'Rechtbanken te slaafs bij uitleveringen aan VS'

In recente drugszaken zijn Nederlandse rechters te gemakkelijk akkoord gegaan met uitlevering aan de Verenigde Staten, schrijft Tom Schalken vandaag in het Advocatenblad....

- Nederland is verdragsrechtelijk toch verplicht zijn onderdanen uit te leveren, als de VS daarom vragen?

'Alleen als gewaarborgd is dat een verdachte zijn straf hier mag uitzitten. En dat is nou juist het punt. Van alle andere landen verlangen we een terugkeergarantie in individuele gevallen. Bij de Amerikanen nemen we genoegen met een notawisseling waarin zij stellen welwillend tegenover terugkeer te staan. Dat is een tot niets verplichtende, algemene belofte.'

- Nederlandse rechters vinden dat voldoende?

'Ja, en juist daarom moeten zij kritischer kijken of de VS een dermate sterke zaak hebben dat die uitlevering rechtvaardigt. De aangeleverde stukken moeten inzicht geven in de ernst van de verdenking en de aard van de bewijsmiddelen.'

- De indruk bestaat dat de rechter die de uitlevering behandelt, het bewijs helemaal niet mag beoordelen.

'De Nederlandse rechter is bevoegd om aanvullende informatie te vragen. Komt die informatie niet, dan kan de rechter uitlevering weigeren.'

- In de zaak tegen de dj Raymond K. vroeg de Zwolse rechtbank om meer informatie, maar kreeg die niet. Niettemin werd de uitlevering goedgekeurd.

'Dat is een goed voorbeeld van de slappe houding van rechters. De rechtbank had twijfels over de toelaatbaarheid van het bewijs en beval het Openbaar Ministerie Amerikaanse agenten van de speciale opsporingsdienst DEA, de Drug Enforcement Administration, als getuigen op te roepen. Die waren betrokken bij het onderzoek naar de vermeende xtc-smokkel van de dj. Het OM weigerde, minister Korthals stuurde geen bevel naar de VS. Hij bracht het rechterlijk bevel slechts onder de aandacht van de Amerikanen. Hun reactie had de strekking: waar bemoeien jullie je mee? En plotseling boog de rechtbank als een tuinslang om en keurde de uitlevering alsnog goed.'

- U roept rechters op de politiek te dwingen terugkeergaranties in individuele gevallen te eisen. Waarom doen ze dat zelf niet?

'Nederland wil ten koste van alles voorkomen dat de indruk wordt gewekt dat het Amerika niet steunt na de aanslagen op de Twin Towers. Maar juist te midden van politiek tumult moet de rechter zijn onafhankelijkheid bewijzen. '

- Uitlevering is gebaseerd op wederzijds vertrouwen in elkaars rechtssysteem. Verdienen de VS dat vertrouwen?

'Volgens de Hoge Raad kan uitlevering worden geweigerd bij een risico op flagrante schending van mensenrechten. Dat risico bestaat in de VS ten aanzien van het ruime bewijsrecht, de draconische straffen en de slechte toestand in de gevangenissen.'

- Het gaat om wederzijds vertrouwen. Leveren de Amerikanen hun burgers ook aan Nederland uit?

'Hoeveel gevallen zijn u bekend? Precies, nul.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden