Reacties op verlof Van der G.: 'Volstrekt onbegrijpelijk'

De moordenaar van Pim Fortuyn, Volkert van der G., moet op proefverlof, zo oordeelde de beroepscommissie van de Raad van Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) vandaag. De uitspraak laat 'weinig ruimte', aldus een woordvoerder van staatsscretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie). De bewindsman 'heeft te volgen' en moet het proefverlof toch verlenen, al was hij daar tegen. Een overzicht van de reacties.

'Ik ben hier niet blij mee. Straks wordt een halvegare, een einzelgänger en een narcist met Asperger op de bevolking losgelaten.' Zo reageerde Marten Fortuyn, broer van de vermoorde politicus Pim, namens de familie op het feit dat Volkert van der G. vanaf februari op proefverlof moet.

Fortuyn vreest dat het proefverlof tot nieuwe slachtoffers kan leiden. 'Van der G. heeft in een tv-programma vorig jaar nog gezegd dat hij zo één, twee, drie niet wist of hij opnieuw zo'n moord zou plegen.' De broer van Pim doelt op het programma Edwin zoekt Fortuyn. 'Blijkbaar is Van der G.'s levenshouding niet veranderd, ondanks de trajecten die hij in de gevangenis heeft gevolgd.'

Hij is het eens met staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie), die het risico op maatschappelijke onrust en verstoring van de openbare orde te groot vond. Andere mensen zouden Van der G. iets aan kunnen doen, denkt Fortuyn. 'Als ik hem was, zou ik tijdens het proefverlof en na de vrijlating maar onder de radar blijven.' Volgens de nabestaande krijgt Van der G. 'niet per definitie' extra beveiliging buiten de gevangenismuren.

De man is niet bang de moordenaar van zijn broer op straat tegen te komen. 'Ik zal hem dan gewoon voorbijlopen, want in principe interesseert hij me niet. Daar sta ik zeer zeker boven.'

Marten Fortuyn Beeld ANP

PVV
De PVV vindt het 'volstrekt onbegrijpelijk'. 'De RSJ gaat totaal voorbij aan het feit dat Volkert van der G. heeft aangegeven een dergelijk misdrijf zo weer te begaan. Ook gaat de RSJ er volgens de PVV ten onrechte van uit dat Volkert van der Graaf inderdaad in mei 2014 op vrije voeten zal komen. De PVV maant de minister om tijdig het Openbaar Ministerie te verzoeken de voorwaardelijke invrijheidsstelling achterwege te laten zodat de moordenaar van Pim Fortuyn zijn volledige straf zal uitzitten. '

PVV-leider Geert Wilders: 'Het is alsof Pim Fortuyn vandaag voor de tweede keer vermoord wordt. Volkert van der Graaf moet de volle 18 jaar uitzitten en geen dag eerder vrijkomen. Ik ben echt heel boos. Ik vind dat de minister van Justitie aan het Openbaar Ministerie had moeten vragen om hem niet vrij te laten na het uitzitten van twee derde van zijn straf. Volkert had eigenlijk levenslang moeten krijgen. Het kan toch niet zo zijn dat deze man straks op straat loopt? Premier Rutte trekt als een bange hond nu zijn woorden in.'

Bart Nooitgedagt, voorzitter Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten:
'
Deze uitkomst is van begin af aan evident geweest. Voor de staatssecretaris zit er weinig anders op dan deze uitspraak op te volgen, hij is gedaan door de hoogste penitentiaire rechter. De eerdere weigering van Teeven komt neer op een vertragingstactiek, die niet is gebaseerd op reële argumenten. Ik kan me niet voorstellen dat Teeven opnieuw weigert. Doet hij dat wel, dan kan Van der G. een kort geding tegen de Staat aanspannen.'

 
Deze uitkomst is van begin af aan evident geweest
Bart Nooitgedagt, voorzitter Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten

CDA en D66
Het CDA is benieuwd hoe staatssecretaris Teeven gaat reageren. 'De Raad heeft nu als hoogste penitentiaire rechter gesproken. Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft zich uitgesproken tegen een proefverlof. Het CDA blijft bij zijn eerdere standpunt: Van der G. werkt tot nu toe niet mee met de reclassering, en de argumenten die eerder aangehaald werden om het proefverlof nog niet te laten ingaan gelden nog steeds. Op basis van de wet Voorwaardelijke Invrijheidstelling (2008) zou het Openbaar Ministerie daarom kunnen eisen dat Van der G. zijn hele detentie uitzit.'

Gerard Schouw, lid van de Tweede Kamer voor D66: 'Het betreft een zaak die politiek en maatschappelijk zeer gevoelig ligt. Maar uiteindelijk is het niet aan de politiek om zich uit te laten over een individuele strafzaak. Dit betreft een bindende, rechterlijke uitspraak die wij moeten respecteren.'

Premier Rutte
De uitspraak van de RSJ dat Volkert van der G. op proefverlof moet, 'lijkt onherroepelijk', zei premier Rutte. Of het proefverlof ook echt kan plaatsvinden met het oog op de veiligheid, is volgens Rutte een zaak voor staatssecretaris Fred Teeven van Justitie. Rutte wilde geen commentaar geven op de uitspraak van de RSJ. 'We hebben in Nederland een onafhankelijke rechter en scheiding der machten.' Rutte onderstreepte wel dat hijzelf tegen proefverlof was. Het kabinet is al enige tijd bezig met het bestuderen van het systeem van proefverlof, waarbij ook het aspect van de veiligheid wordt meegenomen. De casus rond Volkert van der G. stimuleert om daarmee door te gaan, zei de premier.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden