Reagans higgsdeeltje

Het higgsdeeltje heeft ook diepe politieke wortels, schrijft Ian Sample.

Ian Sample: Massive (2013 update)

Virgin Books; 320 pagina's; euro 13,95.


Twee jaar geleden publiceerde Guardian-journalist Ian Sample Massive, over de jacht in de natuurkunde op het higgsdeeltje. Het boek had noodzakelijkerwijs een open einde. Hij vertelde over de jacht, de jagers, de bedenkers, de politiek, de betekenis, het idee en de praktijk van het deeltje dat massa zou verklaren. Of dat higgsdeeltje echt bestond, was toen nog onbekend. In de zomer van 2012 waren de fysici van CERN zover dat ze een deeltje zagen dat 'een higgs' kon zijn. Vorige week, ongeveer tegelijk met Samples spannende update van Massive, kwam de verlossing. Het CERN-deeltje is vermoedelijk de higgs, zij het de allersaaiste variant die denkbaar is.


Dat is precies de voorzichtige versie waarover ene Peter Higgs in 1964 publiceerde, een jonge Schotse theoreticus. In eerste instantie baarde zijn idee - een soort universele tegenwind die deeltjes meer of minder ophoudt - weinig opzien. Maar Higgs rekende voor dat het veld een echt deeltje kon produceren.


Toen in de jaren zeventig Amerikaanse fysici een superversneller wilden bouwen, de SSC in Texas, was Higgs' deeltje opeens een politiek verkoopargument. Nobelprijswinnaars als Leon Ledermann en Steve Weinberg gingen het God-deeltje ontdekken. De eerste tunnels waren in Texas al gegraven toen de Senaat het miljardenproject schrapte.


Maar president Reagan, gegrepen door het grootse idee van het deeltje dat alles verklaart, organiseerde met de Britse premier Thatcher een ijzeren Londense lobby voor een supermachine op CERN, in Genève. Dat werd de LHC, en de rest is geschiedenis. Niet alleen wetenschap drijft de wetenschap, laat Sample prachtig zien. Soms moet een eigenwijzige president een zetje geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden