Nieuws Holocaustmonument

Rechter oordeelt: bouw Holocaustmonument mag nog niet beginnen

De bouw van het Holocaust Namenmonument in Amsterdam zal nog minimaal een half jaar op zich laten wachten.

Artist’s impression van het geplande Holocaust Namenmonument aan het Weesperplantsoen. Beeld RV

De Amsterdamse voorzieningenrechter stelde donderdag dat de gemeente nog niet mag beginnen met het kappen van bomen en bouwrijp maken van beoogde locatie. De gemeente moet de uitspraak afwachten van de bestuursrechter, waar buurtbewoners een zaak hebben aangespannen tegen de komst van het door Daniel Libeskind ontworpen monument. Die zaak dient in mei, uitspraak zou dan halverwege de zomer volgen. Tot die tijd mag de gemeente geen onomkeerbare beslissingen nemen zoals het kappen van bomen, aldus de rechter.

Omwonenden van het Weesperplantsoen verzetten zich tegen de komst van het monument omdat zij het ontwerp van de Pools-Amerikaanse toparchitect veel te groot vinden. De 2,4 meter hoge muren met 102 duizend gegraveerde stenen, zullen het plantsoentje vullen. Bovendien zal bovenop de muren in grote stalen letters het Hebreeuwse woord voor ‘in memoriam’ worden geplaatst. Daarnaast protesteren ze tegen het feit dat zestien bomen plaats moeten maken voor het monument en stellen zij dat de gemeente de buurt niet voldoende heeft betrokken bij het aanwijzen van het plantsoen als locatie voor het monument.

Vorig jaar maakten de buurtbewoners al formeel bezwaar bij de gemeente zelf. Na een maandenlang conclaaf besloot de bezwaarcommissie die klachten af te wijzen. Daarop begonnen de buurtbewoners een bodemprocudure bij de bestuursrechter. Die zal de gemeente dus moeten afwachten, voordat het kappen en verder bouwrijp maken kan beginnen.

Oude overlevenden

‘We zullen het moeten het accepteren’, zegt voorzitter Jacques Grishaver van het Nederlands Auschwitz Comité (NAC) donderdag voorafgaand van de uitspraak over het scenario dat de juridische strijd voortduurt en de bouw op zijn vroegst pas over een half jaar kan beginnen. ‘Maar moeilijk is dat wel. Er zijn veel oude overlevenden die het monument nog heel graag bij leven zouden zien. Dat worden er zo steeds minder.’ Daarnaast kost de vertraging volgens Grishaver ook geld. ‘Bouwkosten stijgen de laatste jaren hard. Experts schatten de schade van een half jaar vertraging op zo’n 1 miljoen euro.’ De rechter noemt die zorg ‘onvoldoende onderbouwd’.

Grishaver, zelf onderduikkind en inmiddels 76 jaar oud, zet zich als voorzitter van het NAC al jaren in voor de komst van het monument. Een eerdere locatie in het Wertheimpark werd in 2014 na buurtprotest afgeblazen. Ook op de nieuwe locatie, die in 2016 door wijlen burgemeester Eberhard van der Laan werd aangewezen, bleek dus stevige weerstand tegen het ontwerp van Libeskind.

Toenemende bouwkosten

Naast de juridische complicaties geeft het project ook grote financiële tegenslagen. Waar het NAC de bouwkosten aanvankelijk op zo’n 7 miljoen euro beraamde, is de huidige raming 14,4 miljoen euro. De toenemende bouwkosten zijn daar een onderdeel van. Maar de uitwerking van het ontwerp van Libeskind kende ook veel tegenslagen, zegt Grishaver. ‘De stalen letters blijken bijvoorbeeld niet 90 ton te wegen, maar 130 ton. Daardoor moet alles weer steviger gefundeerd worden.’ Ook het aanbrengen van hekken waarmee het monument ’s nachts kan worden afgesloten en het graveren van 102 duizend namen in de stenen blijken een veel grotere operatie dan gedacht.

Toch zijn de grootste financiële zorgen voor het NAC inmiddels verdwenen. De gemeente Amsterdam zegde vorig jaar ruim 3 miljoen euro toe. Vorige week beloofde de regering het gat in de begroting te dichten door de rijksbijdrage te vergroten van 2,3 miljoen naar 8,3 miljoen euro.

Dit ging vooraf aan het tegenhouden van de bouw

Staatssecretaris zegt miljoenen extra toe voor Holocaustmonument

Het kabinet trekt miljoenen extra uit voor de bouw van het Holocaust Namenmonument in Amsterdam. Het gedenkteken valt veel duurder uit dan beraamd.

In 2018 verzet de buurt zich tegen de herdenkingswand

De gemeente Amsterdam is onzorgvuldig en gehaast te werk gegaan bij het toewijzen van een plek voor een enorm monument met de namen van 102 Nederlandse slachtoffers van de Holocaust. Dat zeggen twee hoogleraren bestuursrecht. 

Twee kunstenaars zochten laat een alternatieve locatie...

...half onder de grond op het Mr. Visserplein. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden