Redzikowo vreest het raketschild

Bewoners van het Poolse plaatsje waar een deel van het Amerikaanse raketschild komt, zijn bang voor de toekomst. ‘Rusland zal ons verpletteren.’..

REDZIKOWO In de kleuterschool van Redzikowo, in het uiterste noorden van Polen, zijn Danuta en Zofia met de grote schoonmaak begonnen. Het nieuwe schooljaar komt eraan. Maar de twee schoonmaaksters zijn met hun gedachten elders.

In het vorige week tussen Polen en de Verenigde Staten ondertekende akkoord is Redzikowo aangewezen als de locatie voor het belangrijkste onderdeel van het Amerikaanse raketschild. Op de acht jaar geleden ontruimde luchtmachtbasis bij het stadje, dat verder slechts een dozijn woonblokken telt, zullen tien onderscheppingsraketten worden gestationeerd.

Volgens de Amerikanen is het de ideale plek om Europa en de Verenigde Staten te beschermen tegen een aanval met langeafstandswapens uit de zogenoemde schurkenstaten – Iran of Noord-Korea. Maar de schoonmaaksters zijn er niet blij mee. Danuta, net als haar collega een vrouw van in de vijftig, heeft horen zeggen dat er door de basis extra radioactiviteit zal vrijkomen. ‘Slechts 20 procent meer, zeggen ze dan, maar voor ons is dat 20 procent te veel.’

Maar zoals de meeste van de tweeduizend inwoners van Redzikowo is Danuta vooral bang voor de Russen. Moskou heeft er de voorbije weken en maanden meermaals mee gedreigd zijn raketten te richten op landen die meewerken aan het raketschild. ‘Ik geloof niet dat de Amerikanen ons zullen helpen. Als Rusland wil, worden we verpletterd, nietwaar Zosia?’

‘Ach, wat weet ik daar nou van, Danusia?’, repliceert Zofia.

‘Wij zijn oud’, vervolgt Danuta, ‘wij overleven het wel. Maar we zijn bang voor onze kinderen en kleinkinderen.’

‘Sorry, hoor’, onderbreekt Zofia, ‘maar ik wil ook graag nog een paar jaartjes leven.’

Ondanks hun verzet tegen het raketschild voelen de twee schoonmaaksters niets voor protestacties. Een in het nabijgelegen Slupsk georganiseerde debatavond over het raketschild lokte vorige week amper een tiental geïnteresseerden.

‘Wij zijn klein grut. Ze luisteren toch niet naar ons’, verduidelijkt Zofia. Danuta is het met haar eens: ‘We hebben zolang gevochten voor democratie. Nu hebben we democratie, maar wat voor democratie?’

De vlakbij het dorp liggende basis ligt er intussen verwaarloosd bij. Afgedankte gevechtstoestellen van Russische makelij staan bij de ingang, op de startbaan groeit onkruid. Maar tegen 2012 zullen hier Amerikaanse troepen marcheren en zal de basis operationeel zijn.

De kinderen die tussen de communistische woonblokken soldaatje spelen, hebben er geen moeite mee. De 8-jarige Karolina, net getroffen door het machinegeweer van haar vriendje – ‘eigenlijk ben ik nu dood’ – droomt van een Amerikaans uniform. Haar jongere zus Karina – ‘takatakatakatak’ – is naar eigen zeggen het meest in oorlog geïnteresseerd.

Maar Bernard Rybak, locoburgemeester van de gemeente waarvan Redzikowo deel uitmaakt, heeft zijn bedenkingen. Ongeveer een jaar geleden moest hij via de media vernemen dat Redzikowo in aanmerking kwam voor de plaatsing van de raketten. Toen de burgemeester daar meer over wilde weten, werd hij door de betrokken minister afgeblaft: ‘Wat denkt die man wel, dat hij zich durft te bemoeien met het landsbelang!’

De enige die de voorbije maanden bereid was uitleg te verschaffen was de Amerikaanse ambassadeur. Ook hij heeft het gemeentebestuur echter niet kunnen overtuigen.

Rybak vreest dat de basis nieuwe investeerders zal afschrikken. En door de plannen om van de afgedankte luchtmachtbasis een burgerluchthaven te maken, kunnen ze nu wel een streep zetten. Zijn gemeente had die echter goed kunnen gebruiken.

Maar niet iedereen in de buurt van Redzikowo is pessimistisch gestemd. Enkele kilometers verderop, in zijn met een groot portret van Paus Johannes Paulus II gedecoreerd bureau, goochelt Maciej Kobylinski, burgemeester van de nabijgelegen stad Slupsk, met heel andere cijfers.

Hij heeft zich door een Amerikaanse lobbyist laten vertellen dat het raketschild 2 miljard euro investeringen waard is. Kobylinski, een postcommunist, verheugt zich al op de komst van de duizend Amerikanen die op de basis gestationeerd zullen worden.

De eerste vruchten van het raketschild worden nog dezelfde dag geplukt. Tijdens een videoconferentie in het kabinet van de burgemeester worden banden aangeknoopt met het Amerikaanse Huntsville, een stad in de staat Alabama en een van de thuisbases van het Amerikaanse raketprogramma. Het is de bedoeling dat Huntsville, bijgenaamd Rocket City, en Slupsk zustersteden worden.

Tijdens de conferentie worden de voorstanders van het raketschild in hun gelijk bevestigd. Op een vraag van een journalist over de nadelen van de aanwezigheid van een raketbasis kan de burgemeester van Huntsville kort zijn: ‘Er zijn er geen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden