Redderen met mensen en muien

Op het oog is er aan de zee bij Strand Vlugtenburg bij het Zuid-Hollandse 's-Gravenzande niets vreemds te ontdekken; de zee is grauw en golfjes slaan uiteen op de branding....

DOOR CASPAR JANSSEN

Hij wijst naar een andere plek in zee, waar ergens de grens tussen het strand- en zeedeel van 's-Gravenzande en Hoek van Holland moet lopen. Daar verdronken vorig jaar twee badgasten, op 1 en 2 september, de eerste twee dagen buiten het officiële strandseizoen toen er geen strandwacht meer was. Een dramatische gebeurtenis die er flink inhakte bij de 's-Gravenzandse vrijwilligers, bij de gemeente Westland en in Hoek van Holland. Ook de provincie Zuid-Holland reageerde. Acht verdrinkingsgevallen aan de Zuid-Hollandse kust in de laatste twee jaar (normaal was nul of één per jaar), dat vroeg om een 'risico-inventarisatie'.

Het rapport verscheen deze maand en meldde dat het aantal 'zwemmers in nood'de laatste jaren flink is gestegen (van 57 in 2000 tot 110 in 2004), volgens de opgave van de verschillende reddingsbrigades aan de Zuid-Hollandse kust.

'De zee is gevaarlijker geworden', signaleren de strandwachten. Dat heeft onder meer te maken met genoemde muien en zwinnen, stromingen die ontstaan door zandopspuitingen in zee -die afkalving van de duinen moeten tegengaan. 'Dat nieuwe zand zoekt zijn weg en daardoor ontstaan stromingen', verklaart Piet Kuyvenhoven, strandwachtcommandant van de tachtig vrijwilligers van de 's-Gravenzandse Reddingsbrigade. 'Het verraderlijke is dat die muien zich steeds verplaatsen. Zwemmers worden erdoor verrast en worden meegesleurd.'

Bij de reddingsbrigades en gemeenten aan de Zuid-Hollandse kust, wordt met het oog op komend badseizoen flink nagedacht en overlegd over maatregelen om het toezicht te intensiveren. In het Westland gaan de reddingsbrigades van Monster en 's-Gravenzande samen (tot Strandwacht Westland). Zo wordt het mogelijk om in september, in ieder geval in de weekenden, te surveilleren.

Strandwacht Westland gaat een meertalige folder verspreiden op campings en bungalowparken, de strandinformatieborden krijgen Duitse en Engelse versies en er komt materiaal voor tijdelijke afzettingen van gevaarlijke plekken. 'Maar mensen die net twee uur in de hitte in de file hebben gestaan kijken vaak nergens naar, eenmaal op het strand', zegt Patrick van Eijsden, 'Ze rennen direct het water in.'

Van Eijsden wijst op twee risicogroepen: de buitenlandse toerist en de allochtone Nederlanders. 'Het integratievraagstuk speelt ook op het strand', weet hij. 'Allochtonen kunnen vaak minder goed zwemmen en vrouwen gaan vaak met kleren aan de zee in. In Den Haag hebben ze al een vrouw met burqa uit zee moeten redden.'

Jan van Gemert, directeur van Reddingsbrigades Nederland (KNBRD), herkent dat beeld. 'Als je met de kleren aan het water ingaat ben je binnen de kortste keren hartstikke zwaar. Kom je dan in mul zand, dan kun je niets meer.'

Het rapport van de provincie Zuid-Holland meldt ook dranken drugsgebruik als risico-factor. 'Mensen die en slikken en drinken, denken soms dat ze naar Engeland kunnen zwemmen', weet Jan van Gemert, directeur van Reddingsbrigades Nederland (KNBRD). De brigades hebben er hun handen vol aan. Van Gemert: 'Tijdens Be achpop in Bloemendaal is de reddingsbrigade vooral bezig om mensen die onwel zijn geworden, van het strand te plukken.'

Verder wordt het steeds lastiger om vrijwilligers te werven voor de reddingsbrigades. 'Het strandseizoen wordt, door de klimaatsverandering, steeds langer. En juist in mei en september, de meest risicovolle maanden, is het aantal beschikbare vrijwilligers beperkt', heeft Van Gemert ervaren. Honorering van strandwachten zou kunnen helpen, maar ja, dat kost de gemeenten geld.

'Maar er wordt wel eens vergeten dat badgasten ook een eigen verantwoordelijkheid hebben', vindt de directeur. 'Als er ergens strandwachten zijn, krijg je soms het gevoel dat mensen er wel erg makkelijk vanuit gaan dat de strandwacht hun zoekgeraakte kind wel even opspoort.'

Toch is paniek niet echt nodig, relativeert Van Gemert. 'Er gaat echt maar zelden iets fout aan de Nederlandse kust.' Of, in de woorden van Patrick van Eijsden: 'Op mooie zomerdagen zijn er hier op een strook strand van dertig kilometer meer dan twee miljoen mensen aanwezig. Dit is dan een metropool. Het is eigenlijk verbazingwekkend dat er zo weinig incidenten zijn.' n

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden