Referendum over havenplan splijt Arnhem

Arnhemmers kunnen vandaag kiezen tussen drie varianten voor een haven. Een ‘nee’ tegen het plan is niet mogelijk...

Vandaag beleeft Arnhem een spannend moment. Zal minimaal 30 procent van de bevolking bereid zijn zich uit te spreken over de vorm van een haven of niet? Bij voldoende opkomst herwint de politiek de illusie dat ze het volk heeft mee laten kiezen, bij onvoldoende opkomst zal ‘Rijnboog’ een van bovenaf gedropt plan blijven en beslist de raad over de vorm van de haven.

Met de keuze om de Spaanse stedebouwkundige Manuel de Solà-Morales een nieuwe visie op de Gelderse stad te laten tekenen, is de bevolking van meet af aan buitenspel gezet. De architect kreeg de opdracht de stad naar de rivier te brengen. In plaats daarvan bracht de visionair de rivier naar de stad. Dat deed hij met een haven, die hij tussen het centrum en de Rijn legde en waaromheen hij cultuur, horeca en hoogwaardige woningbouw bedacht. Dit havenidee had een splijtende werking: het kreeg Arnhemmers in zijn greep of niet.

Het is dus niet gek dat het protest zich juist op dit onderdeel concentreert. Er zijn pogingen gedaan door een felle oppositie om een correctief referendum uit te schrijven. De hele Rijnboog met hoogbouw en haven verandert de groene provinciestad zo ingrijpend dat de bevolking daarop wel ja of nee moet kunnen zeggen, vond zij.

Maar zelfs tweeduizend opgehaalde handtekeningen wist de meerderheid van de raad vorig jaar niet te vermurwen. De Rijnboog werd vastgesteld: het gebied tussen de Nelson Mandelabrug en de John Frostbrug gaat in fasen op de schop. Alleen over het meest heikele punt – de haven – mocht de bevolking worden geraadpleegd.

In een ‘preferendum’ kunnen inwoners kiezen uit drie varianten. De keuze ‘geen haven’ is geen optie. De oppositie noemt het preferendum daarom een schaamlap en roept op tot een boycot.

Waaruit kan Arnhem kiezen? De haven kan lang worden. Dan loopt hij tot aan het Kerkplein. De haven kan kort worden. En de haven kan een sluis krijgen, waardoor het waterpeil, dat anders de standen van de Rijn volgt, hoog blijft.

De variaties ‘kort, lang en sluis’ zijn het resultaat van stadsdialogen die de gemeente het afgelopen jaar heeft gehouden. Ze vergen alle een investering van 90 miljoen. De begroting is al sluitend door bijdragen van gemeente, Rijk en provincie en de verkoop van grond. Alleen de sluisvariant wordt 3,6 miljoen duurder. Daarvoor moet op de rest van het masterplan worden beknibbeld.

De drie havenopties hebben elk hun voor- en nadelen. Met de lange versies krijgt Arnhem vanaf het Kerkplein direct zicht op de Rijn. Maar de Weerdjesstraat – een druk onderdeel van de centrumring – vormt een onderbreking.

Bij de korte variant stopt de haven bij deze weg, die iets verlaagd komt te liggen, maar verdwijnt ook het verband met het centrum. Een cultuurcentrum en een groot plein op de kop van de haven moeten dat verhelpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden