Rechter mag jongere school in plaats van cel opleggen

Rechters kunnen jonge criminelen voor maximaal twee jaar terug naar school sturen. Bij verzuim in de klas moeten ze alsnog de gevangenis in. De rechter kan deze nieuwe straf, 'terbeschikkingstelling aan het onderwijs' (tbo), opleggen aan jongeren tot 23 jaar. Het verplichte onderwijs komt in plaats van een lichte straf, zoals een taakstraf, of volgt op een verblijf in de gevangenis.

De Doggershoek, Rijksinrichting voor Jongeren in Den Helder op archiefbeeld. Beeld anp

Dat staat in een wetsvoorstel van staatssecretaris Teeven (Veiligheid) dat vandaag openbaar wordt. 'Jongeren met een verleden van spijbelen en schooluitval moeten een tweede kans krijgen', licht Teeven toe. 'Het is vooral bedoeld voor jonge veelplegers die niet een heel groot strafbaar feit hebben gepleegd. Een winkeldiefstal, vandalisme. Jongeren in jeugddetentie volgen al onderwijs. Zij kunnen worden verplicht om naar school te blijven gaan als ze vrij komen.'

Teeven verwacht dat ieder jaar tussen de 375 en 500 jongeren ter beschikking van het onderwijs worden gesteld. 'Nu zijn ze te oud om onder de leerplicht te vallen. Straks moeten ze verplicht naar school. Als stok achter de deur is er de celstraf.'

Gewone scholen
De jonge delinquenten worden geplaatst in gewone scholen voor middelbaar beroepsonderwijs, praktijkonderwijs of voortgezet onderwijs. Op die manier blijven ze in hun 'dagelijkse setting van wonen en onderwijs volgen', staat in het wetsvoorstel, en 'kunnen ze terugvallen op het sociale netwerk dat daarbij hoort'. Let wel: daaronder worden geen criminele vriendjes verstaan. De rechter kan een contact- of gebiedsverbod opleggen om te voorkomen dat de jonge delinquenten opnieuw verzeilen in een criminele jeugdgroep.

Het plan van Teeven wijkt af van het oorspronkelijke idee dat PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch had met tbo. Hij wilde dat jeugdgevangenissen zouden worden omgebouwd tot onderwijsinstellingen, waarin de jeugddelinquenten net zo lang moesten blijven tot ze een vakdiploma zouden halen. Op dat standpunt staat Marcouch nog steeds. 'Ik zie graag dat het ook mogelijk wordt om onderwijs te geven in een gesloten setting. Niet alle jongens kunnen terecht op een gewone school.'

Symbolische maatregel
Een onafgemaakte opleiding is een belangrijke risicofactor voor crimineel gedrag, stelt Peter van der Laan, hoogleraar reclassering in Amsterdam. 'Daarom denk ik dat verplicht onderwijs bij sommige jongens absoluut een positief effect zal hebben.' Maar Van der Laan betwijfelt of het wetsvoorstel van Teeven wat toevoegt. 'Rechters kunnen al een voorwaardelijke gevangenisstraf opleggen, waarbij naar school gaan een van de voorwaarden is. Ik denk wel eens: doe niet zo ingewikkeld! Maar kennelijk was er behoefte aan een symbolische maatregel.'

 
Ik zie graag dat het ook mogelijk wordt om onderwijs te geven in een gesloten setting. Niet alle jongens kunnen terecht op een gewone school.
Staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie) dient een wetsvoorstel in om criminele jongeren verplicht de schoolbanken in te sturen. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden