Nieuws Donetsk

Rebellenleider Zachartsjenko in Donetsk opgeblazen

Aleksandr Zachartsjenko, de leider van de pro-Russische rebellenrepubliek in het oosten van Oekraïne, is vrijdag opgeblazen in een café in Donetsk. Zachartsjenko was de sterke man in de ‘Volksrepubliek Donetsk’ (DNR) die in 2014 door de rebellen met steun van Moskou was uitgeroepen.

Zachartsjenko in 2014 vlak na de oprichting van de Volksrepubliek Donetsk. Foto AFP

De dood van Zachartsjenko is een zware slag voor de rebellen. Zachartsjenko was sinds het begin van de opstand tegen de regering in Kiev een van de meest prominente militaire commandanten. Bij de bomaanslag in het café Separ (De separatist) in het centrum van de stad raakten volgens het Russische persbureau Interfax nog vier mensen gewond, onder wie het hoofd van de belastingdienst. Het café is eigendom van het hoofd van de lijfwacht van Zachartsjenko.

Het is onduidelijk wie er achter de aanslag zat, maar volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken was de aanslag het werk van Kiev. Volgens het ministerie heeft de Oekraïense regering kennelijk besloten ‘een bloedig gevecht’ aan te gaan.  Kiev zegt echter dat het om een conflict tussen de rebellen en hun Russische broodheren gaat.

Een zegsman van de rebellen meldde tegenover Interfax dat er na de aanslag verscheidene verdachten zijn opgepakt. Daarbij zou het gaan om ‘Oekraïense saboteurs’ en hun handlangers. 

De afgelopen jaren zijn al verscheidene militaire kopstukken bij de rebellen vermoord, onder wie ‘Batman’ (de commandant van de ‘Spook’-militie), ‘Motorola’ (de commandant van het Sparta-bataljon) en Givi, die het commando voerde over het ‘Somalië’-bataljon.

Rivaliteit kopstukken 

Het is ook niet uitgesloten dat de moorden voortvloeien uit de onderlinge rivaliteit tussen de kopstukken van de DNR. Daarbij gaat het niet alleen om politieke geschillen en de verhouding met Kiev,  maar ook om zakelijke belangen. Het is een publiek geheim dat sommige rebellenleiders flink verdienen aan de smokkel van schaarse goederen uit het door Kiev beheerste deel van Oekraïne.

Een van Zachartsjenko’s grootste vijanden binnen de DNR is Aleksandr Chodakovski, die het commando had over zijn eigen militie, het Vostok-bataljon. Chodakovski was korte tijd het hoofd van de nationale veiligheidsraad van de DNR, maar werd in 2015 door Zachartsjenko aan de kant gezet.

Vóór het uitbreken van de pro-Russische opstand in het oosten van Oekraïne in het voorjaar van 2014 werkte Zachartsjenko als ingenieur in een van de vele kolenmijnen in het gebied, maar toen de oorlog uitbrak, klom hij snel op als commandant van de militie Oplot (‘Bolwerk’). In augustus 2014 werd hij tot ‘premier’ gebombardeerd als opvolger van de uit Moskou afkomstige Aleksander Borodaj. Op die manier wilde het Kremlin de indruk uitwissen dat Rusland de regie over de opstand had.

Militair uniform

Ook als hoofd van de rebellenrepubliek vertoonde Zachartsjenko zich graag in militair uniform. Hij vocht begin 2015 ook mee bij de slag om Debaltseve, een strategisch gelegen stad. Daarbij raakte hij gewond aan zijn been door een granaatscherf.

Het is onduidelijk wat de dood van Zachartsjenko zal betekenen voor de onderhandelingen met Kiev. Sinds begin 2015 geldt er een wapenstilstand tussen de rebellen en de Oekraïense strijdkrachten, maar er wordt nog steeds gevochten, zij het op iets minder grote schaal dan voorheen.  Ondanks druk van Duitsland en Frankrijk zit er geen schot in de onderhandelingen over een vredesregeling. Een van de grootste obstakels is dat de rebellen weigeren Kiev weer de controle te geven over de grens met Rusland. Op die manier zou Rusland geen troepen en wapens meer naar het gebied kunnen sturen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.