Reacties op Troonrede: borstklopperij mag wel wat minder

Koning Willem-Alexander schetste dinsdag in zijn Troonrede een land dat er beduidend beter voorstaat dan een aantal jaar geleden, maar belangenorganisaties en politieke partijen herkennen zich niet in de loftrompet. 'Een beetje een wc-eend verhaal: kijk eens hoe goed we het zelf gedaan hebben', in de woorden van SP-leider Emile Roemer.

Beeld anp

'Een feestje waar de student aan de deur wordt geweigerd', zo noemt het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) de begroting. 'De student gaat er hard op achteruit aankomend jaar. Toch kondigde de troonrede geen enkele stap aan om tegemoet te komen aan de benarde financiële positie van studenten. Aan de financiële positie van de student wordt gemorreld. Boodschappen, huur en collegegeld worden duurder, terwijl inkomsten achterblijven', aldus het ISO.

Ook verladersorganisatie EVO en exportvereniging Fenedex hadden liever meer gezien voor hun achterban en missen investeringen in handelvsverdragen, vrij verkeer en digitale infrastructuur. 'Vrijhandel en slimme infrastructuur zijn het fundament van onze economie en verdienen daarom nog meer prioriteit dan nu uit de kabinetsplannen blijkt.'

Ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib vindt de bezuinigingen op de ontwikkelingssamenwerking en noodhulp 'onverantwoord en hypocriet omdat Nederland vorig jaar nog de Duurzame Ontwikkelingsdoelen ondertekende.'

Vluchtelingenwerk Nederland benadrukt het gebrek aan een vooruitblik en visie over hoe 45 duizend nieuwe vluchtelingen een plekje in de samenleving moeten vinden. 'Het kabinet benoemt wel het belang van integratie, maar vooral in de context van eigen verantwoordelijkheid van de vluchteling', reageert de organisatie. 'Een planmatige aanpak om de integratie van vluchtelingen te bevorderen ontbreekt.'

'Klein plusje'

Ouderen mogen er dan op vooruitgaan in de koopkrachtplaatjes van het kabinet, maar volgens hun organisatie Unie KBO staan ze 'niet te juichen' over het 'kleine plusje' dat ze tegemoet kunnen zien. 'Senioren geloven niet zomaar in echt koopkrachtherstel tijdens een verkiezingsjaar', stelt de organisatie. Volgens Unie KBO worden veel ouderen financieel zwaar geraakt door hoge zorgkosten pensioenkortingen, oplopende woonlasten en fiscale maatregelen.

Ook belangenorganisatie ANBO is kritisch: 'Gepensioneerden krijgen er voor het eerst in acht jaar een klein plusje bij, maar dat plusje is nog altijd kleiner dan de plus van werkenden.' Fractievoorzitter Henk Krol mist de pensioenen in de troonrede. 'Bizar. Het kabinet spreekt over een evenwichtige koopkrachtontwikkeling. Ammehoela. Schandelijk dat dit kabinet de troonrede misbruikte voor de verkiezingscampagne.'

De brancheorganisatie voor bouw en infrastructuur Bouwend Nederland mist ook de grote vooruitgang. 'Deze Miljoenennota is bepaald geen 'feestbegroting' voor miljoenen automobilisten, treinreizigers, scholieren in oude schoolgebouwen en ouderen in verouderde zorgcomplexen. Weliswaar gaan huishoudens er op vooruit, maar de broodnodige echte infra-investeringen en andere verbeteringen blijven uit', stelt vooriztter Maxime Verhagen.

'Opgeruimd'

Vakbond CNV noemt de Troonrede 'opgeruimd'. Voorzitter Maurice Limmen: 'Terecht aandacht voor gelijk-loon-voor-gelijk-werk op dezelfde plek. Economische onzekerheden komen niet alleen uit het buitenland, maar kennen juist ook binnenlandse oorzaken. Er zijn dringend maatregelen nodig voor een gelijk speelveld op de arbeidsmarkt tussen vaste werknemers, flexkrachten en zzp'ers. De Nederlandse begroting heeft de laatste jaren vaste grond onder de voeten gekregen. Nu werkend Nederland nog.'

Vakbond FNV vindt dat het kabinet te weinig doet om de problemen in werkend Nederland aan te pakken. 'Er worden wel stappen gezet, maar er moet echt meer gebeuren. Wat we nodig hebben zijn oplossingen om Nederland weer goed en eerlijk te laten werken', stelt FNV-vicevoorzitter Gijs van Dijk.

Politieke reacties

Ook uit de politieke reacties blijkt weerstand tegen het rooskleurige plaatje dat geschetst wordt. 'Een schouderklopje mag best, maar wie zichzelf zo tevreden op de borst slaat, slaat de plank voor velen toch mis', tweet D66-kamerlid Kees Verhoeven. Voor oppositiepartij CDA staat de boodschap van het kabinet 'in schril contrast tot wat de mensen in Nederland dagelijks ervaren', met name de onzekere arbeidsmarkt en de pensioenen. 'De conclusie is dat de boekhouders blij zijn, maar de samenleving onzeker en verweesd achter blijft.'

Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) is positiever: 'Meeste tekst ooit over energie en klimaat en eerste keer dat het woord energietransitie in de Troonrede zit. Hup vooruitgang hup toekomst.' Maar fractievoorzitter Jesse Klaver zegt zich te storen aan de 'borstklopperij van het kabinet'. 'De tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen nemen toe. De laagste inkomens zijn er bij dit kabinet het minst op vooruit gegaan. De zorg wordt voor steeds meer mensen onbetaalbaar. Op het gebied van klimaatverandering presteren we belabberd. Kinderen in het onderwijs krijgen steeds minder kansen.'

PVV-leider Geert Wilders noemt de Troonrede een 'sprookjesverhaal': 'Het was alsof ik me in de Efteling bevond.' Ook kersverse VNL-lijsttrekker Jan Roos ziet een kabinet dat de crisis negeert. 'We zitten midden in een immigratiecrisis, een veiligheidscrisis, een integratiecrisis en een democratische crisis. Op 15 maart rekenen we af met de politieke correctheid en kiezen we voor Nederland.''

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden