Rechtszaal te klein voor Jasper S.

Het is dringen voor de rechtbank in Leeuwarden en de zaal zit helemaal vol. Iedereen wil hem zien: Jasper S., de moordenaar van Marianne Vaatstra. 'U moet het maar op Twitter volgen.'

LEEUWARDEN - Voor de ingang van de rechtbank Leeuwarden verdringen zich bezoekers die de moordenaar van Marianne Vaatstra van dichtbij willen zien. Gewone Friezen, uit dorpen in de regio. Zoals een 56-jarige beveiligingsambtenaar van de spoorwegen. 'Ik heb in de buurt gewoond, ik volg die zaak vanaf het begin.'


De portier moet hem teleurstellen: de zittingszaal is vol. Friesland loopt uit voor de eerste dag waarop de man die Marianne in 1999 in een weiland bij Veenklooster heeft verkracht en vermoord, voor de rechter staat. En daar heeft deze rechtbank geen rekening mee gehouden. 'U moet het maar op Twitter volgen. Of op de site van De Telegraaf', krijgen de bezoekers te horen.


Nu deze dag eindelijk is aangebroken, is de stemming in Leeuwarden geladen. Dit is eigenlijk alleen een pro-formazitting, een bijna ceremoniële bijeenkomst waarin het voorarrest van S. wordt verlengd. Maar voor de rechtbank is dit de generale repetitie voor het echte proces. Dat gaat over precies een maand van start, op donderdag 28 maart.


In de rechtszaal heerst plankenkoorts. Eerst komen de rechters binnen, terwijl dat normaal altijd de verdachte is. Minutenlang klinkt een oorverdovend geklik van camera's, dat nog nasnerpt als rechtbankvoorzitter Bert Dölle zijn eerste woorden spreekt. Pas daarna loopt met ferme pas een tengere, rossige man de zaal in.


Het is verdachte Jasper S. (45). Hij gaat naast zijn advocaat Jan Vlug zitten. De zaal valt stil.


De volgorde van binnenkomst is omgedraaid wegens de massaal toegestroomde journalisten, zegt persrechter Mariska van der Kuijl. 'Er was behoefte om foto's te maken van de rechters. Daarom kwam S. later.'


Inhoudelijk wordt de zaak vandaag niet besproken. Maar voor het publiek, waaronder de familie Vaatstra, doet dat geen afbreuk aan dit feit: voor het eerst zien en horen ze S. 'Correct', zegt hij, als de rechter zijn personalia voorleest. Een nuchter geluid, dat je verwacht van een man die jarenlang als veehouder in de melkput heeft gestaan.


Het duurde ruim dertien jaar om deze boer op te sporen, na een dna-onderzoek onder ruim 8.000 Friese mannen, maar nu lijkt de zaak een hamerstuk. Een tiental dna-sporen van S. zijn aangetroffen op Mariannes lichaam. Hij bekent alles. De politie heeft bij huiszoeking in zijn boerderij in Oudwoude zelfs het zakmes gevonden waarmee hij waarschijnlijk Mariannes keel heeft doorgesneden. S. is volledig toerekeningsvatbaar, oordelen drie gedragsdeskundigen.


Omdat S. volledig meewerkt, hoeft hij van de officier van justitie niet naar het Pieter Baan Centrum voor observatie. Daarom staat het proces gepland binnen vijf maanden na de arrestatie, ongekend snel voor zo'n ernstig delict. En het kan in een dag klaar zijn, verwachten de rechters.


Het dossier Marianne Vaatstra begint weliswaar op de dag van de moord, 1 mei 1999, maar het dossier Jasper S. begint pas dertien jaar later, bij het begin van het dna-onderzoek in 2012. 'Honderden ordners zijn niet van belang, want die hebben niet geleid tot de aanhouding van Jasper S.', zegt advocaat Vlug.


Voordat S. wordt teruggebracht naar zijn cel, waarschuwt rechtbankvoorzitter Bert Dölle het publiek voor wat komen gaat in maart. 'Het zijn confronterende feiten. Daar moet u ook als toehoorder rekening mee houden.' Dölle is een ervaren magistraat. Hij deed in Friesland de grootste strafzaken van de laatste jaren: de zaak Nij Beets in 2011, waarbij een 27-jarige vrouw de lijkjes van haar pasgeboren baby's verborg op zolder. De zaak-Lusanne van der Gun in 2003, waarbij een schoolmeisje werd ontvoerd.


'Dat waren ook grote zaken,' zegt de woordvoerder van de rechtbank. Maar de zaak-Vaatstra is van een andere orde. De generale repetitie kon beter, vindt ze, maar de rechtbank heeft nog een maand voorbereidingstijd. Misschien moet straks wel worden uitgeweken naar een grotere zaal. 'Deze zaak is ongekend.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden