Reconstructie hiv-zaak: Een 'ghivt' uit Groningen

Drie mannen staan vanaf 13 oktober terecht in het Groningse seksschandaal. Zij zouden zes andere mannen bewust met hiv hebben besmet. ‘De klootzakken hebben gekregen waar ze om vroegen! Yes!’

Karel voelt zich al een paar weken niet fit. Grieperig, in de war en vooral vergeetachtig. Op zondag 24 september 2006 gaat het helemaal mis. Een ambulance brengt hem naar het ziekenhuis. Hersenvlies- en hersenstamontsteking, constateren de dokters. Maar Karel heeft nog iets.

Acute hiv.

Hij piekert zich suf. Hij, hiv ? Goed, hij zit in het homocircuit, maar hij doet het toch altijd veilig? Al is er laatst iets geks gebeurd. Na een seksfeestje in Scharmer werd hij wakker op een handdoek aan de Hoornse Plas in Groningen. In z’n zwembroek. Geen idee hoe hij daar was gekomen. Daar kan hij kou hebben gevat. Maar hiv ?

Het zou toch niets te maken hebben met die aardige jongens die hij pas heeft ontmoet? Karel denkt diep na. Hoe was dat ook alweer begonnen?

Karel komt geregeld in het Stadspark, een bekende homo-ontmoetingsplek in Groningen. Op een dag ontmoet hij daar twee mannen, Peter en Wim. Ze wisselen telefoonnummers uit. Al snel nodigen ze hem uit voor een seksparty aan de Colijnlaan in Groningen. Daar ontmoet hij Hans, een vriend van Peter en Wim. Hij woont daar. In de woonkamer ligt een matras.

De mannen praten over seks. Ze vragen of Karel het veilig doet. Logisch, denkt Karel. Ze willen natuurlijk niets oplopen. En dat zal ook niet gebeuren. Karel vrijt altijd met condoom.

De mannen geven hem een vertrouwd gevoel. Alsof hij hen al jaren kent. Ze drinken Jever, Duits bier. Karel voelt zich in de zevende hemel. Na de seks dut hij in. Dat vindt hij vervelend. Hij biedt zijn verontschuldigingen aan.

De mannen houden contact. Karel herinnert zich vaag dat Peter bij het tweede bezoek onveilige seks met hem heeft. De herinneringen zijn onscherp. Dat zijn ze steeds, na bezoeken aan Peter, Wim en Hans. Hij kan best wat hebben, maar nu is Karel na drie biertjes totaal de weg kwijt. Ook gek: het bier zit niet in een flesje, maar wordt ingeschonken in de keuken. Zou er iets mis mee zijn? Hij wuift de gedachte weg. Het zijn aardige jongens. Hij heeft het zich vast ingebeeld.

Karel ligt enkele weken in het ziekenhuis. Als hij weer naar huis gaat en zijn mobiele telefoon aanzet, heeft hij sms’jes van Peter en Hans. Fijn, vindt Karel. Zij laten hem tenminste niet vallen. Hij durft hen niet goed te vertellen over zijn hiv -besmetting. Misschien heeft hij hen wel besmet.

Wat Karel niet weet, is dat het andersom is. Zijn nieuwe vrienden hebben hem opzettelijk besmet met het virus, dat nog niet eens zo lang geleden dodelijk was. Karel weet ook niet dat hij niet de enige is. En dat de Groninger zedenpolitie het drietal op de korrel heeft.

Prik

Het balletje is drie maanden eerder gaan rollen. Op 23 juni 2006 stapt Jeffrey, een ambtenaar, naar de politie met een bizar verhaal. Hij vermoedt dat homo’s bewust met hiv worden geïnfecteerd. Dat zou gebeuren op seksfeesten van een zekere Peter, Hans en Wim. Zelf heeft hij het daar ook opgelopen, vermoedt hij. Op zo’n feestje is hij een keer in slaap gevallen. Hij werd hondsberoerd wakker. Hij herinnert zich vaag een prik te hebben gevoeld bij zijn anus.

Als hij later een feestganger ontmoet met soortgelijke ervaringen, gaat een lichtje branden. Jeffrey slaat alarm. De politie plaatst geheime camera’s. Ook tapt ze korte tijd telefoons van de mannen af. De GGD waarschuwt homo’s geen particuliere seksfeesten te bezoeken. De media-aandacht trekt zes mannen over de streep. Zij bevestigen Jeffreys verhaal bij de GGD. Geen van hen wil aangifte doen. Ze schamen zich en zijn bang om baan of gezin te verliezen. Een enkeling is ook bang voor Peter, Wim en Hans. Bovendien, ze gingen uit vrije wil naar de seksfeesten – was het niet hun eigen schuld?

Aangifte

Op dat moment heeft de politie te weinig materiaal om de zaak op te helderen. De rechercheurs komen – omdat niemand aangifte durft te doen – niet veel verder. Het onderzoek moet voorlopig worden stilgelegd.

Pas in februari 2007 durven de eerste mannen aangifte te doen. Er volgen meer klachten. Het rechercheonderzoek wordt hervat. In mei 2007 worden Peter, Wim en Hans gearresteerd. De bizarre zaak krijgt landelijk en ook internationaal veel publiciteit.

Hoe heeft het zover kunnen komen en wat gebeurde er op de feesten? Uit een reeks pro-formazittingen voor de rechtbank en gesprekken met ingewijden ontstaat het volgende beeld.

Peter (50) en Wim (49) hebben al ruim twintig jaar een relatie. Peter is leidinggevende in een verpleegtehuis, Wim werkt bij een energiemaatschappij. Het stel woont samen in een vrijstaand huis in Scharmer, op het Groninger platteland. Beiden hebben ook andere sekscontacten. In 2004 plaatsen ze een oproep op internet. Zo ontmoeten ze de nu 35-jarige Hans. Hij krijgt een vaste plek in hun relatie: Peter en Hans worden vaste sekspartners; Peter maakt de dienst uit binnen de relatie. Slachtoffers schetsen een beeld van een dominante man die op de feesten bepaalt wanneer de kleding uitgaat, en wie wat doet, en met wie.

Hans, die werkt in de Groninger horeca, laat op zijn onderbuik Peters naam tatoeëren. Hans is seksueel onderdanig en overal voor in. Het lijkt erop dat Hans en Wim hem geen weerstand kunnen bieden. Ze adoreren hem. Dat geeft Peter macht.

Het gepruts met bloed begint als een spel. Peter neemt bloed af bij zichzelf en zijn twee vrienden. Soms uit de arm, soms via tepelseks. Daarbij wordt in de tepel geprikt; het vrijgekomen bloed wordt opgezogen uit de navel. Hij spuit het weer in bij hen en bij zichzelf. Ook smeren ze elkaar ermee in. Het spel geeft de mannen een prettig gevoel. Of ze op deze manier elkaar besmetten met hiv, of dat ze dan al besmet zijn, is niet duidelijk. Wie wie besmet ook niet. In elk geval duurt het niet lang voor ze alle drie seropositief zijn.

Bewuste besmettingen zijn niet ongebruikelijk in de homoscene. Sommige homo’s willen graag hiv ontvangen. Want: wie het heeft, kan het niet meer krijgen. En dus ongeremde en onveilige seks hebben. Het verschijnsel wordt wel ‘the ghivt’ genoemd.

De mannen organiseren ook seksfeesten. Soms in Scharmer, soms bij Hans thuis. Peter heeft ook sleuteladresjes. Bij de feesten zijn naast de drie ‘gastheren’ één of meerdere mannen aanwezig. Wim zoekt hen op homo-ontmoetingsplaatsen of via chatboy.nl, een populaire homosite.

De bedoeling van de feesten is duidelijk voor de gasten: seks. Vaak ligt er een matras in de woonkamer. Soms verlichten waxinelichtjes de ruimte en is er housemuziek. Geregeld gaan er drugs rond; vooral xtc en lustverhogende poppers zijn populair. De mannen gebruiken ook viagra. Hans moet de gasten vaak ‘opwarmen’ voor Peter.

De feesten worden langzaamaan extremer. Er komen speeltjes en attributen aan te pas. Tuigjes, kettingen, kostuums. Leren slips met een opening van achteren. Militaire uniformen. Gasmaskers. Ook de handelingen worden heftiger. Poepseks. Fisten. Dubbele penetraties. De mannen maken ook foto’s van elkaar.

Veilige seks? Natuurlijk. Peter doet het ‘only safe’.

Eenzaamheid

Toch ervaren gasten soms groepsdwang om het zonder condoom te doen. Peter geeft zich uit voor arts. Dat wekt vertrouwen. Maar de roep om veilige seks neemt hij niet serieus. Een paar gasten betrappen hem er op dat hij hen onveilig penetreert. En hij stopt niet altijd als de ander dat wil.

De meeste gasten hebben het toch naar hun zin. Ze komen terug. Ook Jeffrey blijft de feestjes bezoeken. Uit eenzaamheid. Later bedenkt hij zich dat zijn gastheren juist van die kwetsbaarheid misbruik hebben gemaakt. Ook andere feestgangers voelen zich gevleid en geliefd. Karel bijvoorbeeld. En ach: als er dan eens iets raars gebeurt, dan doe je daar toch niet moeilijk over?

Ergens tegen de achtergrond van seksfeesten en spelletjes met bloed ontstaat het idee andere mannen opzettelijk te besmetten met hiv . Wie dit precies bedenkt, wanneer en waarom – dat is niet duidelijk. Was het macht? Kickten ze erop? Dachten ze hun gasten met deze gift een plezier te doen?

Het eerste slachtoffer is Ron. Peter en Ron kennen elkaar van vroeger. Sinds een paar jaar hebben ze weer contact. Peter, Wim en Hans nodigen hem uit voor een logeerweekend. Het is eind 2005.

Ron heeft onveilige seks met Peter, Wim en Hans. Dat durft hij alleen omdat Peter hem verzekert dat zij geen hiv hebben. En Peter kent hij al zo lang. Die gelooft hij op zijn woord.

Tijdens het logeerpartijtje valt hij als een blok in slaap. Na het feestje heeft hij hiv .

Na Ron volgen er meer. Veel gasten valt op dat de drank zoutig smaakt. Na een drankje raken de gasten buiten westen. Peter en Hans verdwijnen de keuken in. Daar mag verder niemand komen. Peter neemt Hans’ bloed af. Soms uit de arm, soms uit de tepel. De injectienaalden neemt hij mee van zijn werk.

De feestgangers kunnen zich achteraf nauwelijks iets herinneren. Een prik, soms. Het gevoel van iets kouds. Peter die iets wegmoffelt. Een spuit die rondslingert.

Achteraf vallen de stukjes op hun plek.

In februari 2007 doet een feestganger aangifte. De aanklacht: verkrachting en het opzettelijk toebrengen van zwaar lichamelijk letsel. De politie hervat het onderzoek naar Peter, Wim en Hans.

De politie pakt Peter op na een drugstransactie. Uit telefoontaps blijkt dat hij op zondag 13 mei 2007 na zijn werk ‘snoep en limonade’ zal ophalen op een adres in Groningen. In zijn auto: 150 xtc-pillen en een liter ghb. Diezelfde dag worden ook Wim en Hans opgepakt. Bij huiszoekingen in Scharmer en Groningen worden injectienaalden, katheters en andere medische gebruiksartikelen in beslag genomen. En brieven.

In totaal doen veertien slachtoffers aangifte. Karel, Jeffrey en hun lotgenoten zijn onopvallende mannen met dito banen. Sommigen hebben een vaste relatie of een gezin. Partners moeten zich laten testen op hiv . Naar verluidt heeft zeker een slachtoffer zijn partner besmet. Hoeveel mannen zijn geïnjecteerd, is niet duidelijk; ook niet hoeveel op die manier besmet zijn geraakt. Wim heeft het nooit geweten, zegt hij. Hij hoorde er pas over bij de politieverhoren. Of dat zo is, weten alleen de drie mannen zelf.

Tegenstrijdig

Ook Karel hoort wat er op de feestjes is gebeurd. Hij kan het amper aan om boos te zijn. Het gaat niet goed met hem. Vanwege zijn ziekte is hij bijna 20 kilo afgevallen. Lang heeft hij geaarzeld om aangifte te doen. Van alle seksfeesten mist hij stukken. Toch ging hij terug. Ondanks de onwerkelijke ervaring van de eerste keer. Het voelt daarom dubbel om aangifte te doen. Hij vraagt zich af: waarom? En waarom hij? Heeft hij de jongens iets aangedaan? Iets verkeerds gezegd misschien? Hij kan niets bedenken. Het gevoel is tegenstrijdig, zegt Karel. Hij was blij met zijn nieuwe vrienden. Aan de ene kant mist hij het contact. Hij voelde zich vertrouwd bij de mannen. Aan de andere kant is hij boos. Karel zit vol vragen.

Waarom? Die ene vraag die de wereld, en veertien mannen in het bijzonder, al anderhalf jaar bezighoudt, is nog niet beantwoord.

En er zijn meer vragen. Hoe zit de verhouding tussen de drie mannen in elkaar? Is Peter echt het brein achter de besmettingen? En de andere twee? Zijn zij meegesleurd in een macaber spel door een man aan wie ze geen weerstand konden bieden?

En wat is de werkelijke betekenis van de brief die Hans op 31 december 2006 schrijft aan ‘meester’ Peter? ‘Ik, Hans, heb bewust mijn meester besmet en behalve hem ook nog anderen. De klootzakken hebben gekregen waar ze om vroegen! Yes!’

Dit artikel is eerder gepubliceerd in de Volkskrant van zaterdag 4 oktober 2008

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.