Reportage

Recept voor verdeeldheid: kalkoen, drank en Trump

Thanksgiving, het feest van verzoening, zal vanavond in de VS een ongenode gast kennen: Donald Trump. Want meer dan ooit zal politiek het gesprek aan tafel bepalen. 'Bedenk steeds dat de anderen mensen zijn van wie je houdt.'

Michael Persson
'Ze weet heel goed wat er speelt', mompelt haar moeder Mary Kathryn. 'Zij is de slimste van allemaal.' Beeld René Clement
'Ze weet heel goed wat er speelt', mompelt haar moeder Mary Kathryn. 'Zij is de slimste van allemaal.'Beeld René Clement

Arthur en Julia Price lopen nog steeds samen door de Walmart, met een winkelwagen en een boodschappenlijst. Donderdag is het Thanksgiving, het Amerikaanse familiefeest rond een tafel met een kalkoen, waarbij mensen elkaar vertellen wat ze voor elkaar betekenen en elkaar bedanken voor wat ze voor elkaar hebben gedaan. Het is een feest van verzoening, wat vaak al lastig genoeg is, maar dit jaar nog iets gecompliceerder door die ongenode gast die overal breed boven de schalen hangt: Donald Trump, de reality president die de verdeeldheid van Amerika tot in de huiskamer aan het licht heeft gebracht.

'Voor mij is het een rijke oude man die ons vertelt hoe we weer geld kunnen verdienen', zegt Arthur.

'Voor mij is het een oude viezerik die ons vertelt hoe we vrouwen moeten betasten', zegt Julia.

Dankzegging

Thanksgiving, het feest van verzoening, zal vanavond in de VS een ongenode gast kennen: Donald Trump. Want meer dan ooit zal politiek het gesprek aan tafel bepalen. ‘Bedenk steeds dat de anderen mensen zijn van wie je houdt.’

Breuklijnen

Amerika valt in klonters uiteen, lieten de verkiezingen zien, samenklittende gelijkgestemden met demografische, geografische, economische, culturele, academische of raciale overeenkomsten. Toch zijn de grenzen niet zo scherp als ze in analyses vaak worden voorgesteld. De andere partij zit vaak dichterbij dan statistieken uitwijzen.

Soms lopen de Amerikaanse breuklijnen door een huwelijk, zoals bij Arthur en Julia, dertigers met tienerkinderen. Soms is het een moeder, soms een schoonzoon, soms een oom of tante die aan de andere kant van de verkiezingen is beland. In de betere buurten van New York en San Francisco en Washington krioelt het van de volbloed Democraten die het min of meer gemaakt hebben en vandaag teruggaan naar North Carolina of Ohio of Florida, en daar hun ouders onder ogen moeten komen die hen licht triomfantelijk zullen ontvangen - ze hadden het nog zo gezegd, het loopt niet goed af met die rare vrienden van jullie.

'We gaan uit alle macht proberen het onderwerp te vermijden', zegt Joel Bloom, een reclamemaker uit Brooklyn. 'We gaan het heel veel over de kinderen hebben.'

Hoe maak je van Thanksgiving een succes: er zijn instructieboeken voor, waarin recepten voor gerechten worden afgewisseld met tafelschikkingstips en een discussie over de vraag of de footballwedstrijd mag worden uitgezet. 'Deze Thanksgiving wordt heel anders, voor veel mensen overal in het land', zei Sam Sifton, auteur van het boek Thanksgiving: How to Cook it Well, deze week in een podcast van The New York Times. 'Sommige families zullen voor het merendeel stralen, met een paar sippende mensen in een hoek van de tafel. Andere families zullen voor het merendeel treuren, met een paar stralende uitzonderingen. Als je een van de uitzonderingen bent, in welke situatie dan ook, dan zit er niks anders op - dit jaar en misschien altijd - dan radicale acceptatie van waar je bent en met wie je bent. Bedenk steeds dat de anderen aan tafel mensen zijn van wie je houdt, daar moet je je op concentreren.'

Dat geluid hoor je ook bij de kalkoenkist van de Walmart in Scranton. De lieve vrede bewaren. 'Mijn broers blijven mijn broers', zegt Julia Montevechi (16), die met haar moeder een diepvriesklont van vijftien pond in de winkelwagen tilt. 'En als ik met mijn broers hierover in discussie ga, ontstaan er problemen. Dan ben ik naïef, of weet ik niet wat er speelt.'

'Ze weet heel goed wat er speelt', mompelt haar moeder Mary Kathryn (53). 'Zij is de slimste van allemaal.'

null Beeld René Clement
Beeld René Clement

Doorsnee Amerika

Scranton, Pennsylvania, is een van die bijna-clichéstadjes van dit verkiezingsjaar. Zo'n stadje in de Appalachen, groot geworden met kolen en staal, na de oorlog ingestort en leeggelopen. Er ligt nu sneeuw op de rails; van de hoogovens en stoomtreinen zijn musea gemaakt. Electric City, staat er nog trots op een muur, naar de allereerste stroomtrams van Amerika, maar die rijden allang niet meer. Tegelijkertijd is het een stad met bars en lofts en galeries in de 19de-eeuwse fabrieksgebouwen, een stuk goedkoper dan de oostkust maar wel dichtbij genoeg - elke eerste vrijdag van de maand is er een kunstwandeling door de stad. Oud en nieuw lopen dwars door elkaar heen in zulke plaatsjes; Trump en Clinton haalden ongeveer evenveel stemmen.

En dus zit Mary-Kathryn Montevechi straks met vier kinderen aan tafel, twee dochters aan de kant van Clinton en twee zonen aan de kant van Trump. 'Ze wilden verandering', zegt ze over haar zonen, een vakbondsman en een automonteur. 'Maar welke verandering krijgen we? Ik ben bang voor de manier waarop Trump praat.'

'Zijn hele campagne was erop gericht de radicalen aan zijn kant te krijgen', zegt dochter Julia. 'En nu gaan ze niet meer weg. Kijk naar de mensen die hij om zich heen verzamelt, kijk naar de rechts-extremisten afgelopen weekeinde in Washington. Volgens mij zou een president zijn volk niet bang moeten maken.'

Maar toch gaat ze dit niet tegen haar broers zeggen. 'Die zijn niet zo. Die hadden andere redenen om op hem te stemmen.'

(Tekst gaat verder onder de afbeelding.)

Soms lopen de Amerikaanse breuklijnen door een huwelijk, zoals bij Arthur en Julia, dertigers met tienerkinderen Beeld René Clement
Soms lopen de Amerikaanse breuklijnen door een huwelijk, zoals bij Arthur en Julia, dertigers met tienerkinderenBeeld René Clement

Keuzemenu

'Clinton was ook geen optie', zegt haar moeder, die niet heeft gestemd. 'Die vertrouw ik ook niet.'

Niet praten over politiek tijdens het eten: het is een gouden regel. Maar misschien moet die regel dit jaar gebroken worden, zegt de (witte) anti-racistische groepering Showing Up for Racial Justice. 'Als we verandering willen, moeten we onze wittemensengewoonten veranderen.' Deorganisatie heeft een eigen instructieboekje uitgebracht, en er is ook een hotline: sms 'SOS' en je krijgt suggesties voor argumenten die je verder kunnen helpen tijdens het familiediner.

Er komt meteen bericht terug: een meerkeuzevraag. 'Waar loop je vast? A: immigratie. B: de economie. C: de moslimstop. D: het antwoord 'Ik ben geen racist'.'

Tik D en je krijgt een suggestie die de maaltijd weer wat gezelliger zal maken. 'Probeer deze eens: Trump werd gesteund door de Ku Klux Klan. Wat vind je daarvan? Is dat wat je in het Witte Huis wilt hebben?'

SURJ beveelt medeleven, geduld en realisme aan. 'Conversaties met Trump-supporters zijn niet bedoeld om je gelijk te halen, maar om de harten en geesten te veranderen. Vermijd lege begrippen als 'wit privilege' en 'systemen van onderdrukking', maar deel persoonlijke verhalen, en richt je op de waarden van je familieleden.'

Geen fanatiekelingen

Arthur Price, bij de Walmart in Scranton, voelt zich niet aangesproken. De steun van de Ku Klux Klan? Een bijverschijnsel. 'Ik ben niet zo'n fanatiekeling', zegt hij. Het was dinsdag nog niet bekend, maar hij hoopt onder meer dat Trump Clinton niet gaat vervolgen. 'Nee, dat is geen gebroken belofte? Zo zie ik dat niet. Die belofte moest je niet zo letterlijk nemen, Het was retoriek. Een verzoenend gebaar zou nu helpen om van het land weer een eenheid te maken. Ik heb vooral op Trump gestemd omdat hij een kapitalist is. Wie hard werkt, moet krijgen wat hij verdient. Nu klopt het niet, het land is te socialistisch geworden. Ik kan hier net mijn mandje vullen voor 100 dollar, maar ik zie mensen met volle winkelwagens de deur uit lopen die alleen wat scharrelen maar wel een uitkering hebben.'

Het was reden voor zijn tante om hem te ontvrienden, op Facebook. Maar zijn tante komt niet, met Thanksgiving, en met zijn vrouw gaat hij er geen ruzie over maken. 'Als er ruzie komt, zal het eerder over football gaan.'

Ach, zegt Price, Thanksgiving wordt eigenlijk nooit gezellig. 'De boodschappen, dan uren in de keuken, al die stress en dan al die mensen bij elkaar met andere gewoonten en andere verwachtingen. Plus de drank. Je hebt de politiek niet nodig voor een fiasco.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden