Rechtse coalitie kan vliegende start maken

Een centrum-rechtse coalitie is niet alleen qua zetelaantal maar ook programmatisch goed mogelijk. De Joint Strike Fighter kan worden aangeschaft, de WAO aangepakt, de controle op asielzoekers verscherpt en de streekziekenhuizen behouden....

Programmatisch hoeft een coalitie van het CDA en de VVD met de Lijst Pim Fortuyn geen probleem te zijn. Op het gebied van asielbeleid en integratie staan de neuzen dezelfde kant op. En in de laatste versie van zijn verkiezingsprogram presenteert de LPF zich dermate gematigd, dat ook compromissen mogelijk lijken over onderwijs, gezondheidszorg en WAO.

Qua zetelaantal kan zo'n centrum-rechtse coalitie met 93 Kamerleden bogen op een bijna even riante meerderheid als het tweede paarse kabinet, dat 97 Kamerleden achter zich wist. De grootste hindernis zal de invulling van de ministersposten worden.

JSF De nieuwe coalitie kan in de Kamer letterlijk een vliegende start maken door te besluiten tot deelname aan de ontwikkeling van de Amerikaanse Joint Strike Fighter. Vanwege de verdeeldheid in de huidige Tweede Kamer, die volgende week ontbonden wordt, hebben de Amerikanen respijt gegeven tot 12 juni. Omdat er dan waarschijnlijk nog geen nieuw kabinet is, kunnen de nieuwe Kamerfracties het demissionaire kabinet hun fiat geven. De LPF neigt naar deelname. CDA en VVD zijn voor.

Asielbeleid De nul-optie voor asielzoekers was door Fortuyn zelf al afgezwakt en keert ook niet terug in het verkiezingsprogram Standpunten Lijst Pim Fortuyn dat de LPF op zijn website heeft staan. Wel staat er: 'Aan immigratie wordt maximaal weerstand geboden.' In ruil voor een streng immigratiebeleid toonde Fortuyn zich vlak voor zijn dood bereid tot een generaal pardon voor duizenden ingeburgerde asielzoekers en illegalen. Dat is een linkse gedachte, waar VVD en CDA van gruwen.

Alle drie partijen streven naar opvang van vluchtelingen in de regio van herkomst. CDA en VVD willen asielzoekers die zich niet kunnen identificeren (meer dan 80 procent) niet meer tot de asielprocedure toelaten. De LPF wil de mobiele grenscontroles verdubbelen, maar rept niet meer over herinvoering van de vaste grensbewaking.

Integratie De VVD zegt niet veel over integratie. Maar CDA en LPF hebben verregaande plannen om de overkomst van bruiden en bruidegommen uit landen als Marokko en Turkije te ontmoedigen. De christen-democraten willen dat een deel van de verplichte inburgeringscursus voor de immigrant-in-spe al wordt voltooid in het land van herkomst. Anders wordt hij of zij niet toegelaten.

De LPF is op zijn website weinig uitgesproken. Maar Fortuyn zei in zijn laatste kranteninterview dat hij de inkomenseis (nu bijstandsniveau) wil opschroeven voor burgers die hun partner willen laten overkomen. Voorts zou de inburgeringscursus van 6600 euro, die nu gratis is, door de immigrant zelf betaald moeten worden. Fortuyns plan voor gedwongen spreiding van bevolkingsgroepen is omgezet in een studie naar de juridische mogelijkheden daartoe.

Gezondheidszorg en onderwijs Fortuyns 'twee jaar lang geen dubbeltje extra' voor gezondheidszorg en onderwijs, tot de boel is gesaneerd, is ook al zoekgeraakt bij het opstellen van het LPF-program. Over de ouderenzorg wordt zelfs met zoveel woorden gezegd dat er geld bij moet. Alle drie partijen willen kleinere scholen en behoud van streekziekenhuizen, betere arbeidsvoorwaarden en grotere beleidsvrijheid voor beide sectoren, dus minder regels en overheidsbetutteling.

WAO Iedere partij heeft zijn eigen plan om het aantal WAO'ers terug te dringen. Het LPF wil er een verzekering van maken voor beroepskwalen, waarbij burgers zich particulier kunnen verzekeren voor andere ziektes. De VVD wil dat iemand pas in de WAO komt als hij vijf jaar heeft gewerkt, met uitzondering van arbeidsongevallen.

Fortuyn en het CDA stonden trouwens ook positief tegenover het dit jaar gepresenteerde plan van werkgevers en werknemers in de SER voor een strengere WAO. De VVD heeft daar op twee belangrijke punten moeite mee.

Bestuurlijke vernieuwing Het zou een stunt zijn als de LPF, in een rechts kabinet, zijn gekozen burgemeester of premier erdoor krijgt. VVD en CDA hebben nooit iets van dergelijke nieuwlichterij op bestuurlijk gebied willen weten. Maar er zit lichte beweging in hun standpunten. Het CDA zegt in zijn verkiezingsprogram te 'studeren' op een districtenstelsel voor Kamerverkiezingen. En een VVD-commissie 'studeert' op de gekozen burgemeester, onthulde partijvoorzitter Eenhoorn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden