Rechts ruikt de victorie op Cyprus

Wordt het Malas of Anastasiades? De laatste maakt de grootste kans. Hij zal moeten hervormen.

NICOSIA - Voor een politicus die grote kans maakt verkiezingen te winnen, is de Cypriotische presidentskandidaat Nikos Anastasiades opvallend impopulair. Veel mensen stemmen komende zondag tegen wil en dank voor de rechtse Anastasiades.


'Ik ben niet erg enthousiast over hem', zegt de 60-jarige apothekersassistente Mary in de Cypriotische hoofdstad Nicosia. 'Maar ik stem toch op hem, omdat ik zijn tegenstander nog slechter vind.'


Voor de apotheek zitten oude mannen op bankjes onder enkele platanen. Duiven scharrelen rond hun voeten. 'Europa heeft het vertrouwen in Cyprus verloren', bromt gepensioneerd politieman Theotokis Christodoulou. 'Ik hoop dat Anastasiades dat vertrouwen kan herstellen.'


Cyprus verkeert in de diepste economische recessie in vier decennia. De werkloosheid ligt op recordhoogte en de staatskas is leeg. Het kleine eiland in de Middellandse Zee maakte eind vorig jaar voorlopige afspraken met de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds over miljarden aan noodleningen, maar de sluiting van een definitief akkoord werd uitgesteld tot na de verkiezingen, omdat de geldschieters eerst willen weten wie straks de bezuinigingen moet doorvoeren.


Anastasiades is de favoriet van de EU en het IMF, omdat hij bereid lijkt te zijn tot pijnlijke besparingen en hervormingen. Hij won de eerste ronde van de presidentsverkiezingen een week geleden met 46 procent van de stemmen. Zijn linkse rivaal Stavros Malas kreeg 27 procent. Malas is de kandidaat van de communisten en wil flink afdingen op de eisen van EU en IMF.


Komende zondag volgt een tweede, beslissende ronde. De verwachting is dat Anastasiades ook dan weer zal winnen. 'Ik vrees dat Anastasiades inderdaad president wordt', zegt de bejaarde Georgia Kostantinou, die met een boodschappenwagentje door de belangrijkste winkelstraat van Nicosia loopt. 'Ik ben bang dat hij heel harde maatregelen gaat nemen. Heel veel mensen gaan dan hun baan verliezen.'


Op het campagnehoofdkwartier van Anastasiades' conservatieve partij DISY hangt deze middag het nerveuze optimisme van een partij die de macht ruikt. Partijmedewerkers zitten druk te bellen en de campagnemanager beent driftig op en neer. Op de vraag hoe het gaat, steekt hij lachend één vinger in de lucht. 'We komen nog maar één kiezer te kort voor de overwinning', roept hij.


Anastasiades (66) is een kettingrokende, zwaar drinkende politieke veteraan die 's middags graag siësta houdt. Sommige tegenstanders noemen hem 'de Führer', omdat ze vinden dat hij iets weg heeft van Hitler - wat vergezocht is - en omdat hij opvliegend en autocratisch zou zijn. 'De heer Anastasiades heeft een sterke persoonlijkheid', zegt een partijmedewerker. 'Je houdt van hem of je haat hem.'


De rechtse voorman is in het zuidelijke, Griekse deel van Cyprus niet erg populair, omdat hij zich in het verleden verzoenlijk opstelde in het conflict met Turks Cyprus. Maar Anastasiades heeft zich de laatste tijd met succes opgeworpen als een krachtig leider, die het land uit de crisis kan helpen. 'De crisis maakt een leider nodig', luidde zijn slogan.


Wie de verkiezingen komende zondag ook wint, de nieuwe president moet de geldschieters ervan overtuigen dat Cyprus de miljarden aan noodleningen kan terugbetalen. En hij moet kritische landen als Nederland en Duitsland ervan overtuigen dat het eiland, dat een reputatie heeft als belastingparadijs, werk maakt van de strijd tegen witwaspraktijken.


Ondanks dergelijke obstakels gaan waarnemers ervan uit dat Cyprus uiteindelijk de miljardenhulp wel zal krijgen. 'Duitsland gebruikt de hulp om Cyprus te dwingen tot economische hervormingen', zegt Hubert Faustmann, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit van Nicosia. 'Maar de Duitsers zijn tegelijk ook ontzettend blij dat er nu een beetje rust is in de eurozone. Ze gaan dat echt niet op het spel zetten door het kleine Cyprus ten onder te laten gaan.'


Invloed Rusland compliceert hulp aan Cyprus

Een van de complicaties waar de EU op stuit bij de hulp aan Cyprus is de rol van Rusland. De Russen hebben van oudsher veel invloed op Cyprus. Russische toeristen zijn een belangrijke inkomstenbron voor het eiland en Russen hebben er op grote schaal zwart geld geparkeerd. Toen Cyprus in geldnood kwam, kreeg het ook eerst een noodlening van 2,5 miljard van Rusland. Pas toen dat geld opraakte en Moskou niet opnieuw wilde bijschieten, klopten de Cyprioten aan bij Brussel.

Rusland heeft aangegeven dat het bereid is bij te dragen aan een redding van Cyprus door de EU. Voor de EU heeft dit als voordeel dat het risico wordt gespreid. Maar betrokkenheid van Rusland zal het misschien wel lastiger maken de witwaspraktijken op Cyprus aan te pakken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden