nieuwsmond- en klauwzeer

Rechter: staat liet 60 duizend dieren terecht ruimen in Kootwijkerbroek om MKZ

De staat heeft in 2001 terecht 60 duizend dieren laten ruimen op 246 boerderijen in Kootwijkerbroek tijdens de uitbraak van mond- en klauwzeer (MKZ). Dat heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven dinsdag geoordeeld in een zaak die was aangespannen door de boeren uit het Gelderse dorp.

Een boer in Kootwijkerbroek geeft in 2001 zijn koe een laatste aai over de kop nadat het beest is afgemaakt door ambtenaren van de RVV.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Deze uitspraak van de hoogste economische rechter is de uitkomst van een jarenlange juridische strijd tussen boeren en veehouders uit Kootwijkerbroek en de overheid.

Sinds 2001 werd er gestreden om documenten en testuitslagen openbaar te krijgen en opnieuw voor te leggen aan onderzoekers. Verleden jaar concludeerden drie experts nog in een rapport dat er ‘schoonheidsfoutjes’ in de procedure waren gemaakt. Het ministerie hield vol dat er voldoende aanwijzingen waren voor de aanwezigheid van MKZ, en dat ingrijpen onvermijdelijk was. 

Het besluit van de overheid om de dieren te laten ruimen werd vanaf het eerste moment betwist. De inspectie trof een kalf aan dat positief getest werd op MKZ. Om een uitbraak van de besmettelijke veeziekte te voorkomen, besloot toenmalig minister van Landbouw Laurens Jan Brinkhorst tot ruiming van 60 duizend dieren. Maar er zou geen enkel ander dier ziek zijn geworden in Kootwijkerbroek. Dat ook gezonde dieren werden afgemaakt, viel voor de boeren niet te verkroppen.

Het uitblijven van zichtbare besmetting bij andere dieren voedde het wantrouwen tegen de overheid. Ook de uitspraak van D66’er Brinkhorst dat ‘zolang Onze Lieve Heer zelf niet heeft gesproken, men in Kootwijkerbroek niet gelooft dat er mond-en-klauwzeer is’, gooide olie op het vuur in het orthodox-christelijke dorp.

Toen de ruimingen in Kootwijkerbroek begonnen, verzette men zich hevig. Boeren blokkeerden de wegen, gooiden met stenen, staken een busje in brand en gijzelden zelfs ambtenaren van de Rijksdienst voor Vee en Vlees (RVV). Uiteindelijk moest de mobiele eenheid worden ingezet om het verzet te breken.

Uit 2001: Het ‘complot’ van Kootwijkerbroek

Wie je ook spreekt in Kootwijkerbroek, een ding staat voor iedereen vast: als er al MKZ was, is het bewust gebracht. In het christelijke dorp gonst het van roddel en achterklap. Geruchten zijn er genoeg, ongerijmdheden ook. Maar bewijzen? ‘Wij zoeken de waarheid.’

‘Kootwijkerbroekers zijn geen heiligen’

‘Wreek u niet. Mij komt de wraak toe, zegt de Heer.’ Met vermanende bijbelteksten probeerde dominee Wim Meijer van de hervormde gemeente in Kootwijkerbroek zijn dorpsgenoten in toom te houden tijdens het MKZ-oproer in april 2001.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden