Recensies cd

Brautigam krijgt de piano aan het zingen. Zijn muziek is speels en heeft diepgang Ronald Brautigam Atzmon is een geweldige blazer en vermengt jazz met Arabische klanken Gilad Atzmon

Klassiek: Mozart Pianoconcert

Ronald Brautigam maakt al jaren een odyssee langs de Weense klassieken. En of hij Haydn, Mozart en Beethoven speelt op een authentieke fortepiano of op de hedendaagse vleugel, steevast is applaus zijn deel.


Op het Zweedse label BIS luidt de Nederlander zijn volgende project in: alle muziek voor piano en orkest van Wolfgang Amadeus Mozart. Het wordt een cd-serie met een missie: in de keuze van zijn klavieren wil Brautigam de evolutie van de fortepiano aanschouwelijk maken.


De start, op Paul McNulty's kopie van een Walter uit 1795, is ideaal. Lichte klank, heldere attaque. Bij de ontluikende lente vormen Mozarts Negende en Twaalfde pianoconcert de ideale soundtrack. Knap hoe Brautigam zijn frêle instrument aan het zingen krijgt. Speels en spits, maar ook met humor en diepgang.


Klassiek: Schubert Nacht und Träume

De Duitse bariton Matthias Goerne is niet de eerste die Schuberts liedoeuvre bekijkt door de ogen van de nacht. Melancholie, huivering, al dan niet beschenen door de maan. Ze duiken op in tientallen liederen en zijn neergedaald op menig cd.


Het unieke van Goerne, ook op zijn vijfde Schubert-cd, zit 'm in de onveranderlijk hoge kwaliteit. Weinig zangers beschikken over het geheimzinnige amalgaam dat een stem kan laten spreken, zweven, van kleur verschieten en zingen tegelijk.


Dat niet elk nachtelijk Schubertlied het niveau haalt van Totengräbers Heimweh, is de enige kanttekening die je bij deze prachtplaat kunt maken. Goerne laat zich dit keer begeleiden door Alexander Schmalcz, een pianist die heeft gestudeerd aan het Utrechts conservatorium. Zo te horen heeft men daar nooit bezuinigd op sterrengeflonker en nachtfluweel.


Klassiek: Brahms Vioolconcert

Als jezelf wegcijferen een kunst is, dan beheerst Isabelle Faust die volkomen. Toch komt de bescheiden Duitse violiste om de haverklap uit de studio met cd's die je oren weten te gijzelen. Sonates van Beethoven, fantasieën van Schubert: je raakt er in jaren niet op uitgeluisterd.


Helaas is het niet alle dagen feest. Hoe ze zich ook heeft verdiept in de vriendschap tussen Johannes Brahms en Joseph Joachim (de man die in 1879 Brahms' Vioolconcert in première bracht) aan Fausts opname van het stuk ontbreken belangrijke solistische kwaliteiten als bravoure en kracht. Hopelijk brengt de violiste die komend weekend wel mee naar het Nederlands Philharmonisch Orkest, waar ze aantreedt met het Vioolconcert van Britten. In het Tweede strijksextet van Brahms, ook op deze cd, manifesteert Isabelle Faust zich trouwens welsprekend als altijd.


Wereldmuziek: Sergey Starostin

In het Westen is de Russische rietblazer en zanger Sergey Starostin vooral bekend als lid van het Moscow Art Trio. Verder maakte hij jarenlang deel uit van de etnorockformatie Farlanders. Maar bovenal is hij Ruslands belangrijkste etnomusicoloog. Zijn werkwijze in die hoedanigheid is nogal onorthodox en wijkt af van wat in de wetenschap gebruikelijk is. Starostin is wars van veldopnamen en transcripties en gaat liever in de leer bij de bewoners van een streek om zo de fijne kneepjes van de locale zangstijl, die aan ongeoefende oren maar al te gemakkelijk ontsnappen, onder de knie te krijgen. Dat schept verwachtingen, zeker als je leest dat de leden van zijn nieuwe vocale kwartet zichzelf begeleiden op authentieke Russische volksinstrumenten als de gusli (citer) en de rojok, een trompetachtig instrument van hout. Dit groepsdebuut is zeker sympathiek, maar hoe aardig het ook allemaal klinkt, van iemand van Starostins statuur mag je meer verwachten.


Jazz: Gilad Atzmon

De van oorsprong Israëlische, Britse saxofonist Gilad Atzmon heeft op vorige cd's vaak getuigd van links politiek engagement, met gastvocalisten als Robert Wyatt. Maar op zijn laatste album laat hij slechts de muziek spreken: op wat woordloze zang na, en een vrolijk intro, dat variété-achtig de leden van zijn tien jaar bestaand Orient House Ensemble introduceert, is dit een instrumentale plaat.


Daardoor kunnen we uitgebreid horen wat een geweldige blazer Atzmon is, op altsax, sopraan en klarinet, met een enorme controle over intonatie en frasering. Die is nodig, want hij vermengt jazz met Arabische en klezmer-invloeden, zodat hij met rake glissando's de noten tussen de officiële waarden door perst. Lyrisch, maar nooit zoetig: Ravels Bolero wordt van alle kitscherigheid ontdaan.


De pianist van het hechte kwartet, Frank Harrison, weet notenrijkdom te combineren met expressiviteit, een zeldzame gave.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden