Rechters in actie tegen 'uitholling' van rechtspraak

Enkele honderden rechters uit heel Nederland hebben hun steun betuigd aan de oproep van zeven rechters ('raadsheren') van het gerechtshof in Leeuwarden. Zij stelden een manifest op tegen de 'uitholling' van de rechtspraak en de manier waarop de Raad voor de Rechtspraak hen vertegenwoordigt. Het manifest is door veertig van de zestig magistraten in Leeuwarden ondertekend.

Beeld Thinkstock

Het is voor het eerst dat rechters openlijk actievoeren. 'De maat is vol', zegt senior raadsheer Menno Zandbergen, een van de initiatiefnemers. 'De emmer van irritaties en onvrede is overgelopen na de benoemingen van gerechtsbesturen die we net hebben gehad. Daarop hadden rechters geen enkele invloed. De hele leiding van de Nederlandse gerechten is het resultaat van keuzes die door de Raad voor de Rechtspraak zijn gemaakt. En ook op de benoeming van die raad hebben wij geen invloed.'

Koekjesfabriek
De ondertekenaars van het manifest betogen dat de rechtspraak steeds meer gaat lijken op een koekjesfabriek waarin productiecijfers en minutenprijzen leidend zijn. 'Wij moeten onze targets halen', zegt Zandbergen. 'Daar gaan perverse prikkels van uit. Het wordt verleidelijk om bijvoorbeeld getuigen niet op te roepen, of te vonnissen als dat niet nodig is, omdat je anders je doelen niet haalt.'

De trend die zichtbaar is bij ziekenhuizen, universiteiten, in de woningbouw en het onderwijs zet zich volgens hem nu door in de rechtspraak, met de aanstelling van gerechtsbesturen die directief optreden en op grote afstand van de werkvloer staan. Dat tast de onafhankelijkheid van rechters en de kwaliteit van de rechtspraak aan, aldus het manifest. De Raad voor de Rechtspraak zou niet zozeer de belangen van rechters behartigen, alswel die van politiek Den Haag.

Lokale inspraak
Vrijdag hebben de opstellers van het manifest een gesprek met de Raad voor de Rechtspraak. Voorzitter Erik van den Emster stelt in een schriftelijke reactie dat hij 'de zorgen deelt' over de productiedruk binnen de rechtspraak en de gevolgen hiervan voor de kwaliteit. Dat de rechters geen inspraak hadden in de benoeming van de gerechtsbesturen, noemt hij 'feitelijk onjuist': 'Bij de benoeming is veel aandacht geweest voor lokale inspraak.'

'Aandacht was er inderdaad, inspraak niet', aldus Zandbergen. Hij hekelt een Twitterbericht van de raad dat modernisering van de rechtspraak onder rechters weerstand oproept. 'Daar gaat het manifest helemaal niet over', zegt Zandbergen. 'Wij begrijpen dat een herziening van de gerechtelijke kaart en modernisering noodzakelijk zijn. Wij klagen ook niet over de werkdruk. Wij klagen over de kwaliteit, over een verarming van de Nederlandse rechtspraak.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden