nieuws meat the victims

Rechtszaak stalbezetting gaat over de vraag of je de wet mag overtreden om keerzijde veehouderij te laten zien

Is het geoorloofd de wet te overtreden om de praktijk van de intensieve veehouderij aan het publiek te laten zien? Om die vraag draaide het woensdag bij de rechtszaak tegen de dierenactivisten van Meat the Victims. De rechter oordeelde dat de actievoerders te ver zijn gegaan en daarnaast hebben bijgedragen aan polarisatie in de samenleving.

Leden van Meat the Victims aan de vegan maaltijd. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

‘Er is niets op tegen dat actievoerders hun visie op de bio-industrie kenbaar maken’, zei de officier van justitie woensdag in de massale rechtszaak tegen 67 dierenactivisten die in mei tien uur lang een varkensstal in Boxtel hebben bezet. ‘Maar toen zij de stal binnendrongen, gingen ze te ver. Ze zaten op een plek waar ze niet mochten zitten. Ze hebben zich schuldig gemaakt aan lokaalvredebreuk met braak. Ze hebben de wet overtreden om over de rug van een boer hun standpunten naar voren te brengen.’

Het OM eiste een onvoorwaardelijke gevangenis van één week voor alle 67 verdachten, van wie er bijna vijftig aanwezig waren in de bomvolle rechtszaal. De meesten kwamen uit het buitenland – ze werden bijgestaan door minstens acht tolken. ‘Ze hebben een bedrijf urenlang gegijzeld’, aldus de officier van justitie. Ze hebben schade berokkend aan de varkens, de lokale bedrijfsbeheerder de stuipen op het lijf gejaagd en de boer weggezet als een gewetenloze ondernemer die niets zou geven om het welzijn van zijn dieren.’

Advocaat Jan Vlug vond de stalbezetting ‘zorgvuldig en proportioneel’ om bestaande misstanden in de veehouderij aan de kaak te stellen. Het doel heiligt de middelen. ‘Er is geen andere mogelijkheid om de consument te laten zien waar zijn karbonaadje vandaan komt’, aldus Vlug, één van de vier advocaten die de verdachten woensdag bijstonden voor de rechtbank in Den Bosch.

Bij Vlug vielen de schellen van de ogen toen hij de beelden uit de varkensstal zag, die woensdag ook in de rechtszaal werden vertoond. ‘Ik zag zieltogende biggen, dode biggen, aangevreten oren’, aldus de advocaat. ‘En dan zegt de boerenbond en ook de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, red.) dat ze geen misstanden hebben gezien. Dit was een gewone boer die het welzijn van zijn dieren hoog in het vaandel zou hebben staan. Deze misstanden vinden dus plaats onder bestaande regelgeving.’

Volgens Vlug hebben zijn cliënten ‘een hoogstaand doel’ gediend. Hij maakte de vergelijking met de slavernij: die is ook afgeschaft na ‘illegale’ acties van demonstranten. ‘Elke tijd kent zijn eigen aha-erlebnis’, aldus Vlug. ‘En daar zijn demonstranten voor nodig, die legale misstanden aan de kaak stellen, die de grenzen van de wet opzoeken en daar overheen gaan.’

Hij memoreerde dat niet zo lang geleden een vrouw in Iran is vervolgd die opkwam voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen. ‘Al deze demonstranten hebben van de geschiedenis gelijk gekregen. Ik ben ervan overtuigd dat mijn cliënten dat ook krijgen.’

Volgens Vlug moet de rechter een afweging maken tussen de gepleegde lokaalvredebreuk (zoals huisvredebreuk in een bedrijf heet) en het ideële doel van dierenactivisten. Hij meent dat het laatste moet prevaleren. In Duitsland heeft de rechter dat al eens gedaan, stelt hij. ‘Daar werden dierenactivisten vrijgesproken. De noodtoestand in de varkenshouderij rechtvaardigde de lokaalvredebreuk’, aldus Vlug.

Lokaalvredebreuk

De andere advocaten voerden uitgebreid andere argumenten aan om de actievoerders vrij te pleiten. Zij vonden dat het OM niet-ontvankelijk moest worden verklaard en kritiseerden de onduidelijke of onrechtmatige aanhouding van de actievoerders na afloop van de stalbezetting.

In mei bezetten ruim honderd actievoerders van actiegroep Meat the Victims de varkensstal van de boer – die zelf niet aanwezig was bij de rechtszaak. Ruim honderd anderen stonden buiten de stal te demonstreren. Pas ’s avonds laat maakte de ME een einde aan de urenlange bezetting.

Daarnaast waren ook nog eens ruim honderd boze boeren naar Boxtel getrokken om hun getroffen collega te steunen, waardoor de stemming buiten behoorlijk grimmig werd. De veelbesproken stalbezetting leidde tot de oprichting van de boerenactiegroep Farmers Defence Force, die vorige maand ook één van de gangmakers was tijdens de grote boerendemonstraties in Den Haag.

Het OM besloot uiteindelijk 67 actievoerders te vervolgen, van wie 55 uit het buitenland afkomstig zijn. De meesten waren woensdag paraat in de rechtszaal. Ze werden vergezeld door zestig sympathisanten, die de zitting in een andere zaal via een videoverbinding volgden. Ook ruim twintig boeren waren aanwezig, achter een glaswand op de publieke tribune.

Boeren die de zitting willen bijwonen moeten via een andere ingang naar binnen. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Volle bak

Het was daardoor de hele dag volle bak in de grootste rechtszaal van het paleis van justitie in Den Bosch. De circa 45 verdachten zaten dicht op elkaar gepakt op de eerste vier banken van de zaal, met zeker acht tolken tussen hen in. Er waren tolken Duits, Tsjechisch, Slowaaks, Sloveens, Noors, Deens, Engels, Frans en Grieks. Achterin de zaal zat ook nog een Poolse tolk, maar die had weer geen cliënt.

De zitting begon al met een vertraging van een uur, door de moeizame toegangscontrole van de massaal toegestroomde actievoerders. Ook daarna verliep de zitting soms chaotisch, met zoveel verdachten en tolken. ‘Als iedereen handen gaat opsteken of gaat roepen, werkt het niet’, zei de politierechter vlak na het begin enigszins vertwijfeld.

De rechtszaak ging de hele dag door. Vooral de advocaten namen alle tijd voor hun pleidooien. De politierechter zei te proberen vanavond nog uitspraak te doen.

De politierechter deed na ampel beraad gisteravond uitspraak. Hij vindt dat de actievoerders te ver zijn gegaan en daarnaast hebben bijgedragen aan polarisatie in de samenleving. ‘Zij gedroegen zich alsof hun idealen en overtuigingen over dierenwelzijn een vrijbrief zijn voor het overtreden van de wet’, aldus de rechter. Hij veroordeelde hen allemaal tot een geldboete van 300 euro - plus een voorwaardelijke celstraf van twee weken ‘om te voorkomen dat ze opnieuw de fout ingaan’. 

Al zingend de varkens verlossen, en de boer blijft aangedaan achter. Lees hier een reconstructie van de spraakmakende bezetting van een varkensstal in Boxtel. ‘Het eerste dat we tegenkomen, is een dood biggetje in een prullenbak.’

Verharding in de polder: alom verontwaardiging over de urenlange bezetting van een varkensbedrijf. Ook Partij voor de Dieren en Wakker Dier nemen afstand van de actie.

Na een urenlange actie van dierenrechtenactivisten beëindigde de politie de bezetting van een varkensboerderij in Boxtel. Enkele tientallen activisten van de groep ‘Meat the Victims’ werden aangehouden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden