Reddingsmissie in een no-go-area

Nederlandse reddingswerkers stuiten meteen op plunderaars. Toch zijn ze succesvol. ‘We hebben er een gered!’..

Plotseling gaat de vrachtwagen vol in de remmen. Verschrikt kijken de Nederlandse reddingswerkers van USAR-NL elkaar aan. ‘Wat is de situatie?’ vraagt technisch specialist Bram van Eik direct vanuit de open laadbak aan commandant Ton Muilwijk van Team Bravo, die met een onduidelijke kaart en onvolledige gps-coördinaten de ramplocatie probeert te vinden.

Het onverwachte antwoord komt uit de witte pick-up van de Verenigde Naties die achter de Nederlandse reddingswerkers rijdt. Vijf Jordaanse VN-militairen laden hun geweren door en richten hun lopen op de brede, chaotische straat van Port-au-Prince. ‘Is het veilig? Moeten we hier niet weg?’ vragen de Nederlandse reddingswerkers zich vertwijfeld af.

Natuurlijk waren ze voor hun vertrek gewaarschuwd dat er een veiligheidsrisico aan hun reddingswerk zou zijn. Dat Haïti na de zware aardbeving van afgelopen dinsdag aan anarchie ten prooi was gevallen. Maar de tien leden van Team Bravo beseften pas echt hoe gevaarlijk hun reddingswerk zou kunnen worden toen ze op hun eerste missie werden geconfronteerd met onverwachte wegblokkades en no-go-areas .

En nu staan ze stil in de vrachtwagen, terwijl een schreeuwende horde Haïtianen hun kant op stormt. Gegil en gejammer vullen de straat. Een half verwoeste winkel wordt geplunderd. Mannen en vrouwen rennen met volgeladen armen langszij of vechten met elkaar om de flessen water en pakken voedsel.

Een zucht van verlichting gaat door de Nederlandse reddingswerkers als blijkt dat ze ongemoeid worden gelaten en de Jordaanse VN-militairen hun geweren weer kunnen laten zakken. Dan vervolgen ze hun rit door de zwaar getroffen stad, terwijl de leden van Team Bravo foto’s maken van het deels ingestorte witte paleis van de Haïtiaanse president Préval.

Maar er is ook verbazing over de tentenkampen die hele Haïtiaanse families op plantsoenen hebben ingericht omdat ze nergens anders heen kunnen of durven. Over de Haïtianen die langs de kant van de straat herhaaldelijk smeken om water of vragen om een mondkapje tegen de penetrante lijkenlucht die keer op keer onverwachts op de longen slaat.

De vrachtwagen stopt voor een zwaar beschadigde supermarkt, waar Britse reddingswerkers aan het werk zijn. Enkelen stappen in de vrachtwagen van Team Bravo, dat zwaar materieel bij zich heeft voor een reddingsoperatie in een nabijgelegen huis, waar een man nog levend tussen het puin ligt.

De Britten hopen met het zwaar materieel van de Nederlanders een groot gat te kunnen maken en zo te bepalen hoe de beknelde man erbij ligt. Reddingswerkers Aad, Jan en Kees lopen een smalle gang in van het ingestorte huis om puin en stenen weg te halen.

Dan begint ineens alles te schudden. Iemand blaast op een alarmfluit. Alle reddingswerkers vluchten. Een zware naschok.

Zie verder pagina 5, kolom 5

Moment van trots in zinderende hitte
Vervolg van pagina 1

Gespannen kijkt iedereen naar elkaar en naar het zwaar beschadigde gebouw. Houdt dat het wel? Na enkele seconden houdt de beving – van naar achteraf blijkt een kracht van 4,6 op de schaal van Richter – op. Maar nog voor de reddingswerkers en enkele Haïtianen zijn bekomen van de schrik, volgt een tweede, lichtere naschok.

Dan blijft de aarde verder stil en kunnen de Nederlandse en Britse reddingswerkers het gebouw weer binnen. Een omstander weet te vertellen dat de beknelde man de 48-jarige Serafin is. Maar ook dat Toto (16) en zijn zus Gabrielle (14) nog tussen het puin liggen. Zij zijn echter dood.

Maar daarin zijn de reddingswerkers van Team Bravo niet geïnteresseerd. Zij zijn hier om levende personen te redden. Net als de drie andere in Port-au-Prince actieve reddingsploegen van het Nederlandse Urban Search and Rescue Team (USAR-NL). Neem Team Alpha, dat een dag eerder een vrouw en een 2-jarig kindje wist te redden. Een succes dat de Nederlandse reddingswerkers niet hadden mogen smaken op eerdere missies, na de aardbevingen van Marokko (2004) en Pakistan (2005).

Dus kloppen en hakken reddingswerkers gaten in de muur. Ze voeren puin af buiten de woning. Daar blijkt de spanning op te lopen tussen de Britse reddingswerkers en Team Bravo. De Britten hebben het idee dat de Nederlanders de reddingsoperatie brutaalweg overnemen. Terwijl de Nederlanders zich eraan ergeren dat de Britten ongevraagd hun dorst lessen met hun spaarzame drinkwater.

Maar nog voor de spanning tussen Britten en Nederlanders echt tot een hoogtepunt kan komen, laat commandant Ton Mulwijk weten dat de beknelde Serafin gemakkelijk te bevrijden lijkt. Hij blijkt slechts met zijn linkerbeen vast te zitten. De reddingsoperatie lijkt te gaan lukken. Hij lijkt levend eruit gehaald te kunnen worden.

Dan wordt opgewonden geroepen. Serafin is los! Voorzichtig dragen ze hem op een brancard naar buiten, waar verpleegkundige Conny Wachtmeester en een Britse verpleegkundige zich direct over de Haitiaanse man ontfermen.

Beiden praten op hem in en zien na of hij iets heeft gebroken. Maar Serafin blijkt er wonderwel uit te zijn gekomen, al heeft hij ruim 90 uur onder het puin gelegen. Een infuus met vocht is voldoende. Toch wordt hij voor de zekerheid naar een veldhospitaal gebracht.

Lachend kijken de Nederlandse teamleden elkaar aan. ‘We hebben er een gered’, zegt reddingswerkers Aart tevreden. De overige leden van Team Bravo kunnen in de Haïtiaanse hitte slechts glimmen van trots.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden