Recreatie-piraat

Wie een ontwikkeling wil zien, moet één specifieke beroepsgroep onder de loep nemen. Er zijn auteurs die veranderingen in Nederland inzichtelijk maken aan de hand van schilders, koningen of politici door de eeuwen heen. Zelf dacht ik aan nog een andere professie: de piraat.

We leven in tijden dat we weer trots mogen zijn op ons verleden. Maar laten we eerlijk zijn: wie de uit Delfshaven afkomstige luitenant-generaal Piet Hein (1577-1629), commandant van de West-Indische Compagnie, probeert te omschrijven, komt toch uit bij iets als 'zeerover'. Zeker, een eerzaam en hoog aangeschreven beroep in zijn tijd.

De vijanden van de Republiek der Zeven Provinciën hadden ook piraten. Arabieren en Afrikanen die munt willen slaan uit onze calvinistische schuldgevoelens en het vingertje wijzen naar onze voorouders, deden net zo goed aan zeeroverij. Blijft het feit dat Piet Hein die Zilvervloot niet had gewonnen in de Postcode Loterij, maar van de Spanjaarden had geroofd. Zo deed je dat in 1628: in Europa vloeide het geld toen nog van zuid naar noord.

In de 17de eeuw was de Republiek der Zeven Provinciën een tijdje 's werelds rijkste en meest gevreesde zeemacht. Hoe leg je buitenlanders uit wat er sindsdien is veranderd? Simpel: leg een reproductie van een 17de-eeuws schilderij van de Hollandse vloot naast deze Hollands Welvaren met piraten die gesignaleerd werden op de Maas. Onwetende vreemdelingen zien het meteen: de grootmacht van weleer is een ex-grootmacht, de postmoderne kaper is een recreërende kaper.

Let op de vlag die het muziekvlot voert. Het doodshoofd draagt een koptelefoon, als eerbetoon aan de zendpiraten die Nederland in de tweede helft van de 20ste eeuw voortbracht. Die luisterden naar namen als Radio Decibel, Radio Unique en, uit 's-Hertogenbosch, Radio Mexico FM. Ze zijn allemaal alweer een tijdje uit de lucht.

In de 21ste eeuw is het woord 'piraat' aan een volgend leven begonnen, bij politieke activisten die strijden voor gratis downloaden. In Duitsland heeft de Piratenpartij - partijsymbool: zwarte vlag - al 163 zetels in gemeenteraden en 19 in parlementen van deelstaten. Wie jonge kinderen heeft, kent vrijwel zeker ook de moderne piraten uit de serie van het Belgische Studio 100. De hoofdfiguur, Piet Piraat, kapitein van 'De Scheve Schuit', lijkt losjes gebaseerd op de figuur van Piet Hein.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden