Reclame & politiek (1)

De boodschappen van de liberale lijsttrekkerskandidaten waren onmiskenbaar reclameboodschappen...

‘Wie vooruit wil in het leven, moet bij de VVD zijn’, zei Mark Rutte in zijn aanvaardingsspeech. Alsof je iemand over Kwattarepen hoort spreken, of over kattenvoer met molkron, of over scheerzeep met het baardwekend recinit, of over een hypotheekverstrekker bij wie je veilig kunt lenen voor een kasteel aan de Loire.

Zouden de publieke omroepen eraan verdiend hebben?

Afgezien van de vraag of het had gemogen van het Commissariaat van de Media, zou dat nog enigszins een excuus zijn geweest voor de even potsierlijke als onevenredige hoeveelheid zendtijd die ze de afgelopen zeven weken aan het Big Brother-circusje hebben vergooid.

Geen ochtend zonder radiogekakel van de rivalen, geen middag zonder opiniepeilingen, geen avond zonder discussiefragmenten, en geen NOVA zonder de bedrieglijke pretentie dat ons leven ervan af kon hangen.

Als klap op de vuurpijl tenslotte ook nog een live-verbinding met het Amsterdamse Okurahotel om te horen onder welke Idol Zalm, Kamp, Hoogervorst, Remkes, Dekker, de hele fractie, alle voorbije liberale coryfeeën en Weisglas niet te vergeten, samen de grootste partij van Nederland denken te kunnen worden. En nog een hele volgende dag nakwekken hoe het nu verder zou gaan.

Ik heb de stopwatch er niet steeds bijgehouden, maar bij elkaar moeten de uitzendingen – allemaal onder het mom van journalistiek – de tegenwaarde van enige tienduizenden STER-spots hebben vertegenwoordigd.

En heeft ’s lands politieke leven er van afgehangen?

Natuurlijk niet.

Je hoefde maar vijf minuten naar een wedijverdebat te luisteren of drie zinnen van één der deelnemers aan te horen, en je wist: hier zijn twee mensen aan het woord met de intellectuele bagage die in een kinderwashandje past. Geen van beiden zullen ze ooit iets van betekenis toevoegen aan wat vroeger wel eens het staatkundig gedachtegoed van de vrijzinnigheid werd genoemd.

De enige die ik bij de zeldzame keren dat haar de microfoon werd gegund, af en toe iets aardigs, iets on-platitude-achtigs, iets verstandigs en iets geestigs heb horen zeggen, was Jelleke Veenendaal. In de verkiezingsstrijd, waarmee de VVD volgens voorzitter Jan van Zanen een unieke bijdrage heeft geleverd aan de nationale democratie, kreeg zij dan ook niet meer dan 803 van de 28 duizend uitgebrachte stemmen.

Nadat de uitslag bekend was geworden, zei een ‘perplexe’ meneer Verdonk over diezelfde democratie: ‘Ik had gedacht dat de leden verstandiger zouden zijn’. Ik zou ze royeren als ik hem was. Immers:

‘Wie vooruit wil in het leven, moet bij de VVD zijn’

Reclameteksten.

Kan Kay van de Linde, het campagnemegatalent dat zijn sporen in Amerika verdiende maar met Rita jammer genoeg faalde, nu als verliezer toch nog door Mark worden ingeschakeld voor het grote werk in 2007?

Allicht kan dat. In de reclame gaat het om een merk. Soms zal het misschien misgaan met de campagne voor een nieuwe shampoo, maar dezelfde artdirector maakt een volgende keer met zijn ongewijzigde vindingrijkheid de blits voor een nieuw type overhemd.

Bij de VVD is trouwens afgelopen woensdag het verschil tussen shampoo en overhemd ineens in z’n geheel verdampt. Mark en Rita zijn één geworden, ze gebruiken mekaars haarwasmiddel, dragen mekaars hemden, dekken mekaars politieke vleugels, en zullen met ingang van nu ook eendrachtig de door Kay geleverde teksten uitspreken in het bikkelharde gevecht tegen Bos, Balkenende en het kruimelvolkje van extreem rechts.

Al een kist, krat of vat van de Phoenix gehad?

Er is maar één Karel I.

C & A is toch voordeliger.

Uit! Goed voor u.

Vliegen is goedkoper dan u denkt.

Wie vooruit wil in het leven, moet bij de VVD zijn.

Campagneleiders, reclame-ontwerpers, mannetjes-en vrouwtjesmakers – waar komt toch de mythe van de liberale rechtsstaat vandaan die zonder democratie geen kans zou hebben?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden