Nieuws illegaal downloaden

Rechter fluit Staat terug: downloaden uit illegale bron is onrechtmatig en dus ook strafbaar

De Nederlandse Staat heeft in 2011 en 2012 bij monde van toenmalig staatssecretaris Fred Teeven (Justitie) en in een persbericht ten onrechte de indruk gewekt dat het downloaden van films en muziek uit illegale bron ‘niet strafbaar’ was.

De overheid heeft onterecht het idee gegeven dat downloaden uit een illegale bron toegestaan was. Beeld ANP XTRA

Dat heeft de rechtbank in Den Haag woensdag bepaald in een zaak die was aangespannen door de Stichting tot exploitatie van kabeltelevisierechten op audiovisueel materiaal (Sekam) en filmproducent Klaas de Jong, maker van films als De schippers van de Kameleon, Toscaanse Bruiloft en Michiel de Ruyter. De benadeelde partijen willen nu onderhandelen over een schadevergoeding.

Op 11 april 2011 meldde Rijksoverheid.nl in een persbericht: ‘Daarom wordt downloaden van auteursrechtelijk beschermd werk uit evident illegale bron onrechtmatig, maar niet strafbaar.’ Teeven verwoordde dat standpunt ook mondeling tegenover de NOS. De rechtbank noemt dit in het vonnis een ‘onrechtmatige daad’. Hetzelfde geldt voor een vergelijkbare uiting in december 2012. Uitspraken hierover in de Tweede Kamer vallen buiten het vonnis.

Downloadverbod

‘Nederland heeft tussen 2004 en 2014 een verkeerde opvatting over downloaden gehad’, zegt Bas Le Poole, advocaat van Sekam en De Jong. Hij benadrukt dat de zaak niet tegen Teeven persoonlijk was gericht. Die wilde juist een downloadverbod, maar de Tweede Kamer hield dat tegen. Met het thuiskopiestelsel – een heffing op blanco cd’s en dvd’s – werd het mislopen van inkomsten van rechthebbenden gecompenseerd. De procederende partijen vonden dat onvoldoende.

Pas na een uitspraak van het Europees Hof van Justitie in april 2014 kwam er in Nederland een expliciet verbod op downloaden uit illegale bron. Tot die tijd creëerde de Nederlandse Staat een sfeer waarin dat zou mogen. De rechtbank oordeelt over de gewraakte citaten: ‘De boodschap die wordt afgegeven is onmiskenbaar dat op dat moment downloaden uit illegale bron in Nederland zonder meer is toegestaan.’

Ook zegt de rechtbank: ‘Gezien deze opvatting zullen er downloaders zijn geweest die ervan uitgingen dat downloaden uit illegale bron was toegestaan, terwijl dit in andere EU-lidstaten – voor een ieder kenbaar – verboden was.’ Daarmee zijn de uitingen onrechtmatig jegens de makers.

Het ministerie van Justitie zegt in een reactie de uitspraak te bestuderen. Het heeft drie maanden de tijd om in hoger beroep te gaan. Advocaat Le Poole wil in gesprek over een vergoeding. Huidige verantwoordelijke is minister Sander Dekker (Rechtsbescherming). ‘Vóór deze procedure wilde de Staat niet overleggen, nu hopelijk wel.’ Het geld komt in een fonds om films mee te financieren.     

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.