Reconstructie: dinsdagmiddag zette Wilders zijn ramkoers in

Dinsdagmiddag zette Wilders zijn ramkoers in met de mededeling aan Rutte en vicepremier Verhagen (CDA) dat hij geen van de pakketten voor zijn rekening wil nemen. Hij hikt vooral aan tegen de hervormingen op het gebied van de pensioenen, de werkloosheidsuitkeringen, het ontslagrecht en in iets mindere mate de zorg, bevestigen ingewijden

De onderhandelaars, gisteren voor het Catshuis Beeld anp

Wat de PVV-leider volgens bronnen steekt, is dat hij veel moet slikken maar nauwelijks iets terugkrijgt op het gebied van immigratie en asiel. Dinsdag stemde hij uiteindelijk toe in de suggestie van de premier 'er een nachtje over te slapen'. Gisterochtend vroeg Rutte elke deelnemer apart: wil je echt verder of niet?

De onderhandelingen verkeren sinds dinsdag in een crisis, toen gedoogpartner Wilders uit de tussenformatie dreigde weg te lopen. 'Het ging dinsdag echt langs de rand', zegt een ingewijde. In VVD-kringen werd volop over nieuwe verkiezingen gespeculeerd.

Strubbelingen
Toen Wilders woensdagochtend ondanks de strubbelingen van de dag ervoor in het Catshuis verscheen, waren de andere onderhandelaars even opgelucht, vertellen bronnen. Vandaag gaan de onderhandelingen om tien uur verder. Voordat de onderhandelaars over bezuinigingen praten moet PVV-leider Wilders aangeven of hij nog wel door wil gaan met de Catshuis-gesprekken.

Aanvankelijk zouden de kopstukken van VVD, CDA en PVV gisteren van tien tot zes uur onderhandelen. In de loop van de ochtend werd het in Den Haag duidelijk dat de tussenformatie onder spanning stond. Media verzamelden zich voor de hekken van het Catshuis.

Toneelstukje
De onderhandelaars voerden op het terras een toneelstukje op om te laten zien dat de emoties niet te zeer waren opgelopen. De fractievoorzitters van VVD en CDA, Stef Blok en Sybrand van Haersma Buma, namen samen met Verhagen en PVV-Kamerlid Fleur Agema plaats onder een parasol. Rutte en Wilders voegden zich bij hen. Rutte sloeg voor hij aanschoof zijn arm om Wilders.

De zes vergewisten zich ervan dat de camera's het tafereel had geregistreerd, waarna ze op een teken van Wilders tegelijk opstonden. Daarna gingen de onderhandelaars en hun secondanten uit elkaar. Enkele minuten later bracht de RVD het bericht naar buiten dat de onderhandelingen door 'een moeilijke fase' gaan.

Hypotheekrente
Voor alle deelnemers aan de tussenformatie liggen maatregelen op tafel die moeilijk te accepteren zijn, zo klinkt het. Dat zit niet zozeer in de sfeer van bezuinigingen, maar meer in hervormingen in arbeidsmarkt, sociale zekerheid en pensioenen. Bij de VVD wordt net als bij de PVV zwaar getild aan de hypotheekrenteaftrek, maar ook aan belastingverhoging.

Zouden de onderhandelingen in het Catshuis vandaag definitief stranden, dan zijn nieuwe verkiezingen waarschijnlijk. Dat het minderheidskabinet de gedoogsteun van de PVV inruilt voor die van de PvdA is onwaarschijnlijk. Samen met de PvdA hebben VVD en CDA wel een meerderheid in de Tweede Kamer, maar PvdA-leider Diederik Samsom en zijn voorganger Job Cohen hebben herhaaldelijk te kennen gegeven het kabinet niet te willen steunen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden