Rechter verbiedt staking bij KLM wegens 'explosieve' situatie Schiphol

De bagageafhandelaars van KLM mogen tot en met 4 september niet staken. Een door vakbond FNV geplande werkonderbreking moet voorlopig wijken voor het maatschappelijk belang, nu Schiphol te maken heeft met de 'explosieve combinatie' van enorme drukte én terreurdreiging.

Het grondpersoneel van de KLM voerde eind vorige maand voor het eerst actie door flyers uit te delen aan reizigers. Beeld anp

Dat heeft de kortgedingrechter in Haarlem donderdag bepaald in een door KLM aangespannen rechtszaak. Arbeidsrechtjuristen zien dit vonnis als een nieuw teken dat het stakingsrecht als grondrecht steeds vaker sneuvelt wegens een 'maatschappelijk belang'. Vooral het feit dat de rechter in de motivering van zijn vonnis stelt dat acties op Schiphol tijdens de vakantiepiek veiligheidsrisico's met zich meebrengen, wekt veel verbazing. Hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp: 'Het lijkt wel alsof de rechter heeft gedacht; straks sta ik een staking toe en dan gaat er ineens een bom af op de luchthaven. O jee!'

De FNV noemt het vonnis vooral om die reden 'onbegrijpelijk'. Het is niet aan de rechter om veiligheidsrisico's mee te wegen bij de beoordeling van een arbeidsconflict, vindt de vakbond. Het bewaken van de veiligheid is de taak van het Openbaar Ministerie, de politie en de gemeente Haarlemmermeer. Bestuurder Zakaria Boufangacha: 'Zij hebben ons nooit verboden actie te voeren bij KLM en Schiphol. Veiligheid staat bij ons hoog in het vaandel.'

Arbeidsvoorwaarden

De FNV en de luchtvaartmaatschappij ruziën al lange tijd over een nieuwe cao voor het grondpersoneel (14.500 werknemers) van KLM, waartoe ook de bagageafhandelaars horen. De FNV kondigde onmiddellijk na het vonnis aan in beroep te gaan.

Evert Jan Heinrichs, de raadsman van Schiphol, beklemtoont dat de Haarlemse rechter niet tornt aan het stakingsrecht als grondrecht. 'Maar de Hoge Raad heeft twee jaar geleden bepaald dat het stakingsrecht in uitzonderlijke gevallen mag worden beperkt.' Volgens Heinrichs zijn rechters sinds dat arrest stakingen vaker gaan verbieden, 'vooral als er maatschappelijk relevante gevolgen dreigen'. Die dreigen al snel bij vakbondsacties tijdens spitsuren in het openbaar vervoer.

Hoogleraar arbeidsrecht Verhulp: 'De rechter verbiedt acties in de drukste periode van Schiphol omdat er dan chaos dreigt. Maar waar gaat dit om? Nog geen 250 mensen willen het werk anderhalf uur neerleggen. De actie wordt bovendien ruim van te voren aangekondigd. Kan Schiphol er dan niet voor zorgen dat er géén chaos ontstaat?'

Beeld anp

Lees ook:

Met een dreigbrief aan al het grondpersoneel hoopt KLM een staking af te wenden. Het opschorten van goedkope tickets maakt indruk. (+)

Ondanks de vele stakingen verwacht de directeur Jean-Marc Janaillac niet dat Air France-KLM in de rode cijfers duikelt. KLM houdt de luchtvaartmaatschappij overeind. (+)

Druk zetten

Dat de rechter in zijn vonnis ook nog een economische afweging maakt (hij vindt de door KLM voorziene schade 'wellicht' aangedikt, maar de schade wordt door de FNV 'ten onrechte gebagatelliseerd') vindt Verhulp onbegrijpelijk. Die is volgens hem niet relevant. 'Staken treft de werkgever in de portemonnee, maar daar is het ook voor bedoeld.'

Dat maatschappelijk belang komt wel steeds vaker in het geding, schampert de hoogleraar. 'Ja, staken is erg irritant. Maar er is ook nog zoiets als het grondrecht. Dat kun je niet zo maar beperken en dat gevoel bekruipt me de laatste tijd wel.'

Alleen de FNV wil druk zetten op de moeizame cao-onderhandelingen met KLM door actie te voeren. De vier andere vakbonden willen dat niet. FNV eist onder meer 1 procent loonsverhoging nu het grondpersoneel al jaren heeft ingeleverd wegens noodzakelijke kostenbesparingen bij KLM.

Formeel gezien laat het vonnis ruimte om wél te staken na 4 september. Dan is de grootste drukte voorbij op Schiphol en is er volgens de rechter geen sprake meer van een 'explosieve combinatie' (met terreurdreiging). Of de vakbond dat ook gaat doen is onduidelijk. Een eventuele actie zal in elk geval dagen van tevoren bij KLM worden aangekondigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden