Analyse Handel crystal meth

Recordvondst van crystal meth in Rotterdam – zit hier ook een Mexicaans drugskartel achter?

Wie produceerde de 2.500 kilo methamfetamine die de politie vond in Rotterdam? ‘Drugsproductie is een internationaal werkveld, waarin Nederlanders en buitenlanders actief zijn.’ 

De in Rotterdam aangetroffen 2.500 kilo crystal meth. Beeld Politie.nl

Aanvankelijk zagen de agenten niks bijzonders toen ze in het kader van een groot drugsonderzoek een bedrijfspand in Rotterdam binnenvielen. Totdat ze constateerden dat de binnenmaten van de bovenverdieping veel kleiner waren dan de buitenmaten. Over de hele breedte van het pand bleek een voorzetmuur te zijn gemetseld.

In de verborgen ruimte daarachter vonden ze 2.500 kilo methamfetamine, keurig verpakt in rechthoekige blokken en opgeslagen in een groot aantal tassen. Het was niet alleen voor Nederland een ongekende vondst van crystal meth, vooral bekend van de Netflix-serie Breaking Bad. Zo’n enorme hoeveelheid is zelfs niet eerder in Europa aangetroffen, meldde de politie woensdag. Bij een geschatte marktprijs van 70 euro per gram komt de straatwaarde uit op 175 miljoen euro.

Ook spectaculair was de vondst van ‘uitgeholde stenen’ in een loods in Utrecht. De politie vermoedt dat de harddrugs in de gaten van deze stenen worden gestopt en zo het land in of uit worden gesmokkeld. Of de methamfetamine ook in Nederland is geproduceerd, is niet bekend. Het kan ook zijn dat het spul elders is gemaakt en slechts op doorvoer hier terecht is gekomen. Er zijn nog geen verdachten gearresteerd.

Hoe het ook zij, alleen dit jaar zijn er in Nederland al wel minstens vier laboratoria voor de productie van de witte kristalvormige hard drug opgerold. Dat is opmerkelijk, want tot enkele jaren geleden stond de jaarlijkse teller nog steevast op nul.

Vrieskist

Het Gelderse dorpje Wamel, in het Land van Maas en Waal, had in 2016 de primeur. Na een tip uit Tsjechië vond de politie daar in een woning 22 kilo crystal meth, verstopt in een vrieskist. Op zolder stond een vat met 40 liter methamfetamineolie, een productiestof voor crystal meth. De drijvende krachten achter ‘Breaking Bad in Wamel’ bleken twee Tsjechische drugscriminelen te zijn.

Daarna werden er meer methamfetaminelabs opgerold: vorig jaar acht, dit jaar al vier. Dat was best wel verrassend, want het aantal gebruikers van crystal meth in Nederland was en is niet groot. Voor de politie was al snel duidelijk: deze labs produceren niet voor de Nederlandse markt, maar voor het buitenland.

Bovendien deed zich een ander, zorgwekkend fenomeen voor bij het ontmantelen van enkele labs: er werden Mexicanen gearresteerd. Bij de inval op een drugsboot in de haven van Moerdijk werden in mei drie Mexicaanse verdachten aangehouden. In februari waren in een crystal-methlab in Wateringen ook al twee Mexicanen opgepakt – één van die twee zou afkomstig zijn uit de regio Sinaloa, thuisbasis van een berucht drugskartel. En deze maand werden in de Belgische grensgemeente Wuustwezel drie Mexicanen op heterdaad betrapt in een methamfetaminelab.

Die arrestaties zouden erop kunnen wijzen dat Mexicaanse drugskartels ook actief zijn in Nederland en andere Europese landen. De politie doet daar nu onderzoek naar. Of ze ook achter de megapartij in Rotterdam zitten, is niet bekend. ‘Natuurlijk onderzoeken we of er een link met Mexicanen is’, zegt een politiewoordvoerder. ‘We hebben hierover ook overleg met de DEA, die veel contacten heeft in landelijke drugslijnen.’

Overspoeld

De Amerikaanse drugsbestrijdingsdienst DEA waarschuwde vorig jaar oktober nog in een rapport (National Drug Threat Assessment 2018) dat Mexicaanse drugskartels naarstig op zoek zijn naar ‘nieuwe markten in een poging het klantenbestand voor methamfetamine te vergroten’. De reden daarvoor is dat de Amerikaanse markt wordt overspoeld met grote hoeveelheden crystal meth. Daardoor zijn de prijzen in de VS enorm gedaald, aldus de DEA, en proberen de drugscriminelen nieuwe markten aan te boren.

Lucratieve afzetmarkten liggen er ook in Oost-Europa, delen van Noord-Europa, Zuidoost-Azië of Australië, waar eveneens veel liefhebbers van crystal meth wonen. ‘Het is duidelijk dat de handel niet voor Nederland is bestemd’, aldus de politiewoordvoerder. ‘Zo’n grote hoeveelheid als we in Rotterdam hebben aangetroffen, kan in Nederland niet worden weggezet.’

Gebruik van ‘Tina’ neemt ook in Nederland toe 

Crystal meth is één van de straatnamen voor methamfetamine, dat een sterkere vorm is van amfetamine of speed. Het wordt in gebruikerskringen ook wel Tina, yaba of ice genoemd. Het is een sterk verslavende en verwoestende drug. Volgens drugsonderzoeker Daan van der Gouwe van het Trimbos-instituut wordt de harddrug in Nederland niet zoveel gebruikt. Wel zijn er signalen dat het gebruik de afgelopen jaren toeneemt. In Nederland wordt methamfetamine vooral gebruikt in de gay scene, om beter en langer te kunnen presteren bij seks. Bij zogenaamde chemsex-party’s (seks onder invloed van drugs) is crystal meth eveneens populair. Uit rioolwateranalyses wordt het aantal gebruikers in Amsterdam geschat op 300 tot 400 per dag in 2018. Dat is veel lager dan in steden in bijvoorbeeld Tsjechië en Oost-Duitsland. Maar uit de rioolwateranalyses blijkt ook dat het aantal Tina-gebruikers in de hoofdstad in vergelijking met 2017 bijna is verdubbeld.

Het is vooral de goede infrastructuur die Nederland aantrekkelijk maakt voor drugsproducenten: de zeehavens, de binnenvaart, de makkelijke wegverbindingen in het grenzeloze Europa. ‘Nederland heeft natuurlijk een fantastische infrastructuur, waarvan niet alleen de aardappeltelers en bloemenkwekers profiteren, maar ook de criminelen’, aldus de zegsman.

Ook de relatief lage straffen in Nederland voor drugshandel en drugsproductie kunnen criminelen aantrekken. In het buitenland heerst nu eenmaal het beeld dat Nederland liberaal is ten opzichte van drugs.

Nederlanders zijn experts in de productie van xtc, maar minder in het ‘koken’ van crystal meth – daarin zijn de Mexicanen juist weer keigoed. Ze werken ook samen of wisselen producten uit. En steeds zoeken ze naar nieuwe productie- en handelslijnen. ‘Drugsproductie is een internationaal werkveld, waarin Nederlanders en buitenlanders actief zijn’, constateert de politiewoordvoerder.

De opmars in Nederland van crystal meth

Crystal meth, een heftige drug die elders in de wereld al ware verslavingsepidemieën veroorzaakt, lijkt ook in Nederland in opmars. Vooral in de gayscene wint ‘Tina’ als seksdrug aan populariteit. ‘Levensgevaarlijk’, aldus een ex-verslaafde.

Afkicken van crystal meth is moeilijk, ondervond vijftiger Jasper (niet zijn echte naam): ‘Je wordt erg depressief, vermoeid en krijgt zelfmoordgedachten. Uit statistieken die ik op internet vond, blijkt dat slechts 7 procent van de gebruikers ervan afkomt. Een stuk minder dan bij heroïne.’

Het is aan de Nederlandse politie te danken dat de FBI een compleet beeld kreeg van de organisatie van de beruchte drugsbaas ‘El Chapo’. Een specialistisch team van de politie tapte anderhalf jaar diens communicatie af.

In de haven van Moerdijk deed de politie in mei een ‘unieke vondst’: een groot drugslab voor de productie van crystal meth in het ruim van een 85 meter lang vrachtschip. Een Bredase schipper en drie Mexicanen zijn aangehouden. Zit hier de Mexicaanse drugsmaffia achter?

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden