Rechts neemt grote voorsprong in Frankrijk

De gaullistische partij van president Chirac stevent af op een absolute meerderheid in de Franse Assemblée Nationale. Daarop wees de voorlopige uitslag in de eerste ronde van de parlementsverkiezingen van gisteren....

Het extreem-rechtse Front National bleef met 12,5 procent ver achter bij de score van bijna 17 procent bij de presidentsverkiezingen van vorige maand.

Na de presidentsverkiezingen, waar Jean-Marie Le Pen verrassend de socialistische kandidaat Jospin versloeg in de eerste ronde, werd met spanning uitgekeken naar het vervolg voor het Franse parlement. Die spanning werd na een buitengewoon matte campagne in elk geval niet gedeeld door de kiezers, die in record-aantal thuisbleven. Slechts iets meer dan 62 procent van de 41 miljoen stemgerechtigde Fransen nam de moeite om te gaan stemmen.

Volgens het peilingbureau Sofres mag Chirac rekenen op tussen de 380 en 420 zetels in de Assemblée, op een totaal van 577 zetels. Links, dat wil zeggen socialisten, communisten en Groenen, komt vermoedelijk niet verder dan tussen de 135 en 175 zetels. Pikant is dat de socialisten het betrekkelijk goed hebben gedaan, terwijl hun oude coalitiepartner communisten en Groenen instortten. Het Front National blijft steken op nul tot twee zetels.

De extreem-linkse trotskisten zijn qua zeteltal nergens te bekennen, en kwamen opmerkelijk genoeg in absolute aantallen ook niet verder dan 2,7 procent. Dit terwijl de drie trotskisten bij de presidentsverkiezingen samen nog 10 procent van de stemmen hadden gehaald.

Met deze uitslag lijkt Frankrijk tegemoet te komen aan de dringende oproep van Chirac hem een meerderheid te geven om van de linksrechtse cohabitation af te komen. Alle commentatoren hielden gisteravond de nodige slagen om de arm. Komende zondag wordt in de tweede ronde gestemd, en dan pas wordt per district duidelijk hoe de kaarten liggen.

De nieuwe Franse premier, Jean-Pierre Raffarin, zei in een kort woord dat 'de Fransen moe zijn van de politiek-polemiek. Ze willen nu efficiënte politiek'. Hij voegde eraan toe dat zijn regering van plan is 'alle voornemens gestand te doen die de president tijdens zijn campagne heeft gemaakt'.

Het resultaat van gisteren was in elk geval een bevestiging van de moeite die president Chirac heeft gedaan om zoveel mogelijk rechtse bewegingen, vleugels en stromingen onder te brengen in één Unie voor de Presidentiële Meerderheid (UMP). Links daarentegen slaagde er niet in om meer dan dertig gemeenschappelijke kandidaten op één lijst te presenteren. Met als gevolg een grote versplintering van de stemmen die komende zondag vermoedelijk veel zetels zal gaan kosten.

Jean-Marie Le Pen, voorman van het Front National, toonde zich gisteravond teleurgesteld. Hij kritiseerde het Franse kiesstelsel als 'principieel anti-democratisch', omdat een partij die 'zes miljoen kiezers' vertegenwoordigt 'zeer weinig afgevaardigden' zal krijgen in de Assemblée.

De verklaring van deze gang van zaken ligt in de Franse kieswet.

Per district mogen alleen de twee hoogst geëindigde kandidaten uit de eerste ronde door naar de tweede ronde. Andere kandidaten mogen alleen door als ze in de eerste ronde meer dan 12,5 procent van de stemmen van ingeschreven kiezers hebben gehaald.

Vooral dat laatste is het Front National gisteren fataal geworden. Bij vorige verkiezingen kon de FN-kandidaat nogal eens als derde door naar de tweede ronde. Omdat ditmaal de opkomst zo laag is, betekent de eis van 12,5 procent stemmen van de ingeschreven kiezers, dat het FN soms meer dan 20 procent van de feitelijk uitgebrachte stemmen moest halen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden