Rechtbank spreekt directeur bestolen NMB-vestiging vrij

De NMB Bank, één van de voorlopers van het ING-concern, heeft het vooral aan zichelf te wijten dat de Israëlische oplichter en rabbijn Joseph Weiss de bank in 1990 80 miljoen gulden lichter maakte....

Van onze economische redactie

AMSTERDAM

De voorzitter van de rechtbank, mr M. Mastboom, achtte geen enkele aantijging tegen de nu 41-jarige F.H. bewezen. Hij wachtte daarvoor niet eens de vastgestelde termijn af, maar deed vervroegd uitspraak. Tegen Weiss zelf loopt nog een uitleveringsverzoek, maar hij staat bekend als een man die zich keer op keer aan justitie waar ook ter wereld weet te onttrekken.

De officier dacht H. klem te hebben door enkele bewezen, dubieuze schenkingen van Weiss. De rabbijn had in totaal 40 duizend gulden overgemaakt op diens privérekening. De rechtbank vindt dat laakbaar, maar omdat de andere vergrijpen niet bewezen konden worden, is er ook geen verband tussen de gift en criminele acties.

Volgens Mastenbroek was er met de communicatie en controle bij NMB wel bewijsbaar veel mis. Hij verwijst daarbij op de gedragingen van H. na een memo van W. Scherpenhuijsen Rom en G. Tammes, begin jaren negentig respectievelijk voorzitter en lid van de raad van bestuur van NMB. In dat schrijven werd NMB'ers geboden niet meer met de bedrijven van de Israëliër zaken te doen.

H. hield zich daar keurig aan, maar deed wel zaken met bedrijven die door Weiss werden aangedragen. H. bracht zijn transacties met die firma's diverse malen tijdens werkoverleg ter sprake. Zijn superieuren hielden hem niet tegen. Bovendien bleek een naaste collega van H. het bewuste memo niet eens te kennen. 'De rechtbank concludeert dat de communicatie binnen de bank op dit punt te kort is geschoten', aldus rechter Mastboom.

De ellende voor NMB en H. begon in 1990. Weiss liet in dat jaar zijn oog vallen op het kantoor NMB Amsterdam Centrum, waar H. hoofd buitenland was. De oplichter, rabbijn van een ultra-orthodoxe gemeenschap van chassidische joden, wist de employé dusdanig te bewerken dat die groot vertrouwen in hem kreeg. 'Hij was een soort godfather; deelde geld uit aan iedereen. De mensen stonden voor zijn huis in de rij. Ik dacht: dit is een goudmijn voor de bank. Dit moeten we uitbuiten', zei H. tijdens de zitting vorige week.

Nadat Weiss het vertrouwen van de bank met diverse geslaagde transacties had gewonnen, kon hij zijn slag slaan. In juli 1991 stuurde één van zijn vennootschappen de NMB voor 26 miljoen Britse pond aan - naar later bleek - ongedekte cheques. De bank maakte het geld onmiddellijk over aan andere vennootschappen van Weiss, nog voordat zij het bedrag binnen had. Die handelwijze was zo gegroeid, omdat Weiss door het in snel tempo rondpompen van bedragen van de ene rekening naar de ander de indruk had weten te wekken van een bloeiend en gezond handelsbedrijf. De miljoenen verdwenen vervolgens in het luchtledige.

Een methode die hij al diverse malen had toegepast, en niet bij de minste banken. Eerdere slachtoffers waren Bank of America (voor 160 miljoen dollar), Union Bank of Switzerland, Manufacturers Hanover en vele anderen. Naar verluidt ging het hem niet om het verwerven van grote rijkdom. Als chassidische jood leeft de rabbijn zelf zeer eenvoudig. Maar zijn geloofsgenoten, van de zeer conservatieve satmar-stroming, worden ruim bedeeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden