Red de tv-homo!

De showbizzjournalistiek is een homobastion, waarin voorzichtig gaten worden geschoten. Maar of we daar blij mee moeten zijn?..

Toen Evert Santegoeds zijn contract bij Talpa eenmaal had getekend en kon gaan warmlopen voor de presentatie van Entertainment live op die zender, liet hij in de media alvast weten dat kijkers van zijn nieuwe programma er niet op mochten rekenen dat hij daarin hetzelfde 'homotoontje' zou 'uitmelken' dat de concurrentie (RTL Boulevard, SBS-Shownieuws) de afgelopen jaren groot heeft gemaakt.

Volgens de Privé-baas heeft het er namelijk inmiddels alle schijn van dat mensen niet nóg meer 'kirrend commentaar van showbizz-nichten als Verlinde, Van der Vorst, Joling, Gordon en De Leeuw' op het scherm kunnen verdragen. En bovendien acht hij Nederlanders er intussen wel volwassen genoeg voor dat ze zijn zakelijke, want 'met autoriteit' gebrachte gossip en aanverwante berichtgeving uit de amusementssector leren waarderen. Zoals we in onze beschaving tenslotte ook ooit afscheid hebben kunnen nemen van het slobberen van wijn uit mandflessen.

Los van het feit dat uit de kijkcijfers in de eerste uitzendweek van Entertainment Live nog niets van die meer verfijnde appreciatie bij de doelgroep bleek (het programma scoorde in vijf dagen gemiddeld 87duizend kijkers), kun je je afvragen of het tegenwoordig zo breedgewaardeerde journalistieke showbizzgenre - Santegoeds werd er van de weeromstuit Hoofdredacteur van het Jaar mee - er óóit in zal slagen definitief uit zijn eigen nichten-verkleedkist te stappen. En of dat inderdaad wel zo wenselijk en vooral verstandig is.

Het klinkt toch een beetje alsof ze bij RAI Uno ineens besluiten al hun Italiaanse, kortgerokte en diep-gedecolleteerde presentatrices voortaan op Birkenstock-sandalen voor de camera te zetten. Toch ziet de combinatie van non-verbaal gemanicuurde ernst en gezag en de vele onzin die Santegoeds elke werkdag vanaf zes uur over de lippen rolt er in Entertainment Live ongeveer zo uit. Om de verkeerde reden lachwekkend en dus, zou je denken, tot mislukken gedoemd.

Van roddel en geleuter aan de met klatergoud vergulde dorpspomp verwacht de Hollandse tv-kijker nog altijd dat die uit de mond van een echte miep komen. Die bovendien maar op één manier gebekt is: kirrend. Hoe valser hoe beter. Een 'boeler', zoals hij in de straattaal van nu heet, die met een vilein lachje als glijmiddel voor onze onverzadigbare roddelbehoefte fungeert en ons collectieve schuldbesef daarover tegelijkertijd als een moderne Christus op de fragiele schouders neemt.

Niets heerlijker toch dan het kruisigen van zo'n poppenkastfiguur voor onze eigen zondeval. En de uitdagende, gecultiveerde schutterigheid van iemand als Albert Verlinde leent zich daar toch nog altijd het best voor. Zelfs de door zijn lieve oude moeder gekozen spencers, truien, streepjeshemden en vesten blazen hun partijtje in zijn glansrol mee. Verkeerd nieuws? Dan ook graag van de volstrekt verkeerde kant. Met Gerard Joling en Gordon als goede tweede en derde.

Zowel op de Duitse als op de Vlaamse televisie doen ze het in de G.B.J. Hiltermann-stijl die Santegoeds voor ogen staat, en het is werkelijk niet om aan te zien. Waar shownieuws in de Bondsrepubliek (Brisant) gepaard gaat met een blikkerende sensatiezucht en bloeddorst, is het op Canvas (De rode loper) van een damesachtige braafheid die de lulligheidsbalans weer veel te veel de andere kant doet opslaan.

Daarom zal Daphne Bunskoek ook altijd de René van Vooren van het genre blijven. En sorteren metroseksuele tv-hybrides als Peter van der Vorst en Beau van Erven Dorens, die ook nog een naam hebben op te houden als respectievelijk royaltywatcher en corpsbal, bij de afnemer van de dagelijkse bitterzoete roddelhap evenmin het gewenste effect. Je moet een suikerspin van de kermis niet als een biologisch verantwoorde kalfsvleeslolly van Jonnie Boer op de kaart willen zetten.

Blijf dus met je rotpoten van onze rotnicht met zijn authentieke rotroddel af. Onze nationale dweepzucht met camp heeft hem in dertig, veertig jaar gebracht tot de positie en het punt van roem waar hij nu is. En de tv-homo komt van ver. Hans van Willigenburg was in de tv-columns van Gerrit Komrij in NRC Handelsblad in 1976 per slot van rekening nog weinig meer dan een 'klonterige kwijlebabbel, met dat ietwat aangebrande hoofd, dat altijd nét uit een Tefal-tostiknijper afkomstig lijkt'. Terwijl andere doorleefde tv-homobroeders als Albert Mol en Ronnie Tober door de schrijver bijna even genadeloos werden afgeserveerd als 'vunzig' en 'een onduidelijke kruising tussen een cowboy en een kweepeer'.

Diezelfde Komrij verklaarde zich echter kortgeleden alsnog een groot liefhebber van 'Boelervard', zoals het in de weblogs op internet heet, en ontelbare intellectuelen en andere hoeders van de goede smaak waren hem daarin al voorgegaan. In de rubriek 'Buis & Haard' van VARA TV Magazine, waarin meer of minder bekende Nederlanders zich uitspreken over hun tv-consumptie, gaat bijna elke week nog wel een verlichte geest op de blote knieën om respect aan Albert en zijn team van Boulevard te betuigen. En ook 'Geer & Gor', zo leert deze rubriek, worden in hoog tempo salonfähig HP/De Tijd-columnist Jan Kuitenbrouwer hoorde in het nog zeer onverdachte NPS-radioprogramma Kunststof uit de mond van onder anderen Hanneke Groenteman dat Albert c.s. niets minder dan 'dé grote sensatie van de laatste tijd' is, echt 'mega-goed'.

Naar Hilversumse maatstaven gemeten mag het derhalve bevreemding wekken dat Santegoeds de hupse nichterigheid van Verlinde niet rustig doorkopieert in zijn eigen Entertainment live. Wat kan de Hoofdredacteur van het Jaar, anders dan zijn eigen ijdelheid, in al zijn vasthoudendheid dan toch bewegen? Is het denkbaar dat Santegoeds het verdorie wel degelijk bij het rechte-eind-van-de-verkeerde-kant heeft en dat de good old tv-homo zoals we die sinds Jos Brink, Albert Mol en Barry Stevens kennen, serieus op het punt staat uit te sterven?

Er zijn enige vooralsnog vage aanwijzingen in die richting. Want het schijnt de tijdgeest op dit moment te behagen om de man in zijn totale wezen & zijn voor een grondige revisie voor te dragen. Volgens de Amerikaanse trendwatcher Marian Salzman zijn we in 2006 helemaal toe aan de verschijning in onze cultuur van de mannelijke überseksueel. Waarmee de metroseksueel, en alles wat als drager van het Y-chromosoom verder maar neigt naar een 'sissy-boy' of 'emo-boy', wordt geacht definitief het veld te ruimen.

In de iconolatrie van de 21-ste eeuw: wég met zo'n in kaftan en met paardenstaartje uitgedoste floepjan als David Beckham, ruim baan voor de 'nieuwe kerel' zoals die in de ogen van Salzman tot ons komt in de hoedanigheid van een Bono en een George Clooney. Mannelijke mannen. Op een aardse manier zelfbewust. Tikkeltje conservatief. En net zo idealistisch als praktisch. Kortom, no nonsense.

Vrouwen schijnen er al op voorhand hartstikke blij mee te zijn, met die überseksueel. Maar stel je nu eens voor dat de evolutie en de tijdgeest deze nieuwe man net zo goed voor hetero's als voor homo's hebben bedacht? Dan zou de droom van Evert Santegoeds wel eens kunnen worden bewaarheid dat de tv-nicht van, zeg, 2010 een soort Philip Freriks, een Fons de Poel, een Ferdinand Fransen, een Paul Witteman, een Tijs van den Brink, een Jan Mulder, een, ja, Henk van Dorp wordt - om ons hier maar even tot de mannelijke eregalerij van het Mediapark te beperken.

Zo überseksueel dus als de pieten en tv-homo tegelijkertijd! Een niet langer in de driedubbele Whopper van verwijfde maniertjes, guitigheid en ironie gevangen zittende antiheld. Met evengoed tóch gewoon lekker al die hapklare berichtjes over het tragisch mislukte huwelijk van deze of gene soapacteur, de pedofiele voorkeuren van deze of gene platenbaas en de incest in het gezin van deze of gene volkszanger.

Of zal met de verrijzenis van de überseksuele tv-homo onze tv-consumptie ook zodanig evolueren dat we dan niet meer anders dan stevige, no nonsense programma's op televisie van hem willen? Dat Evert Santegoeds en John de Mol er uiteindelijk op uit zijn om niet alleen de tv-boeler maar ook de tv-kijker te emanciperen? Dat homorelaties, homozoenen, homodrama, eventuele 'typische homohumor', homoseks, kortom homoliefde, op een vanzelfsprekende manier deel gaan uitmaken van het reguliere tv-aanbod, in welke vorm dan ook? Dat de Nederlandse homo het daar, om maar eens iets geks te zeggen, zelf zo onderhand ook wel tijd voor acht, in plaats van zich steeds maar weer door piassen en frivole janjurken op tv gerepresenteerd te zien?

Je schrijft het namens Evert Santegoeds zomaar even hardop denkend op en je beseft tegelijkertijd dat het wél Albert, Peter, Carlo, Geer en Gor en al die geweldig leuke anderen zijn die verdwijnen als de kokosmat van onze unieke tv-nichtencultuur wordt schoon gematteklopt. En dat, deze redenering volgend, Evert dan ook bereid zou moeten zijn een lans te breken voor de bevrijding van de zwarte man als stereotiepe MTV-gangsta en die van de RAI Uno-presentatrice als hetero-lustobject.

Zoveel mediarevolutie ineens... mwah. Laat Santegoeds de in gang gezette bevrijding van de tv-nicht alsjeblieft stopzetten. We kunnen die, om redenen van opportunisme, nog helemaal niet missen! Iedereen mag ruig over Albert, over Geer en Gor en over Carlo heen gaan, maar in hemelsnaam: n'et de tijdgeest! Red de tv-homo!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden