Nieuws Holleeder

Rechtbank Amsterdam legt Willem Holleeder levenslange gevangenisstraf op

Willem Holleeder is donderdag door de rechtbank Amsterdam veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Volgens de rechters gaf Holleeder opdracht tot vijf liquidaties. Holleeder gaat in beroep tegen de uitspraak.

Willem Holleeder. Beeld Enkeling

‘Niemand mag wegkomen met dit soort misdaden. Koelbloedige liquidaties, gepleegd op bestelling’, aldus  rechtbankvoorzitter Frank Wieland donderdagochtend in zijn toelichting op het vonnis.

De rechtbank acht bewezen dat Holleeder opdracht gaf tot de moord op zijn zwager Cor van Hout (2003). In de kogelregen werd ook Robert ter Haak geraakt, hij stierf twee weken later aan zijn verwondingen. Holleeder wordt eveneens verantwoordelijk gehouden voor de liquidatie van Willem Endstra (2004). Bij die aanval werd Endstra’s zakenpartner geraakt in zijn knie.  

Een jaar later werd Kees Houtman doodgeschoten, hij stierf in 2005 op de oprit van zijn huis in Osdorp. Volgens de rechters is Willem Holleeder ook medeverantwoordelijk voor deze moord. Datzelfde geldt voor de dood van drugsbaron John Mieremet in 2005, op wie in 2002 al eens een mislukte aanslag werd gepleegd. De rechters houden Holleeder bovendien medeverantwoordelijk voor de dood van kroegbaas Thomas van der Bijl in 2006.

Willem Holleeder (61)  heeft volgens de rechters ‘gewetenloos en onverschillig over leven en dood van anderen beschikt’. Ze zijn er net als het Openbaar Ministerie van overtuigd dat Holleeder samen met Dino S. en de inmiddels geliquideerde Stanley Hillis een criminele organisatie vormde die opdracht gaf tot liquidaties. ‘U was de spil in deze organisatie’, aldus de rechtbank. Dino S. werd in 2017 tot een levenslange celstraf veroordeeld.

Volgens de rechters is er sprake van een patroon, en kon Holleeder lange tijd zijn gang gaan omdat hij als opdrachtgever uit de buurt bleef van de huurmoordenaars. Bovendien was het voor zijn omgeving duidelijk dat op praten met de politie over Holleeders rol in de onderwereld de doodstraf stond. 

Megaproces

Begin maart eiste het Openbaar Ministerie (OM) een levenslange celstraf tegen Willem Holleeder. Volgens de aanklagers is dat de enige passende straf voor deze ‘doodordinaire ontvoerder, afperser en moordenaar’. Een levenslange straf ‘moet duidelijk maken dat de maatschappij geen genoegen neemt met mensen als verdachte, die menen te kunnen beslissen over andermans leven, geld en goederen’, aldus de aanklagers in hun requisitoir.

In een megaproces dat anderhalf jaar duurde heeft Holleeder keer op keer herhaald dat hij onschuldig is. Hij erkende een crimineel te zijn, maar benadrukte dat hij nooit opdracht gaf tot liquidaties. Volgens Holleeder is hij het slachtoffer van leugenachtige getuigen, onder wie zijn zussen Astrid en Sonja. ‘Astrid heeft een spin in haar kop’, zei hij op de laatste zittingsdag in april. 

Zijn advocaat Sander Janssen las na de zitting een handgeschreven verklaring van Holleeder voor. Hij voelt zich het slachtoffer van een ‘ongekende mediacampagne’ die zijn zussen ‘met behulp van journalisten hebben gevoerd’. ‘De rechtbank heeft mij steeds verzekerd dat ze mijn zaak eerlijk en objectief op grond van het bewijs zouden beoordelen.’ Volgens Holleeder is daar echter geen sprake van geweest. ‘Ik heb mij niet schuldig gemaakt aan opdracht geven tot liquidaties.’

2003: De stoet met het stoffelijk overschot van topcrimineel Cor van Hout rijdt over de Prinsengracht in Amsterdam. Beeld ANP

Getuigenverklaringen

De rechtbank noemt de proceshouding van Holleeder ‘onwaarachtig en opportunistisch’.  De verklaringen van de zussen en andere getuigen achten de rechters wel betrouwbaar. Getuigenverklaringen vormen het belangrijkste bewijs tegen Willem Holleeder. ‘De zussen leefden in angst, u bepaalde alles in de familie. De zussen zijn gaan verklaren om te voorkomen dat er nog meer slachtoffers zouden vallen, en ze willen dat u boet voor uw daden’, concludeerde de rechtbank.

Volgens de rechters ontwikkelde Holleeder zich ‘van kwaad tot erger’ en werd hij gedreven door ‘geldlust, machtsdenken en geweldplegingen’. Holleeder werd eerder veroordeeld voor onder meer ontvoering, afpersing en mishandeling. Daarvoor kreeg hij in totaal al twintig jaar en vier maanden gevangenisstraf opgelegd.

Een levenslange gevangenisstraf is volgens de rechtbank de enige passende straf, ze achten de kans op herhaling groot. ‘Een moord is zonder uitzondering schokkend voor de samenleving – en wanneer die moord plaatsvindt in de vorm van een liquidatie op de klaarlichte dag en op de openbare weg, is die impact des te groter’, aldus de rechtbank in het vonnis. ‘Niet voor niets klinken geluiden van zorg en de wens om hard in te grijpen en zwaar te straffen.’

Momenteel zitten 41 gevangenen in Nederland een onherroepelijke levenslange gevangenisstraf uit. Holleeder kan nog tegen zijn veroordeling in beroep. Volgens Holleeders advocaat Sander Janssen ‘is het hoger beroep onvermijdelijk’. De advocaat zegt verbaasd te zijn en het vonnis verontrustend te vinden. ‘Wij hebben uitgebreid naar voren gebracht waarom dat wat er lag aan bewijs, niet bruikbaar is. Daar is bijna niets mee gedaan. Wij hebben de heer Holleeder uitgebreid gesproken en hij zegt: ik word veroordeeld voor iets wat ik niet heb gedaan.’ 

De laatste jaren legt de rechter vaker levenslang op. Zo werden vorige week twee leden van de cocaïnemaffia tot een levenslange celstraf veroordeeld voor hun rol bij twee liquidaties en meerdere pogingen tot moord. Levenslang betekent in Nederland in de praktijk ook levenslang, al kunnen gedetineerden na 25 jaar een verzoek doen voor terugkeer in de maatschappij.

De Holleeder-zaak: sluitstuk van bijna veertig jaar misdaadgeschiedenis

Volgens het OM is Willem Holleeder ‘een draaier, een leugenaar, een manipulator en een tiran’. In ‘Wie is de echte Willem Holleeder?’ lees je waarom de aanklagers levenslang de enige juiste straf vinden voor deze Amsterdamse crimineel. 

Holleeders advocaten stellen op hun beurt dat er veel te weinig bewijs ligt om die stelling kracht bij te zetten. Zij bepleitten afgelopen voorjaar vrijspraak. Hoe keken zij naar de zaak? ‘Ik verzoek u spreek hem vrij.

Willem Holleeder was verdachte in een megaproces dat meer dan zestig zittingsdagen duurde. Rechtbankvoorzitter Frank Wieland had de regie, en deed dat op een eigenzinnige manier. Hij sprong ‘in het oog met zijn onconventionele uitlatingen, amicale toon en oprechte interesse voor de motieven van de verdachte’.

Een andere hoofdpersoon in dat monsterproces was zus Astrid Holleeder. Zij was een van de belangrijkste getuigen. Lees hier een interview dat zij eerder gaf aan de Volkskrant

Astrid stelt dat haar broer een psychopaat is. Of dat klopt is onbekend, want haar broer is nooit door psychologen onderzocht. Maar wat  als hij echt een psychopaat is.

De zaak tegen Willem Holleeder was het sluitstuk van bijna veertig jaar misdaadgeschiedenis. Het is een ongemakkelijke vraag om te stellen, maar we deden het toch: Hoeveel heeft Holleeder de maatschappij gekost?

De strafzaak waarin Holleeder terechtstond, draaide om vijf liquidaties, een poging daartoe en doodslag. Hoe zat het ook alweer: wie is wie in het proces tegen Willem Holleeder?

Ruim vier jaar werkten officieren Lars Stempher en Sabine Tammes intensief samen om Holleeder veroordeeld te krijgen. Nu is het volbracht. Hoe kregen ze dat voor elkaar?

Miljuschka Witzenhausen is het enige kind van Astrid Holleeder. Nooit eerder sprak ze in het openbaar over haar beruchte oom, nu wil ze één keer haar verhaal doen over de terreur van oom Willem. Samen met Astrid, die een nieuw boek schreef.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden