Rechter verbiedt loonsverlaging thuiszorgers

De grote Gelderse thuiszorgorganisatie Vérian (3.600 werknemers) moet de sinds maart doorgevoerde loonsverlaging van zo'n zeshonderd thuishulpen met onmiddellijke ingang terugdraaien. Dat heeft de rechter bepaald. Vérian handelt volgens de rechter in strijd met de cao en heeft de eenzijdig opgelegde herindelingen van functies en loonsverlagingen onvoldoende onderbouwd.

Beeld thinkstock

Vérian stelt dat de medewerksters een andere, lagere functie hadden gekregen en dat daarop de lonen zijn aangepast. Maar wat de organisatie over het hoofd ziet, is dat de medewerksters hetzelfde werk zijn blijven doen, zegt ook Evert Verhulp, hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Volgens de FNV, dat een kort geding had aangespannen, is de uitspraak ook goed nieuws voor de duizenden thuishulpen bij andere instellingen die te horen hebben gekregen dat ze tot 30 procent van hun loon moeten inleveren.

Ondanks de uitspraak gaat de grootste thuiszorgorganisatie van Nederland, TSN, door met de al aangekondigde loonsverlaging voor 4.300 thuishulpen, zegt directeur Zion Jongstra van TSN Thuiszorg. 'We doen dat met tegenzin. Maar dit is niet vol te houden. We leggen 5 tot 6 euro per uur toe op de thuishulp.' TSN, dat 15 duizend medewerkers telt, maakte in april bekend dat ze als gevolg van overheidsbezuinigingen ontslag aanvraagt voor 650 thuishulpen en van 1.500 tijdelijke schoonmaaksters de contracten niet verlengt.

Stopgezette hulp

De gemeenten krijgen dit jaar voor de huishoudelijke hulp 40 procent minder van het rijk. Dat veroorzaakt veel onrust, waarbij cliënten via de rechter proberen de ingeperkte of stopgezette hulp terug te krijgen. Door de aanbestedingen is het gemiddelde uurloon van 12,50 inmiddels onder de tien euro. Een aantal thuiszorgorganisaties is failliet gegaan, duizenden medewerkers zijn hun baan kwijt, of moeten dus loon inleveren. Thuiszorgorganisaties staan met de rug tegen de muur, stelt brancheorganisatie Actiz.

'Als gevolg van de bezuinigingen komen gemeenten met aanbestedingen waarin ze onder het cao-loon gaan zitten.
Dan hebben werkgevers de keuze: of de thuishulpen ontslaan of naar mogelijkheden zoeken om de medewerksters toch in dienst te houden. We hebben Den Haag al herhaaldelijk gevraagd de gemeenten te verbieden onder de cao te duiken. Met een eenvoudige ingreep, een algemene maatregel van bestuur, kan het ministerie van Volksgezondheid deze neerwaartse spiraal van de arbeidsvoorwaarden stopzetten', zegt de woordvoerster. Namens de gemeenten wijst de woordvoerster van de VNG naar de zorgaanbieders. 'Het is hun verantwoordelijkheid om zich te houden aan de cao en niet onder de kostprijs mee te dingen met een aanbesteding.' Volgens haar zijn de zorginstellingen zelf verantwoordelijk voor 'een deugdelijke bedrijfsvoering'.

Staatssecretaris Martin van Rijn van Volksgezondheid (PvdA) heeft inmiddels Doekle Terpstra (oud-voorzitter van het CNV en bijvoorbeeld InHolland) aangesteld in een poging een Code Verantwoord Marktgedrag op te stellen. Die heeft in de schoonmaak een eind gemaakt aan de race to the bottom als het gaat om arbeidsvoorwaarden. Terpstra voert 'verkennende gesprekken' en hoopt voor de zomervakantie te weten of zo'n code haalbaar is.

Beeld thinkstock
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden