Rechter: EenVandaag aansprakelijk voor schade naaldenfabrikant

Twee medewerkers van EenVandaag zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de schade die injectienaaldenfabrikant Terumo heeft geleden door twee uitzendingen van het actualiteitenprogramma. Dat heeft de rechtbank in Amsterdam in een voorlopige uitspraak bepaald. Daarnaast moet omroep Avrotros de uitzendingen rectificeren. EenVandaag gaat in hoger beroep tegen de beslissing. Het is nog onduidelijk welke straf de journalisten boven het hoofd hangt.

null Beeld null

In de bewuste uitzendingen deed EenVandaag uit de doeken dat de apparatuur van Terumo ondeugdelijk zou zijn. Volgens het Rijksinstituut voor Milieu en de Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft het actualiteitenprogramma die beschuldiging echter niet kunnen waarmaken. Er is onvoldoende eigen onderzoek verricht en teveel uitgegaan van verklaringen van twee klokkenluiders, oordeelt de rechter in het tussenvonnis. EenVandaag is echter van mening dat er degelijke journalistiek is verricht, en gaat daarom in hoger beroep.

Persoonlijk aansprakelijk

De rechtbank stelt de redacteur en verslaggever van het programma persoonlijk aansprakelijk voor de geleden schade, omdat zij zich in andere media, waaronder een radio-interview en een blog, hebben verbonden aan de conclusies die in de uitzendingen worden getrokken.

De omroep mag de uitzendingen online laten staan, maar moet daarbij wel vermelden dat ze door de rechter als onrechtmatig zijn bestempeld. Het vonnis wordt pas op 11 mei definitief, omdat de rechter eerst wil zien hoe EenVandaag de rectificatie zal toepassen. Mogelijk volgt daarna nog een rechtszaak over de exacte schadeafhandeling.

Peter Kwee, adjunct-hoofdredacteur van EenVandaag, zegt tegenover persbureau ANP 'ontgoocheld' te zijn over de uitspraak. 'De rechter wijkt principieel af van hoe wij denken dat de journalistiek met klokkenluiders en deskundigen hoort te werken. Dit raakt aan de kern van de journalistieke taak dat wij in gesprek kunnen gaan met klokkenluiders en experts en af kunnen gaan op bronnenmateriaal en experts.'

In de reportages deed EenVandaag uit de doeken hoe er uit de naalden van Terumo onbedoeld epoxylijm zou kunnen komen. Miljoenen van die naalden zouden worden gebruikt in ziekenhuizen en voor vaccinaties van jonge kinderen. Hoe schadelijk dit is, is onbekend. Een klokkenluider zei in het programma dat het bedrijf intern al lang op de hoogte zou zijn van de problemen, maar er bewust niets mee gedaan zou hebben. Naar aanleiding van de uitzendingen stelde de Inspectie voor de Gezondheidszorg een onderzoek in.

null Beeld null

Vergaand oordeel

Volgens mediarechtadvocaat Christien Wildeman, die niet bij deze zaak is betrokken, gaat het om een vergaand oordeel. 'Het lijkt mij kort door de bocht. Uitgangspunt is dat de werkgever - hier dus de omroep - aansprakelijk is voor het handelen van haar medewerkers. Ook als je je in een interview op de radio of op een blog uitlaat over een uitzending, vloeit dat voort vanuit je functie als programmamaker. Dat is misschien anders als het duidelijk een privé-intiatief is, waar de werkgever geen invloed op heeft.'

Wildeman: 'Als je als individuele verslaggever aansprakelijk wordt gehouden, heeft dat een intimiderend effect. Dat effect lijkt door de rechters niet te zijn meegenomen in dit tussenvonnis.'

Deze rechtszaak ging alleen over het vaststellen van aansprakelijkheid, nog niet over de hoogte van een eventuele schadevergoeding. Wildeman: 'In een eventuele vervolgzaak zal Temuro moeten kunnen laten zien hoeveel schade er is geleden. Bijvoorbeeld door aan te tonen dat als gevolg van de uitzendingen bepaalde opdrachten of orders zijn misgelopen.'

Presentator Bas van Werven in de studio van EenVandaag. Beeld null
Presentator Bas van Werven in de studio van EenVandaag.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden