Update

Reacties: 'WikiLeaks kan bloed aan handen hebben'

AMSTERDAM - Met cablegate, zoals WikiLeaks het zelf noemt, zet de site de wereldwijde verhoudingen op scherp. Nu wordt bekend wat de Amerikaanse ambassades werkelijk over de leiders van de wereld denken.

Beeld afp

Dit dwingt tot reageren. Door de Amerikanen, maar ook door alle instanties en landen die besproken worden in de 250 duizend documenten, waarvan WikiLeaks vannacht is begonnen ze allemaal openbaar te maken.

Verenigde Staten
Voor de VS is dit een ramp. Minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton en haar duizenden diplomaten moeten overuren draaien om de diplomatieke plooien glad te strijken. Vooraf had het Amerikaanse leger al ernstige druk uitgeoefend op de baas van WikiLeaks, Julian Assange, om niet tot publicatie over te gaan. Hiermee zou hij 'Amerikaanse levens in gevaar brengen'. Duidelijk is dat deze oproep geen effect heeft gesorteerd.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie veroordeelde de publicatie van de documenten. Het ministerie kondigde aan dat het maatregelen gaat nemen om geheime informatie beter te beschermen. Het Witte Huis noemde de publicatie 'roekeloos'.

Woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken Philip Crowley bagatelliseerde beschuldigingen van diplomatieke spionage. 'Onze diplomaten zijn slechts diplomaten. Ze verzamelen informatie die ons beleid en onze acties vormgeeft. Dat is wat diplomaten, van ons land, maar ook van andere landen, al honderden jaren doen', zei Crowley. Het Witte Huis merkte bovendien op dat 'de aard van de veldrapporten aan Washington openhartig is en dat de rapporten vaak incomplete informatie bevatten'. 'Het is geen uitdrukking van beleid, noch geven ze altijd vorm aan de beleidsbeslissingen.' Het Witte Huis veroordeelde onmiddellijk de publicatie en zei dat dergelijke publicaties 'onze diplomaten, geheim agenten en burgerrechtenactivisten in diverse landen' in gevaar brengen.

De Amerikaanse senator Peter King veroordeelde WikiLeaks. Hij vindt dat het als een terroristische organisatie moet worden behandeld. Zijn collega Lindsey Graham stelde dat WikiLeaks 'bloed aan zijn handen kan hebben'.

Verenigde Naties
De VN heeft een reactie gegeven in antwoord op het bewijs dat de VS opdracht zou hebben gegeven om de leiders van de VN te bespioneren. Woordvoerder Farhan Haq benadrukte dat de VN 'onschendbaar is'. Verder wil de VN geen commentaar geven op de authenticiteit van de documenten.

Rusland
Rusland heeft terughoudend gereageerd op de publicatie van Amerikaanse documenten op de klokkenluiderssite Wikileaks. Daarin komt een stuk van de Amerikaanse ambassade in Moskou uit 2008 voor, waarin president Dmitri Medvedev verlegen en aarzelend wordt genoemd. Hij zou in de praktijk 'de Robin van Poetins Batman' zijn. Vladimir Poetin, de voorganger van Medvedev, is nu premier.

Een woordvoerder van Poetin zei dat de premier eerst het originele document wil zien en nagaan of 'het correct is vertaald'. Iedere snelle reactie zou volgens hem voorbarig zijn. Een medewerker van Medvedev zei in de krant Kommersant dat de Amerikanen de regering in Moskou vooraf hebben geïnformeerd over de publicatie van de documenten.

Frankrijk
De stapsgewijze publicatie van duizenden Amerikaanse diplomatieke documenten door klokkenluiderssite WikiLeaks vormt een 'bedreiging voor het democratische gezag'. Dat zei de Franse regeringswoordvoerder François Baroin maandag op de radio.

'We moeten zeer oplettend zijn en verenigd op staatsniveau om te vechten tegen wat een bedreiging vormt voor de democratische autoriteit en soevereiniteit', zei hij tegen Europe 1. 'De bescherming van staten is een bijzonder ernstige zaak', voegde hij eraan toe.

Israël

Volgens een Israëlische regeringsfunctionaris, die anoniem wilde blijven, tonen de documenten aan dat Israël 'niet met dubbele tong praat' en dat het zich in het openbaar en in diplomatieke contacten op dezelfde manier uitlaat over het nucleaire programma van Iran. Veel van de tot nu toe gepubliceerde stukken laten heftige discussies zien tussen de Verenigde Staten en hun Arabische bondgenoten over het programma van Iran.

Teheran zegt dat het alleen vreedzame bedoelingen heeft, maar volgens velen streeft het ernaar een kernwapen te bezitten. De documenten bevestigen dat 'het gehele Midden-Oosten doodsbenauwd is bij het vooruitzicht van een nucleair Iran'. De Arabische landen zetten de Verenigde Staten meer onder druk om militair in te grijpen dan Israël, meent de functionaris.








Julian Assange.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden