Reacties Sharon: 'Hij was dan wel omstreden, hij was ook een innemende man'

Ariel Sharon was omstreden, maar heeft ook moedige stappen gezet richting vrede in het Midden-Oosten. Israël verliest in hem een staatsman. Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans zaterdag in een eerste reactie op het overlijden van Sharon.

Ariel Sharon (R) en Shimon Peres in 2002. Beeld reuters

Volgens Frans Timmermans stelde Sharon zijn leven in dienst van de veiligheid van Israël, als militair en als politicus. De regering wenst Sharons nabestaanden en de Israëlische bevolking sterkte met het verlies.

Moedig leider
De Amerikaanse president Barack Obama condoleert de Israëliërs met het verlies van 'een leider die zijn leven heeft gewijd aan de staat Israël'. Dat zeggen Obama en zijn vrouw Michelle 'namens het Amerikaanse volk' in een gezamenlijke verklaring.

De Obama's 'eren samen met het volk van Israël de toewijding van Sharon aan zijn land'. De president en zijn vrouw benadrukken in de verklaring dat de Amerikanen achter Israël blijven staan. 'We blijven streven naar blijvende vrede en veiligheid voor het volk van Israël, onder meer door onze toewijding aan het doel twee staten zij-aan-zij te laten leven in vrede en veiligheid.'

De Amerikaanse oud-president Bill Clinton en oud-minister Hillary Clinton in een gezamenlijke verklaring: 'Ariel Sharon gaf zijn leven aan Israël - om het tot stand te brengen, in stand te houden en te behouden. Aan het einde van zijn lange dienst creëerde hij een nieuwe politieke partij om te streven naar een rechtvaardige vrede en blijvende veiligheid', schreef het echtpaar volgens Amerikaanse media.
'Het was een eer om met hem samen te werken, met hem te discussiëren en te zien hoe hij altijd probeerde het juiste pad te vinden voor zijn geliefde land.'

De Israëlische president Shimon Peres noemde de zaterdag overleden oud-premier Ariel Sharon een dappere militair en een moedig leider. 'Mijn lieve vriend Ariel Sharon heeft zijn laatste strijd verloren', zei Peres kort na het overlijden van de voormalige regeringsleider. Peres omschreef Sharon als 'een man zonder angst, die wist dat hij moeilijke beslissingen moest nemen.'

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft zaterdag gezegd dat hij diepbedroefd is door het overlijden van oud-premier Ariel Sharon. Netanyahu noemde Sharon 'een grote strijder en militaire leider'. Netanyahu zei dat zijn land Sharon voor eeuwig zal blijven herdenken, aldus de Israëlische krant Jerusalem Post.

Jibril Rajoub, kopstuk van de Palestijnse Fatah-beweging, tegen de Arabische nieuwszender al-Jazeera: 'Sharon was een crimineel, verantwoordelijk voor de moord op Yasser Arafat.'

De radicale Palestijnse beweging Hamas heeft verheugd gereageerd op de dood van de Israëlische oud-premier Ariël Sharon. 'We bidden dat hij in de hel terechtkomt', zei Hamas-woordvoerder Salah al-Bardawil. 'Sharon was een crimineel die het Palestijnse volk ongeluk heeft gebracht', aldus Bardawil. Hij zei dat Sharon verantwoordelijk was voor massamoorden en martelingen.

'Het is jammer dat Ariel Sharon is overleden zonder dat hij zich voor de rechter heeft moeten verantwoorden voor de dood van honderden of misschien wel duizenden mensen. Zo reageert mensenrechtenorganisatie Human Right Watch (HRW) zaterdag op de dood van de Israëlische oud-leider. De mensenrechtenorganisatie wijst op de bloedbaden in de Palestijnse vluchtelingenkampen Sabra en Shatila door Libanese milities. Sharon wordt daar als toenmalig minister van Defensie verantwoordelijk voor gehouden. Volgens HRW gaat het om misdaden tegen de menselijkheid. Volgens HRW had Sharon zich ook moeten verantwoorden voor onder meer de uitbreiding van Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied.

Markant
SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij: 'Sharon was een markant en karaktervolle Israëlische politicus. Hij heeft jarenlang stempel gezet op Israëlische politiek en velen geïnspireerd.'

PVV-leider Geert Wilders twitterde: 'Held en uitmuntend generaal en politicus is overleden. Heb hem vaak mogen ontmoeten. Gecondoleerd Israël en familie.' Wilders wil dat Ariel Sharon dinsdag wordt herdacht in de Tweede Kamer. Hij heeft daar een verzoek voor ingediend bij Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg. De Kamer zou 'uit respect' bij het overlijden van de Israëlische oud-premier stil moeten staan. Wilders wijst erop dat ook Nelson Mandela is herdacht in de Tweede Kamer.

Oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot: 'Sharon was dan wel omstreden, hij was ook een buitengewoon innemende man. Toen hij een vredesinitiatief voor de Golanhoogte wilde nemen, vroeg hij me om dat namens hem te zeggen aan de Syrische president Assad omdat ik daar toch heen zou gaan. Sharon was echt van plan de geschiedenis in te gaan als de premier die een aantal doorbraken met succes had weten af te ronden. Hij wilde een kring van landen om Israël die niet zo vijandig tegenover zijn land zouden staan, dat ze altijd een gevaar zouden blijven vormen.'

De Britse premier David Cameron tegen de BBC: 'Ariel Sharon was een van de belangrijkste mensen in de geschiedenis van Israël. Als premier nam hij bij het nastreven van vrede moedige en controversiële beslissingen, voordat hij op tragische wijze werd uitgeschakeld.'

VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon: 'Ariel Sharon was een held voor zijn volk. Eerst als een soldaat, toen als een staatsman.' Volgens Ban zal Sharon worden herinnerd voor zijn 'politieke moed' en 'vastberadenheid' toen hij besloot 'door te gaan met de pijnlijke en historische beslissing om Israëlische troepen en kolonisten terug te trekken uit de Gazastrook'.

EU-buitenlandchef Catherine Ashton: 'Israël heeft voormalig premier Ariel Sharon verloren, die zijn hele leven heeft gewijd aan het verdedigen van de belangen van zijn land. Hij was een man van sterke overtuiging die een duidelijk idee had van hoe de toekomst van zijn land moest zijn en die daar met vastberadenheid voor vocht'.

CIDI
Esther Voet, directeur van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI): 'Sharon was een man met een zeer roemruchte carrière. Hij was beroemd omdat hij een fantastische strateeg was en in militair opzicht heel veel heeft betekend voor de staat Israël. Maar natuurlijk was het ook de man die veel terechte kritiek kreeg toen christelijke Falangisten in Palestijnse vluchtelingenkampen huishielden, en die de Tweede Intifada uitlokte door op de Tempelberg te wandelen. Ik denk dat hij zonder hersenbloeding een grote rol had kunnen spelen in het vredesproces, omdat hij veel vertrouwen kreeg van rechts. Het proces had dan verder kunnen zijn.'

Hardliner
'Een Ander Joods Geluid kijkt met zeer gemengde gevoelens terug op de politieke loopbaan van Sharon. Alhoewel hij uiteindelijk een tweestatenoplossing leek te accepteren en tevens het initiatief nam tot de ontruiming van de nederzettingen in de Gazastrook, stond Sharon als hardliner de uitvoering van een daadwerkelijk vredesproces in de weg. Onder zijn leiding beging het Israëlische leger diverse excessen in de bezette Palestijnse gebieden. Sharons jarenlange steun aan de kolonistenbeweging leidde tot een forse uitbreiding van de nederzettingen. Voor Een Ander Joods Geluid was Sharon daarmee een premier en politicus die zeker niet heeft bijgedragen aan een vredige en veilige toekomst voor Israëli's noch Palestijnen.'

Geert Wilders. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden