Reportage

Rechters proberen neven aan praat te krijgen zaak-Endstra

Tien jaar na de moord op zakenman Endstra is maandag de inhoudelijke behandeling van de strafzaak begonnen. Drie verdachten ontbreken.

Willem Endstra en Willem Holleeder.Beeld ANP

Hij werd - tot zijn schrik - 'bankier van de onderwereld' genoemd. Vastgoedhandelaar Willem Endstra werd op 17 mei 2004 voor zijn Amsterdamse kantoor met kogels doorzeefd. Die avond ervoor had hij nog in het tv-programma Business Class verklaard dat hij de onderwereld niet financierde, nooit geld had witgewassen en Willem Holleeder niet kende. Voor zijn liquidatie zou 3 ton zijn neergeteld.

Tien jaar na de moord op Endstra begon maandag de inhoudelijke behandeling van de strafzaak. In de zittingszaal ontbreken drie verdachten: de vermoede schutter Namik Abassov, verondersteld medeplichtige Ziya (alias 'Pasja') G. en Willem Holleeder, die pas dit voorjaar als opdrachtgever van de moord is aangemerkt.

Abassov overleed in 2012 aan een hersenbloeding, Pasja zit hoog en droog in Turkije (waarmee Nederland geen uitleveringsverdrag heeft), en Holleeder staat in december voor deze moord terecht in de zaak Vandros, waarin wordt onderzocht of hij, blijkens de verklaring van zijn zussen, een hele reeks personen heeft laten liquideren.

Turkse neven

Blijven over: de verdachten Ali N. (31) en Özgur C. (35). Deze twee Turkse neven ontkennen al jaren elke betrokkenheid bij de moord op Endstra, waarbij ook diens zakenpartner David Denneboom in zijn knie werd geraakt. Van Özgur C. is in een vluchtauto een haar gevonden, evenals zijn vingerafdruk op het parkeerkaartje. Al acht zittingen geleden verklaarde C. 'tijdens de inhoudelijke behandeling' over deze dna-vondsten te zullen verklaren, maar ook deze maandag zwijgt hij als het graf. Van het moordwapen, dat aan C. toebehoorde, zegt hij zich niet te kunnen herinneren hoe hij daaraan kwam.

Rechter 1: 'Een wapen is geen alledaags bezit. Je weet toch wel of je het hebt gekregen of zelf hebt aangeschaft?'

C: 'Het is te lang geleden.'

Rechter 2: 'Kúnt u er niets over zeggen, of wílt u er niets over zeggen?'

'Ik wíl er niets over zeggen', verklaart C. nadrukkelijk. Uit het strafdossier blijkt dat C. mogelijk iemand in bescherming neemt, maar ook over die veronderstelling houdt hij zijn kiezen stijf op elkaar.

Nieuwe getuige

Tot een jaar geleden werd aangenomen dat alleen de Rus Abassov op Endstra heeft geschoten. Vorig jaar kwam het Openbaar Ministerie ineens met een nieuwe getuige, Hidr K. In ruil voor opname in een getuigenbeschermingsprogramma heeft K. verklaard dat Abassov de moord pleegde samen met Ziya G. en Ali T., destijds een heel nieuwe verdachte in deze voortslepende strafzaak. De neven Ali N. en Özgur C. zouden slechts op de uitkijk hebben gestaan. Na die verklaring werd Ali T. vorig jaar september aangehouden, maar ook binnen twee dagen weer vrijgelaten wegens gebrek aan ondersteunend bewijs.

Hidr K. is de 'pseudo-kroongetuige van het Openbaar Ministerie', schampert C.'s advocaat Nico Meijering. 'Nu Abassov dood is moeten alle ballen van deze getuige komen om alsnog te kunnen scoren.'

Hier, in Amsterdam, werd Endstra in 2004 neergeschoten. Hij overleed in het ziekenhuis aan zijn verwondingen.Beeld anp

De advocaat brengt fijntjes in herinnering dat Hidr K. vorig jaar heeft verklaard dat de opdracht tot Endstra's moord kwam van Donald G. Inmiddels is echter bekend geworden dat Holleeders zussen zeggen dat die opdracht van hun broer kwam, die juist 'hard moest lachen' om die beschuldigende vinger richting Donald G. En dat, stelt Meijering, maakt K. tot een onbetrouwbare, en dus onbruikbare, getuige.

Bovendien heeft Meijering in een andere strafzaak, het omvangrijke liquidatieproces Passage, een verklaring ingezien van voormalig misdaadverslaggever Peter R. de Vries, die stelt dat hij 'nooit last' van Ziya G. heeft gehad. Ook dit staat haaks op een verklaring van Hidr. K. dat De Vries telefonisch door G. is bedreigd. 'K. heeft gewoon alle informatie uit de media, niets komt rechtstreeks van hemzelf', aldus Meijering.

Gecompliceerd

Deze almaar uitdijende strafzaak over de liquidatie van de bankier van de onderwereld, met zijn vele verdachten en getuigen, is gecompliceerd. De drie strafzaken Enclave (over de dood van Endstra), Vandros (over Holleeders rol in meerdere liquidaties) en Passage (hét liquidatieproces) lopen in elkaar over. De rode draad: Willem Holleeder, die sinds maart van dit jaar weer vast zit. Hij zou het brein zijn achter een omvangrijke reeks executies in de Nederlandse onderwereld.

Voor de zaak-Endstra zijn 9 tot 12 dagen uitgetrokken, verspreid over de komende 3 weken. Vandaag wordt de zitting hervat, woensdag wordt Hidr K. verhoord. De rechtbank hoopt een uitspraak te doen op 18 januari.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden