Rebellen Oekraïne maken opmars

Na maanden van relatieve kalmte escaleert het conflict in het oosten van Oekraïne opnieuw. De door Rusland gesteunde rebellen hebben de aanval ingezet, van het wankele vredesakkoord is niets meer over. Het Oekraïense regeringsleger moet terrein prijs geven of zware gevechten leveren.

Oekraïense militairen en burgers bij een beschadigde auto. Rebellen in Oost-Oekraïne hebben zaterdag de aanval geopend op de havenstad Marioepol. Beeld epa

Rebellenleider Aleksandr Zachartsjenko spreekt zichzelf dit weekend tegen. Het ene moment laat hij weten dat er een offensief is ingezet, een paar uur later ontkent hij dit weer.

Duidelijk is dat zaterdagochtend een buitenwijk van de zuidelijke stad Marioepol wordt bestookt met raketten. Dertig mensen komen om het leven, waaronder twee kinderen. Oekraïense regeringsleiders noemen de actie een grove schending van internationaal recht en vragen westerse bondgenoten om steun.

De rebellen noemen het een 'provocatie' van Oekraïense zijde, maar ooggetuigen en mensenrechtenorganisaties weten beter. De raketaanval kwam uit het oosten, het schemergebied tussen Marioepol en de Russische grens, waar het rebellenleger het voor het zeggen heeft en waar een toename aan Russische wapenleveranties is gesignaleerd.

Rebellenleider Aleksandr Zachartsjenko. Beeld EPA

Sleutelrol havenstad Marioepol

Marioepol speelt een sleutelrol. Afgelopen zomer deden pro-Russische rebellen meerdere pogingen de havenstad te veroveren. Dat mislukte niet alleen omdat het Oekraïense leger haar posities rondom de stad versterkte, maar vooral omdat een merendeel van de inwoners van de stad niets van de rebellen willen weten.

De Oekraïense president Petro Porosjenko liet zondag weten dat er een politieke oplossing gezocht moet worden. 'Het beginnen van een politiek proces van de-escalatie en regulering blijft onze prioriteit. We zien geen alternatieven voor de overeenkomsten uit Minsk', zei de president volgens zijn persdienst.

Vredesverdragen Minsk

De vredesverdragen uit Minsk staan onder druk nu de rebellen het plan opzij leggen en openlijk de aanval kiezen. Ook op andere plekken langs de frontlinie zijn over en weer beschietingen. Hoewel het Oekraïense leger is verdreven van de zwaar gehavende luchthaven van Donetsk wordt een paar kilometer verderop nog altijd gevochten. Ten noorden van Loehansk zijn er gevechten, en in de buurt van het plaatsje Debaltsovo hebben de rebellen een snelle opmars gemaakt waarna verschillende Oekraïense legereenheden nagenoeg zijn omsingeld. Met het steuntje in de rug uit Rusland hebben de rebellen militair de overhand.

Het uiteindelijke doel van de rebellenopmars blijft onduidelijk. Op de Krim, het schiereiland dat Rusland vorig jaar annexeerde, zijn troepen in staat van paraatheid gebracht. Rusland zou gemakkelijk een doorgang over land kunnen forceren. 'De bevrijding van Marioepol is begonnen. Het Oekraïense leger trekt zich terug, tot de Krim is het 280 kilometer', schrijft Roestam Temirgalijev, ondervoorzitter van de ministerraad van de Russische Krim op zijn Facebookpagina.

Of het zo ver gaat komen hangt af van onderhandelingen, buitenlandse druk, de militaire versterkingen die Porosjenko belooft en vooral van de koers die het Kremlin wil varen. In het aanhoudende conflict zijn volgens officiële cijfers al ruim vijfduizend mensen om het leven gekomen. Gevreesd wordt dat de werkelijke cijfers hoger liggen.

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.