Rechter beveelt vrijlating marinier uit Irak

De rechter-commissaris in Arnhem heeft dinsdag de vrijlating bevolen van de 43-jarige militair die ervan wordt verdacht een Iraakse man te hebben doodgeschoten....

De man blijft wel verdachte. Volgens het OM zou hij zich maximaal aan moord en minimaal aan dood door schuld schuldig hebben gemaakt. Het OM kan het onderzoek naar de ware toedracht van de zaak doorzetten.

De betrokken militair maakte deel uit van de Quick Reaction Force van het Nederlandse mariniersbataljon, onderdeel van de stabilisatiemacht SFIR in Irak. Op zaterdag 27 december moesten Nederlandse mariniers in de buurt van het zuidelijk gelegen As Samawah een groep plunderaars uiteenjagen. Die zou het hebben voorzien op een container die van een vrachtwagen was gevallen.

Bij die actie zijn waarschuwingsschoten gelost. Het Iraakse slachtoffer werd dodelijk getroffen door een Nederlandse kogel. De Koninklijke Marechaussee en het OM begonnen daarop een onderzoek, waarna er een verdenking tegen de marinier rees.

'Dit is een ernstige gebeurtenis met een dodelijk slachtoffer', aldus persofficier M. de Weert. 'Dat is de reden waarom het OM wilde dat de militair in voorarrest bleef.' Hoewel het OM geen beroep instelt tegen de beslissing van de rechter-commissaris, handhaaft het zijn standpunt dat de verdachte ten onrechte heeft geschoten.

Volgens raadsman Knoops, die de militair omschreef als 'iemand met een gigantische staat van dienst die verscheidene malen is gedecoreerd', zijn er inmiddels voor zijn client ontlastende verklaringen van zowel collega-mariniers als Irakezen. Daaruit zou onder meer moeten blijken dat er niet gericht en met dodelijke opzet is geschoten.

De militair heeft volgens Knoops een keer in de lucht en een keer in de grond geschoten. Na het lossen van de schoten is geruime tijd onduidelijk geweest wat de gevolgen waren. Tenslotte was er sprake van een lijk, aldus de raadsman. Knoops zegt dat de rechter-commissaris bij de voorgeleiding van de marinier heeft vastgesteld dat er onvoldoende concreet bewijs is voor de stelling dat de militair bewust en met opzet heeft gedood.

Staatssecretaris Van der Knaap van Defensie reageerde dinsdag opgetogen over de vrijlating van de marinier. Van der Knaap legt momenteel een bezoek van enkele dagen af aan Nederlandse militaire eenheden in Irak. Volgens de staatssecretaris staan hij en minister Kamp volledig achter de mariniers, maar moet er ruimte zijn voor onderzoek van incidenten.

De Nederlandse militairen in Irak verwijten justitie dat hun collega als een moordenaar is neergezet. Van der Knaap zal hen uitleggen dat het ministerie van Defensie en het OM gescheiden verantwoordelijkheden hebben.

'Ik heb groot vertrouwen in de marechaussee, het OM en ons rechtssysteem. Ik zal de mariniers zeggen dat zij dat vertrouwen ook moeten hebben. Het is ook in hun belang dat militairen gecontroleerd worden door een onafhankelijke instantie.'

Ook de militaire vakbonden reageerden blij op de uitspraak van de rechter-commisaris. De vakbond AFMP meent dat de rechter-commissaris het OM gevoelig op de vingers heeft getikt. 'Het OM heeft te hoog van de toren geblazen', aldus woordvoerder W. van den Burg. 'Het moet nu inbinden.'

Maar woordvoerder J. Debie van de vakbond VBM/NOV tempert het optimisme. 'De marinier is er nog niet vanaf. We moeten afwachten wat er verder tegen hem wordt ondernomen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.