NIEUWSHaga Lyceum

Rechter geeft minister Slob uitbrander: beschuldigingen tegen Haga Lyceum zijn ongegrond

Het Cornelius Haga Lyceum heeft maandag een belangrijke overwinning geboekt in de strijd tegen de overheid. Na een uitspraak van de Amsterdamse rechtbank blijft er weinig over van alle beschuldigingen tegen de islamitische school. Toch gooit minister Slob van Onderwijs de handdoek niet in de ring.

Leerlingen van het Amsterdamse Cornelius Haga Lyceum aan het begin van de schoolweek.Beeld ANP

De veiligheidsdienst AIVD waarschuwde een jaar geleden onder meer voor salafistische aanjagers rondom de school. De rechters oordeelden maandag dat die waarschuwing overdreven is. Ook zijn de financiën geen puinhoop, zoals Slob had gezegd.

Daarom vernietigde de rechtbank maandag de zogenoemde aanwijzing tot vervanging van het voltallige bestuur, die Slob de school had gegeven. ‘Dat is de zwaarst mogelijke en meest ingrijpende aanwijzing denkbaar. Die staat niet in verhouding tot het door de rechtbank vastgestelde wanbeheer.’

Bakzeil halen

Eerder noteerde de Onderwijsinspectie – die op het punt had gestaan een positief rapport over de school naar buiten te brengen – al dat na een uitgebreid vervolgonderzoek geen signalen waren aangetroffen van salafistisch of anti-democratisch onderwijs. Wel zou sprake zijn van financieel wanbeheer, tekortschietend burgerschapsonderwijs en ontoelaatbare contacten met personen met extreme ideeën.

Vervolgens verwees de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) passages uit het ambtsbericht van de AIVD naar de prullenbak. Zo waren de beweringen over banden van de schoolleiding met terroristen ‘onvoldoende onderbouwd’. De bewering dat de school ‘de helft van het curriculum aan de salafistische geloofsleer’ zou willen wijden, was volgens de toezichthouder ‘ongenuanceerd’.

Maandag streepte de Amsterdamse rechtbank nog een ander verwijt van de lijst. De ‘salafistische aanjagers’ vormen volgens de rechters geen groot risico voor de leerlingen. Enkele aanjagers zouden nauwelijks bij de school betrokken zijn. Van anderen staat niet vast of zij een omstreden gedachtengoed hebben.

Rechter: geen financieel wanbeheer

Slob vindt – net als de inspectie – dat het Haga Lyceum een andere, actievere invulling moet geven aan het burgerschapsonderwijs. Daarin gaat de minister volgens de rechters te ver. In de wet staat alleen dat scholen burgerschapsonderwijs moeten geven. Hoe dat wordt ingevuld, valt binnen de vrijheid van onderwijs.

Van financieel wanbeheer, zoals geconstateerd door de Onderwijsinspectie, is volgens de rechtbank evenmin sprake. Er zijn weliswaar onrechtmatige uitgaven aangetroffen in de administratie, maar die waren al langer bekend bij de inspectie en daarover is destijds geen alarm geslagen. De administratieve tekortkomingen rechtvaardigen niet de conclusie dat sprake zou zijn van algeheel financieel wanbeleid.

Haga Lyceum opgelucht

Het vonnis geeft de school, die het afgelopen jaar talloze juridische procedures tegen de overheid aanspande, weer wat lucht. ‘Wij zijn hier vanzelfsprekend erg blij mee’, zegt advocaat Wouter Pors van het Haga Lyceum. ‘De rechtbank heeft geoordeeld dat deze school fatsoenlijk heeft gehandeld. De minister moet zich nu beraden.’

Slob koos maandag vooralsnog de vlucht naar voren: hij kondigde via Twitter aan dat hij bij de Raad van State in beroep zal gaan tegen de uitspraak. Hij sprak over ‘een ongemakkelijk gevoel’, omdat de rechtbank constateerde ‘dat er ruimte is in deze school voor personen met een anti-democratisch en anti-integratief gedachtengoed’. Volgens advocaat Pors was die tweet misleidend: ‘De rechtbank heeft juist vastgesteld dat de school die ruimte niet biedt.’

‘Pijnlijke affaire’

‘Het wordt een pijnlijke kwestie’, zegt Renée van Schoonhoven, hoogleraar onderwijsrecht aan de Vrije Universiteit Amsterdam. ‘Hoe komt de minister hier nog uit? Ik denk niet dat hij in hoger beroep veel kans maakt. Hij zou nog kunnen proberen een andere grond te vinden om de bekostiging te staken. Maar ook dat lijkt me niet eenvoudig.’

Slob sprak maandag de hoop uit dat nieuwe wetgeving over het burgerschapsonderwijs soelaas zal bieden. Maar hij lijkt zijn verwachtingen wat het Haga Lyceum betreft te moeten temperen. Als de schoolbestuurders daar de afgelopen jaren iets hebben laten zien, is het dat zij zich als geen ander bewust zijn van de ruimte die de wet hun biedt.

DE HAGA-SAGA: DIT GING ERAAN VOORAF

Voor wie het overzicht kwijt is, zetten we de belangrijkste gebeurtenissen uit de roerige geschiedenis van de omstreden islamitische school op een rij.

Minister Arie Slob (Onderwijs) verzocht het bestuur van het Haga Lyceum deze zomer om op te stappen. ‘Deze bestuurders moeten echt uit de school verdwijnen’, zei hij in een interview met de Volkskrant. Directeur-bestuurder Soner Atasoy reageerde furieus: ‘We worden genaaid in het kwadraat.’

Aanleiding voor de ophef is een zeer negatief rapport dat de Onderwijsinspectie opstelde over de school. Bewijzen voor salafistisch onderwijs zijn niet gevonden, maar op het gebied van bestuur en financiën is er scherpe kritiek. De school probeerde – tevergeefs – de publicatie van het rapport te voorkomen.

De veiligheidsdienst AIVD heeft onrechtmatig en onzorgvuldig gehandeld bij het uitbrengen van twee ambtsberichten over het Cornelius Haga Lyceum, bleek uit onderzoek van toezichthouder CTIVD. Zo zijn de beweringen over banden van de schoolleiding met terroristen ‘onvoldoende onderbouwd’.

De Volkskrant kwam tijdens meer dan tien bezoeken en tientallen gesprekken met de schoolleiding, docenten, medewerkers, ouders, vrijwilligers en externen geen bewijzen tegen van salafistische invloeden of antidemocratisch onderwijs. Lees de longread of luister naar de podcast waarin verslaggevers Tjerk Gualthérie van Weezel en Rik Kuiper hun verhaal doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden