Rechter bepleit vrijer Turkije

Ahmet Necdet Sezer, de hoogste rechter van Turkije, heeft groot opzien gebaard door scherpe kritiek te uiten op de beperkingen van de vrijheid van meningsuiting in het land....

The New York Times

Het politieke en militaire establishment heeft altijd volgehouden dat deze restricties noodzakelijk zijn om het aanzwellende Koerdische nationalisme in toom te houden. Het meent dat een grotere vrijheid van meningsuiting slechts leidt tot separatisme, fundamentalisme en andere griezelige politieke ontwikkelingen.

Sezer, president van het Constitutionele Hof, sprak ter gelegenheid van de 37e verjaardag van het Hof voor een gezelschap van advocaten en ambtenaren. 'Mensen in een democratische samenleving kunnen niet zonder mensenrechten.' Zijn toespraak werd door veel aanwezigen begroet met applaus.

'Iedereen weet dat vrijheid van gedachte van levensbelang is voor een democratie, maar we zijn niet in staat geweest de belemmeringen voor die filosofie uit de weg te ruimen. Het is niet voldoende om mensen toe te staan bepaalde gedachten te hebben, ze moeten ze ook kunnen uiten. Vrijheid van meningsuiting vormt de grondslag van alle andere vrijheden'.

Volgens de hoogste rechter moet Turkije de grondwet veranderen en de wetten in overeenstemming brengen met universele normen. 'Alle beperkingen van de vrijheid van meningsuiting moeten worden weggenomen. Het territoir van de vrijheid moet worden verruimd.'

Sezer, die vorig jaar word benoemd, pleitte verder voor wetsveranderingen om politieke partijen, vakbonden en de media meer vrijheden te geven. Ook vindt Sezer dat de strenge anti-terrorismewetten moeten worden verzacht omdat deze escalerend werken. 'Het is vaak moeilijk te zeggen of bepaald gedrag misdadig is of niet. De wetten zijn vaag en voor velerlei uitleg vatbaar. Daardoor worden ze niet eenduidig toegepast en kunnen we niet goed rechtspreken.'

Het feit dat juist een hoge functionaris als Sezer verwoordt wat veel Turkse intellectuelen al jaren vinden, heeft veel verbazing gewekt en nogal wat discussie losgemaakt. Nadire Mater, een prominente voorvechter van de persvrijheid, zei verbijsterd te zijn. 'Hij heeft gelijk, ik wou dat iedereen in het establishment er ook zo over dacht, maar dat is helaas niet zo.'

De bekende columnist Oktay Eksi zei eraan te twijfelen of de ideeën van Sezer ook werkelijk zullen worden doorgevoerd. 'In de afgelopen verkiezingscampagne heeft geen enkele partij zich uitgesproken voor de vrijheid van meningsuiting.'

De Turkse grondwet, tot stand gekomen onder de militaire junta in het begin van de jaren tachtig, verbiedt 'gedachten of denkbeelden die schadelijk zijn voor de nationale belangen van Turkije'. Andere wetten verbieden boeken die 'schadelijk zijn voor de interne en externe staatsveiligheid'.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden