nieuwsnatuurbeleid

Rechter: afschieten edelherten Oostvaardersplassen mag niet worden hervat

Staatsbosbeheer mag het afschieten van gezonde edelherten in de Oostvaardersplassen voorlopig nog niet hervatten. De bezwaren die natuurclubs hebben tegen het schieten in het Natura 2000-gebied zijn maandag door de voorzieningenrechter in Lelystad gegrond verklaard.

Beeld ANP

Het is de tweede tegenvaller voor de provincie Flevoland in korte tijd. Zij wil in de Oostvaardersplassen toe naar een kleine populatie grote grazers, die naast edelherten ook bestaat uit heckrunderen en konikpaarden. Minder grazers moet grote sterfte in de winter, zoals twee jaar geleden, voorkomen. Toen leidde het oude beleid – zo min mogelijk menselijk ingrijpen – onder meer tot veel ophef aan de hekken van Staatsbosbeheer, iets waar de provincie ook vanaf wil met de nieuwe aanpak.

Vorig jaar oordeelde een bestuursrechter al dat het schieten van herten, waarmee eind-2018 werd begonnen, ecologisch niet goed genoeg was onderbouwd door de provincie. Voor dit jaar tot en met 2023 lag er al een nieuwe ontheffing voor afschot, waarover het vonnis van maandag ging. De voorzieningenrechter wijst daarin het verzoek van de bezwaarmakers toe: ‘geen dieren worden afgeschoten vóór er een nieuw besluit ligt van de provincie’. 

In de gerechtelijke beslissing werd ook een te laat ingediend aanvullend provincieonderzoek door een groep ecologen meegewogen, die meent dat door overbegrazing bedreigde vogelsoorten wegblijven uit het gebied. Tegenstanders van het afschot krijgen van de rechter voor het vervolg van de bezwaarprocedure nog wel de kans om te reageren op het ecologisch onderzoek, dat is verricht in opdracht van de provincie.

Spoeduitspraak

Zonder de reactie op de nieuwe stukken is de rechter al duidelijk over de onderbouwing van de provincieplannen: ‘Slechts als voldaan is aan strenge voorwaarden kan het doden van edelherten in een aantal gevallen worden toegestaan’, is de conclusie op basis van de Wet Natuurbescherming. De plannen van de provincie om gezonde herten af te schieten is ‘in strijd met dit uitgangspunt’, staat in het vonnis. De spoeduitspraak van de rechter loopt vooruit op het definitieve besluit op bezwaar, die ‘binnen afzienbare tijd zal worden genomen’.

Gedeputeerde Staten van Flevoland zeggen zich te beraden op de uitspraak en de consequenties voor het beheer van de komende tijd. Het lijkt niet realistisch dat er een nieuw besluit ligt voordat dit voorjaar het broedseizoen begint, wat bij een eventueel later gelijk voor de provincie betekent dat pas in september met het nieuwe beleid van afschot kan worden doorgegaan. 

Zonder geld voor een advocaat verzetten natuurbeschermingsorganisaties Dierbaar Flevoland en Fauna4Life zich tegen het nieuwe beleid van de provincie, dat medio 2018 werd aangenomen door Provinciale Staten. In geestelijk vader van de Oostvaardersplassen, ecoloog Frans Vera, vonden zij een deskundige die een ecologische onderbouwing schreef tegen de nieuwe plannen. Vorig jaar sloeg de rechter zijn werk hoger aan dan de beleidsonderbouwing van de provincie Flevoland.

Vera is blij met de uitspraak, maar die gaat volgens hem nog niet ver genoeg. In zijn document van 228 pagina’s zet hij uiteen dat wat de provincie sinds 2018 in het Natura 2000-gebied doet, helemaal niet mag op basis van de Europese Habitatrichtlijn.  In de Volkskrant zei hij recent ook dat de argumentatie over de teruggang van het aantal soorten in het vogelgebied, vanwege het (vermeende) teveel aan grote grazers, van geen kanten deugt. Hij meent dat de provincie is gezwicht voor de terreur van een kleine groep activisten, die hem en boswachters met de dood zouden hebben bedreigd.

Lees ook:

Frans Vera kan niet langer zwijgen over ‘zijn’ Oostvaardersplassen: ‘Schande dat de politiek is gezwicht’
Na ernstige bedreigingen trok Frans Vera zich terug uit het debat over ‘zijn’ Oostvaardersplassen. Nu het beleid radicaal is omgegooid, kan hij niet langer zwijgen. ‘Hoezo massale sterfte? Dat is totale framing door activisten. En de politiek gaat erin mee.’

Oostvaardersplassen terug bij af: rechter verbiedt alsnog afschieten edelherten
De discussie over de Oostvaardersplassen kan weer van voor af aan beginnen. Het afschieten van gezonde edelherten, waar Staatsbosbeheer in opdracht van de provincie Flevoland vorig jaar december mee begon om (grootschalige) natuurlijke sterfte van de dieren te voorkomen, is onvoldoende onderbouwd.

Boswachters weg om nieuw beleid Oostvaardersplassen
Twee van de vier vaste boswachters van de Oostvaardersplassen hebben zich laten overplaatsen, omdat zij ethische bezwaren hebben tegen het afschieten van gezonde dieren in het natuurgebied.

Poelier blij met edelherten Oostvaardersplassen
Schipholganzen en edelherten uit de Oostvaardersplassen: poeliersbedrijf Pieter van Meel verwerkt naast ‘regulier’ wild en gevogelte ook afgeschoten edelherten uit de Oostvaardersplassen.  ‘Wild is te lekker.’

In een eerder versie van dit artikel stond dat de rechter voor de tweede keer een rapport van ecoloog Frans Vera hoger aansloeg dan de beleidsonderbouwing van de provincie. Dit is feitelijk onjuist, blijkt uit navraag bij de rechtbank. ‘Doorslaggevend bij het toewijzen van de voorlopige voorziening was het (te) laat verschijnen van het nieuwe rapport van de provincie.’ Voordat definitief wordt besloten over het te voeren beleid in het gebied, hebben de tegenstanders van het afschot meer tijd gekregen om te reageren op dit ecologische rapport van de provincie van o.a. emeritus hoogleraar Frank Berendse.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden