Rechter: Schafthuizen gaf beperkt citaatrecht

AMSTERDAM - Heeft Joop Schafthuizen nu wel of niet toestemming gegeven voor de publicatie van deel 3 van de Reve-biografie? Nee, redeneert de Amsterdamse rechter in zijn afgelopen donderdag gepubliceerde vonnis.


Cruciaal is de schriftelijke overeenkomst tussen Schafthuizen en uitgeverij Van Oorschot van 18 december 2009. De advocaat van de uitgever en de biograaf betoogde dat Schafthuizen in deze overeenkomst akkoord was gegaan met het gebruik van nog ongepubliceerde Reve-citaten in deel 3 van de biografie.


Onjuist, schrijft de rechter. De toestemming gold uitdrukkelijk voor deel 2 - het uiteindelijk in april 2010 verschenen De rampjaren 1962-1975 - niet voor deel 3. Over het slot van de biografie stond nu juist in de overeenkomst dat Schafthuizen aan zijn instemming de voorwaarde verbond dat hij vooraf inzage zou krijgen 'voor in het derde deel terzake financiën en privé-personen op te nemen citaten'. Schafthuizen bedong verder dat hij personen die in de citaten worden genoemd 'voor zover nodig' onherkenbaar mocht laten maken.


Uit het feit dat Schafthuizen inzage bedong in deel 3 volgt niet dat hij daarmee toestemming gaf voor het gebruik van de citaten in de uiteindelijke publicatie, oordeelt de rechter. Schafthuizen kende immers de inhoud van het boek nog niet, dat ten tijde van de overeenkomst nog grotendeels geschreven moest worden. Bovendien deed uitgever Van Oorschot in 2010 herhaaldelijk het verzoek aan Schafthuizen om schriftelijke toestemming te geven voor het gebruik van de citaten in deel 3. Blijkbaar dacht ook Van Oorschot dat die permissie op 18 december 2009 nog niet gegeven was, zegt de rechter.


Dan waren er nog de door Nop Maas opgenomen telefoongesprekken met Schafthuizen. De vraag of Schafthuizen in de gesprekken wel of niet mondelinge toestemming voor publicatie had gegeven, is niet relevant, vindt de rechter, omdat Maas nooit de contractpartij was . Schafthuizen had altijd zaken gedaan met de uitgever, niet met de biograaf.


Een twistpunt tijdens de zitting was Schafthuizens opmerking tegen Maas: 'Nu moet het maar naar de zetter'. Bedoelde Schafthuizen daarmee dat hij akkoord ging met de publicatie?


Nee, oordeelt de rechter ook hier. Met zijn uitspraak bedoelde Schafthuizen dat er nu een laatste drukproef kon worden gemaakt.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden