Rechtspraak verslikt zich in dure digitalisering en schroeft ambities omlaag

Het digitaliseren van de rechtspraak blijkt een veel grotere opgave dan gedacht. In een poging weer controle te krijgen over de uit de hand gelopen ict-kosten, schroeft de Raad voor de rechtspraak de ambities ‘ingrijpend’ omlaag. Aan het digitaliseringsproject is tot dusver 220 miljoen euro uitgegeven.

Het doel van de automatisering was kostenbesparing en een snellere afwikkeling van rechtszaken. Beeld ANP

Het programma wordt ‘gereset’ en gaat zich beperken tot de digitale toegankelijkheid van de rechtspraak voor advocaten en burgers. De koerswijziging volgt na vier jaar (grotendeels vergeefse) pogingen om de werkprocessen van de rechtspraak te automatiseren. Daarbij zouden computersystemen taken overnemen van administratief personeel, zoals het controleren van dossiers op volledigheid of het bewaken van termijnen. ‘Nu doen mensenhanden dat’, zegt een woordvoerder van de Raad. ‘We zijn intern heel veel papier aan het verplaatsen.’ Het doel: kostenbesparing en een snellere afwikkeling van rechtszaken.

Maar in die automatisering heeft de Raad zich lelijk verslikt, erkent de organisatie zelf. Het ict-project kost veel meer tijd – en daarmee geld – dan voorzien. Een extern rapport oordeelt dat de Raad de complexiteit van het project vanaf het begin heeft ‘onderschat’. ‘Het besef dat het anders moet was al enige tijd aan het groeien’, aldus de woordvoerder. ‘Het rapport heeft daar een rol in gespeeld.’

De Raad maakt pas op de plaats en schroeft de ambities omlaag: het automatiseren van de rechtelijke papierfabriek wordt op de lange baan geschoven en het project beperkt zich tot het vergroten van de digitale toegankelijkheid van de rechtspraak. ‘Dat betekent dat juridische professionals als advocaten in de toekomst digitaal rechtbankstukken kunnen uitwisselen in een beveiligde omgeving’, licht de woordvoerder toe. ‘Nu gaat dat nog per post en fax.’ Ook krijgen advocaten en (bij civiele zaken) burgers digitaal inzage in hun dossier. ‘Wellicht komt dat er nu sneller van.’

In vier jaar tijd is het digitaliseringsproject flink in de papieren gelopen. Oorspronkelijk waren de kosten op 60 miljoen euro geschat, maar dat bleek te laag. Inmiddels staat de teller op 220 miljoen euro. Een kanttekening: de uitgaven zijn ook toegenomen omdat het programma later is uitgebreid met de afdeling strafrecht.

De reset’ betekent overigens niet dat al het verzette werk in de la verdwijnt, benadrukt de woordvoerder. Bij best veel zaken wordt er al digitaal geprocedeerd. Daar gaan we mee door.’

Grote ict-projecten bij de overheid zijn het afgelopen decennium geen onverdeeld succes gebleken. Zo werd de modernisering van het bevolkingsregister een fiasco van zo’n 100 miljoen euro. Een parlementaire onderzoekscommissie onder leiding van Ton Elias schatte vier jaar geleden dat de overheid jaarlijks 1- tot 5 miljard euro verspilt aan ict-mislukkingen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden