Rechter veroordeelt Maserati-man tot 2,5 jaar cel

Hubert Möllenkamp, de frauderende ex-bestuurder van de Amsterdamse woningcorporatie Rochdale, is donderdag veroordeeld tot 2,5 jaar gevangenisstraf.

Ex-topman van woningcorporatie Rochdale, Hubert Mollenkamp, arriveert bij de rechtbank van Amsterdam tijdens de zittingsdagen in oktober. Beeld ANP

'Op schaamteloze wijze' heeft Hubert Möllenkamp zich volgens de Amsterdamse rechtbank jarenlang schuldig gemaakt aan omkoping, verduistering in dienstbetrekking, witwassen en belastingfraude. Daarnaast werd hij ook veroordeeld voor meineed, omdat hij onder ede bij de parlementaire enquêtecommissie woningcorporaties loog dat hij nooit steekpenningen had aangenomen.

Möllenkamp hield tijdens het proces vol dat de Spaanse villa, de Mercedessen en de miljoenen euro's die hij van zakenpartners van Rochdale kreeg aan hem 'geleend' waren. Maar daar geloven de rechters niets van. Zij rekenen het Möllenkamp verder zwaar aan dat hij tijdens het proces 'geen enkel schuldbesef heeft getoond' over het 'ernstige misbruik van zijn positie'.

Ondanks die uitzonderlijk harde bewoordingen valt de straf toch iets lager uit dan de 3 jaar die het Openbaar Ministerie (OM) had geëist. Dit komt doordat Möllenkamp ruim zes jaar op een proces heeft moeten wachten, zei de rechter in haar vonnis. En omdat de rechtbank hem vrijspreekt voor enkele feiten op de pagina'slange tenlastelegging. Möllenkamps omkopers Arie van E. en Henk O. en Möllenkamps vrouw Alberdien V. kregen om die reden (deels) taakstraffen opgelegd in plaats van de geëiste gevangenisstraf.

Möllenkamp: 2,5 onvoorwaardelijke gevangenisstraf

Oordeel rechter: ‘Möllenkamp heeft misbruik gemaakt van zijn positie als directeur van woningcorporatie Rochdale. Motieven voor dit gedrag zijn niet duidelijk geworden. Mogelijk wilde hij het beeld ophouden en uitstralen van een zakelijk en financieel geslaagde corporatiebestuurder. Hij wilde ver boven zijn stand leven en vroeg daarom bij herhaling zakenrelaties om geld. Möllenkamp vervulde een maatschappelijke voorbeeldfunctie. Zijn gedrag had onberispelijk moeten zijn. Hij heeft het vertrouwen van de maatschappij in woningcorporaties geschaad en geen enkel schuldbesef getoond. De schaamteloze wijze waarop hij heeft gehandeld rekent de rechtbank hem zwaar aan.’

Tralies

Geen van de verdachten was bij de uitspraak aanwezig. Möllenkamp, die dankzij zijn excentrieke dienstauto beter bekend staat als de Maserati-man, bleef thuis in de Spaanse badplaats Altea. Zijn advocaat Petra van Kampen liet verstek gaan wegens een cursus op de Caraïben. Maar zijn civiel raadsman Jan Verhoef was wel ter plaatse. Die verwacht dat zijn cliënt in hoger beroep gaat, zoals de 65-jarige Möllenkamp zich tijdens een van de eerste zittingsdagen al liet ontvallen. Het kan dus nog wel even duren, voordat hij daadwerkelijk achter de tralies verdwijnt.

Verhoef vindt met name dat de rechter wel erg weinig gevoelig is voor de enorme media-aandacht die Möllenkamp en zijn gezin afgelopen jaren hebben gehad. Möllenkamp vindt dat hij 'monsterlijk groot' is gemaakt door 'de krant die nooit zou slapen' de naam van De Telegraaf wensten Möllenkamp en zijn advocaat niet uit te spreken. Maar volgens de rechtbank kon iemand met Möllenkamps maatschappelijke functie die media-aandacht verwachten. Hij heeft de berichten zelf 'van een eigen dynamiek voorzien' door contact te zoeken met de media.

Alberdien V.: 240 uur taakstraf

Oordeel rechter: ‘Ten aanzien van V. acht de rechtbank bewezen dat zij in 2003 in strijd met de waarheid een factuur heeft opgemaakt waarin ze 180 duizend euro in rekening brengt, terwijl de door haar genoemde opdrachtgever ontkent dat zij werkzaamheden heeft verricht voor het bedrijf. (Het bedrijf in kwestie is Multivastgoed, waarmee Rochdale zaken deed, red.) Met het opmaken van de factuur heeft V. het vertrouwen geschonden dat in het internationale betalingsverkeer in zulke documenten gesteld wordt. Een gevangenisstraf zou hiervoor op zijn plaats zijn. Maar in verband met het verstrijken van de redelijke termijn, legt de rechtbank haar een taakstraf op.’

Voorbeeldrol

Opvallend is verder de veroordeling voor meineed bij de parlementaire enquêtecommissie woningcorporaties. Op de vraag of hij ooit steekpenningen had ontvangen, zei hij toen: 'Ik heb ze nooit gevraagd en ik heb ze ook niet aangenomen.'

Dat was in de eerste plaats een zeer dom antwoord. Een andere fraudeverdachte antwoordde op een vergelijkbare vraag simpelweg: 'Dat zal de rechter moeten uitmaken.' Maar toen Möllenkamp zo onverstandig was om het glashard te ontkennen, laaide onder juristen de discussie op over de vraag of die uitspraak bij een veroordeling voor omkoping wel vervolgd kon worden als meineed. Verdachten hoeven zichzelf volgens het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens namelijk niet te belasten.

Maar de rechter volgt de opvatting van het OM dat getuigen bij een parlementaire enquêtecommissie nu eenmaal verplicht zijn op alles antwoord te geven. Alleen dan werkt het instrument van een verhoor onder ede optimaal. Om verdachten te behoeden voor strafvervolging mogen die antwoorden nooit als bewijs in een strafzaak worden ingebracht. Dat is in het Möllenkamp-proces ook niet gebeurd.

Lees ook

Möllenkamps slotverklaring 'Ik ben door een hel gegaan'

Möllenkamp werkte meer dan twintig jaar bij Rochdale 'Mercedessen, een zwembad, en voor tonnen 'renteloze leningen'' (+)


Arie van E.: 1 maand cel en 240 uur taakstraf
Oordeel rechter: 'Van E. gaf Möllenkamp ruim 450 duizend euro en de beschikking over een huis in Spanje. Van E. deed dit op verzoek van Möllenkamp, omdat Nawon zich niet kon veroorloven de zakelijke band met Rochdale te beschadigen. Van E. zat dus bij Möllenkamp in de tang en betaalde hem daarom smeergeld. Beperkte celstraf met taakstraf: consequenties van de omkoping zijn voor hem groot (Nawon op de fles, persoonlijk faillissement aangevraagd, red.), hij werkte mee aan het onderzoek en toonde enig schuldbesef.'

Henk O.: 2 maanden cel en 240 uur taakstraf
Oordeel rechter: 'Ook bij O. is omkoping bewezen verklaard. Bij hem gaat het om ruim 600 duizend euro en het gebruik van auto's. Het initiatief ging uit van Möllenkamp, maar O. heeft zich kennelijk moeiteloos ingelaten met het betalen van smeergeld om de goede relatie met Rochdale veilig te stellen. Verdachte is daarbij berekenend te werk gegaan. Ter zitting heeft verdachte gezegd te beseffen dat hij de schijn tegen had. Maar dat kwam rijkelijk laat. Wel heeft hij zijn verantwoordelijkheid genomen richting Rochdale en Belastingdienst.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.