmaatschap van Oekraïne. Die kans is volgens experts klein. De initiatiefnemers zien het verdrag juist als een teken van de 'uitbreidingsdrift' van de EU.

Premier Rutte, die de prestaties van GeenPeil 'waanzinnig knap' noemde, wilde niet spreken van een campagne. Het kabinet gaat wel 'uitleggen' waarom het verdrag goed is voor Nederland. Zo leidt het akkoord tot meer 'welvaart en stabiliteit aan de rand van Europa', zei de premier.

Campagnestrategen zinspeelden al op een minimale campagne van het ja-kamp, om de opkomst onder de kiesdrempel te houden. Daar wil D66-campagneleider Kees Verhoeven niets van weten. 'Wij gaan volle bak campagnevoeren en verwachten hetzelfde van alle partijen die in de Tweede Kamer voor dit verdrag hebben gestemd.'

Het associatieverdrag, dat al gedeeltelijk in werking is getreden, gaat pas formeel in als alle EU-lidstaten het hebben geratificeerd. Zes landen moeten dat nog doen, waaronder Nederland. Nu het referendum er komt, zal de regering een beslissing daarover uitstellen. De datum van het referendum is nog niet bekend.

Mag Oekraine dichter bij de EU op schoot?

Is het associatieverdrag met Oekraïne een onnodige provocatie van de Russen of hét middel voor stabiliteit aan de EU-grenzen? Een verkwisting van belastinggeld of een nuttige investering in de economische regio buiten de EU? Welke argumenten geven de voor- en tegenstanders?(+)

Jan Roos met de handtekeningen voor het referendum van GeenPeil Beeld anp
Jan Roos met de handtekeningen voor het referendum van GeenPeilBeeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden