nieuws

Rechter: Slob mag bekostiging Haga Lyceum niet in een keer intrekken

Minister Slob  van Onderwijs mag de geldkraan voor het Cornelius Haga Lyceum niet per 1 december dichtdraaien. Bij het stopzetten van de bekostiging heeft Slob zich niet aan zijn eigen beleidsregels gehouden.

Kinderen bidden op het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Dit heeft de Raad van State vrijdag in een voorlopige voorziening besloten. De uitspraak is een tegenvaller voor Slob, die de maatregel had genomen om een bestuurswissel bij de omstreden islamitische school te forceren. Tegelijkertijd benadrukt de hoogste bestuursrechter dat dit vonnis slechts een tussenstap is in de ingewikkelde juridische strijd die het Haga en het ministerie van Onderwijs voeren over het voortbestaan van de school.

Slob eiste deze zomer in een aanwijzing dat directeur-bestuurder Soner Atasoy en de twee andere bestuursleden van de school zouden vertrekken. Toen zij dat niet deden, besloot Slob dat de geldkraan per 1 december dichtgedraaid zou worden. Maar de interne beleidsregels van het ministerie schrijven voor dat de minister eerst minder draconische stappen zet. Hij kan eerst 15 procent van de bekostiging stopzetten. Als er na drie maanden nog geen gehoor is gegeven aan zijn aanwijzing, kan de bekostiging nogmaals met 15 procent dalen. En pas drie maanden later kan algehele stopzetting van de financiering volgen.

Knipoog

Een woordvoerder van minister Slob laat weten dat het ministerie niet van plan is om nu over te gaan tot een korting van 15 procent. ‘Daar verwachten we geen effect van, het bestuur wil toch niet opstappen.’ De minister blijft de school nu bekostigen en wacht de rechtszaak af die op 9 december dient. Daar vecht het Haga Lyceum de rechtmatigheid van de aanwijzing aan die Slob aan het bestuur heeft gegeven. ‘Die rechtszaak zie ik met vertrouwen tegemoet’, aldus Slob.

‘Wij vinden dit een positieve uitspraak met een knipoog’, zegt directeur-bestuurder Soner Atasoy van het Haga Lyceum. Hij is blij dat de geldkraan voorlopig openblijft, maar baalt ervan dat de rechter hem in een parallelle zaak niet-ontvankelijk heeft verklaard. Die zaak ging over extra geld dat de Stichting Islamitisch Onderwijs (SIO), waaronder de school valt, had gevraagd voor het betalen van extra aangenomen docenten wegens het toegenomen aantal leerlingen van het Cornelius Haga Lyceum.

De minister wil dat geld niet uitkeren, terwijl dat volgens de school wel moet. Maar de rechter oordeelt dat de minister nog niet de maximumtermijn heeft overschreden om tot uitbetaling over te gaan. Atasoy noemt dat ‘pestgedrag’ van het ministerie. ‘Wij hebben gewoon recht op dat geld en we hebben het nodig om onze leraren te betalen.’ Het ministerie laat weten dat het nog tot 8 februari de tijd heeft om te beslissen of het geld zal worden overgemaakt.

Salafistische invloeden

Het Haga Lyceum ligt sinds begin dit jaar onder vuur. Toen waarschuwde de AIVD voor antidemocratisch onderwijs en salafistische invloeden op de school. De bestuurders van de school hebben die aantijgingen altijd ontkend en ook de Onderwijsinspectie vond tijdens een uitgebreid onderzoek geen signalen die daarop wezen. Wel toonde de inspectie zich in een vernietigend rapport kritisch over de financiën, het burgerschapsonderwijs en de contacten van de bestuurders met mensen met extreme gedachten. Voor Slob was dat voldoende voor een aanwijzing.

Het Haga Lyceum verweert zich op verschillende fronten. Tegen het rapport, de aanwijzing én de sanctie voert de school afzonderlijke procedures, die allemaal verband met elkaar houden. Zo doet de civiele rechter in Den Haag op 24 december uitspraak in een zaak die het Haga Lyceum aanspande tegen de inspectie. De school hoopt dat de rechter het rapport van tafel veegt en daarmee het fundament onder de aanwijzing vandaan slaat.

De rechtsstatelijke kwesties in de Haga-saga 

In maart dit jaar raakte het islamitische Cornelius Haga Lyceum in opspraak nadat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) had bekendgemaakt dat er zorgen zijn over ‘salafistische invloeden op het onderwijs’ en vermeend antidemocratisch onderwijs. Juristen volgen de strijd die de school sindsdien voert met de overheid nauwlettend vanwege de spannende rechtsstatelijke vragen die de zaak oproept. Hoeveel vrijheid biedt de grondwettelijke vrijheid van onderwijs? Maakt de overheid zich tegenover de school schuldig aan ‘bestuurlijke guerilla’, zoals onderwijsjuristen zeggen? Hoe ver mogen onze inlichtingendiensten gaan bij het verstoren van personen of instanties die ze staatsgevaarlijk achten? En hoe moeten de diensten zich daarover verantwoorden?

De Haga-saga: dit ging eraan vooraf

Voor wie het overzicht kwijt is, zetten we de belangrijkste gebeurtenissen uit de roerige geschiedenis van de omstreden islamitische school op een rij.

Minister Arie Slob (Onderwijs) verzocht het bestuur van het Haga Lyceum deze zomer al om op te stappen. ‘Deze bestuurders moeten echt uit de school verdwijnen’, zei hij in een interview met de Volkskrant. Directeur-bestuurder Soner Atasoy reageerde furieus: ‘We worden genaaid in het kwadraat.’

Aanleiding voor de ophef is een zeer negatief rapport dat de Onderwijsinspectie opstelde over de school. Bewijzen voor salafistisch onderwijs zijn niet gevonden, maar op punten van bestuur en financiën is er scherpe kritiek. De school probeerde – tevergeefs – de publicatie van het rapport te voorkomen.

Ook de Volkskrant kwam tijdens meer dan tien bezoeken en tientallen gesprekken met de schoolleiding, docenten, medewerkers, ouders, vrijwilligers en externen geen bewijzen tegen van salafistische invloeden of antidemocratisch onderwijs. Lees de longread of luister naar de podcast waarin verslaggevers Tjerk Gualthérie van Weezel en Rik Kuiper hun verhaal doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden