Referendum: 'Eindhoven is Utrecht niet'

Als de Eindhovenaren vandaag naar de stembus gaan om hun burgemeester te kiezen, zullen ze bij sommige stembureaus stuiten op een poppenkast....

Het burgemeestersreferendum in Eindhoven wordt gehouden onder een slecht gesternte. Na het fiasco in Utrecht (opkomst 9 procent) waren de verwachtingen al laag gespannen. Toen vervolgens bleek dat ook in Eindhoven sprake was van twee PvdA-kandidaten, waren de reacties vernietigend, binnen en buiten Eindhoven. Zelfs Rob van Gijzel, een van de uitverkorenen, bekende dat hij wat moest wegslikken: ‘Oei, toch niet weer twee PvdA’ers?!’

Het begin van de campagne werd overschaduwd door de publicatie van het boek De Slag om de Domstad van oud-kandidaat in Utrecht Ralph Pans. Daarin schrijft de verliezende PvdA’er zijn frustraties van zich af en pleit voor afschaffing van het burgemeestersreferendum.

Zaterdag kregen de kandidaten een veeg uit de pan van partijgenoot Peter van Heemst, fractievoorzitter in Rotterdam. Hij gaf in een debat te kennen dat de twee ‘in Rotterdam niet eens goed genoeg zijn om voorzitter te worden van een deelgemeente’. Later nuanceerde hij dat: goede kandidaten voor Eindhoven, maar ‘te onbekend om een grote stad als Rotterdam te besturen’.

Volksjongen
CDA en VVD verhulden niet dat diverse partijtoppers hadden afgezien van een sollicitatie, omdat ze niet op de zeepkist wilden staan. In politiek Den Haag zijn ze het referendum, na het echec in Utrecht, beu. Zelfs Thom de Graaf, groot voorvechter van de gekozen burgemeester, heeft zijn handen van het D66-speeltje afgetrokken.

Allemaal signalen die een burgemeesterskandidaat droef te moede zouden kunnen maken. Maar Rob van Gijzel en Leen Verbeek hielden zich kranig. ‘Ik ben Rob van Gijzel uit de Harmoniestraat’, zo presenteerde de Eindhovense volksjongen zich. ‘Bekijk mijn cv en overtuig u van mijn kwaliteit en ervaring’, aldus Verbeek, burgemeester van Purmerend.

Beiden PvdA, beiden 53 jaar, maar tijdens de campagne hebben ze vooral de verschillen benadrukt. Verbeek: ‘Rob van Gijzel is een goed politicus, maar een goed politicus is niet automatisch een goed bestuurder. Ik ben geen politicus, maar wel een goed bestuurder.’ Van Gijzel: ‘Ik heb geen ervaring als bestuurder, maar ik breng dingen mee die de stad nodig heeft. Kennis, persoonlijkheid en een uitgebreid netwerk.’

Groeiend animo
Rob is vegetariër en loopt hard. Leen houdt van biefstuk en rijdt motor. Onvermoeibaar hebben ze zich gepresenteerd. Verbeek met zijn kleine campagneteam, vooral bestaande uit zijn drie kinderen, soms aangevuld met drie enthousiaste Purmerenders van Marokkaanse afkomst: ‘Leen heeft hart voor de allochtone gemeenschap.’ Van Gijzel met een schare aan vrienden, bekenden en ‘vips’, onder wie Hans van Breukelen en oud-burgemeester Rein Welschen.

Terwijl de twee kemphanen door de Lichtstad trokken, groeide de animo onder de bevolking. Volgens een peiling van de gemeente vorige week zegt 37 procent ‘zeker’ en 16 procent ‘waarschijnlijk’ te gaan stemmen. Maandag kwam onderzoeksbureau Markteffect zelfs uit op een opkomst van 48 procent. ‘Favoriet’ Van Gijzel krijgt daarin 39 procent en ‘underdog’ Verbeek 18 procent van de stemmen.

Ondanks alle tegenwind lijkt het referendum in Eindhoven de kiesdrempel van 30 procent met gemak te halen. Van Gijzel, Verbeek en waarnemend burgemeester Braks hadden het al voorspeld: ‘Eindhoven is Utrecht niet.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden