Reacties op migratiedeal: geen jubelstemming, wel opluchting

Na negen uur onderhandelen lukte het de EU-leiders in de nacht van donderdag op vrijdag om het in ieder geval eens te worden over een paar punten in het extreem gevoelige migratiedossier.  Er was na de deal geen jubelstemming bij EU-leiders, wel opluchting. 

De Franse president Macron (links), EU-president Tusk (op de rug), de Duitse bondskanselier Merkel (tweede van rechts) en de Spaanse premier Pedro Sanchez gisteren in Brussel. Foto EPA

Met Noord-Afrikaanse landen zullen net als met Turkije deals worden gesloten om daar al migranten op te vangen. Er komen Europese aanmeldcentra waarin migranten hun asielprocedure moeten afwachten en er zijn globale afspraken gemaakt over de herverdeling van migranten.

Met de afspraken neemt de politieke druk rond het thema, waarbij zelfs het voortbestaan van de EU op het spel leek te staan, in ieder geval voor even niet toe.

Italiaanse premier Giuseppe Conte

‘We zijn tevreden. Het waren lange onderhandelingen, maar vanaf vandaag staat Italië niet meer alleen’, zei Conte, die na onderhandelingen die negen uur duurden de pers in Brussel te woord stond. Conte wilde nog niet zeggen of Italië ook een regionaal aanmeldcentrum voor migranten krijgt. ‘Dat besluit zullen we samen nemen, in ons parlement.’

Giuseppe Conte. Foto REUTERS

CSU-politicus Hans Michelbach (Duitsland)

Een belangrijke aanleiding voor de huidige migratiecrisis is de interne verdeeldheid in Duitsland over het thema. Bondskanselier Merkel botste opzichtig met haar CSU-minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer. Seehofer deed daarmee het gezag van Merkel wankelen. Volgens Hans Michelbach, vooraanstaand lid van de CSU in de Bondsdag, toont de deal ‘dat iets in Europa de goede richting op gaat’. 

Michelbach zei tegenover de Duitse tv-zender ARD: ‘In de komende maanden zullen we verder moet overleggen over onze landsgrenzen en de integratie van migranten. We willen blijven samenwerken met de CDU (partij van Merkel, red.). Die alliantie heeft onze hoogste prioriteit.’

Matteo Salvini, Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken

Salvini reageert terughoudend op de migratiedeal. De minister en leider van de populistische regeringspartij Lega Nord zei op de Italiaanse radio vrijdag dat hij ‘concrete toezeggingen’ wil zien van de EU. De uitgesproken Salvini zei gisteren nog in een interview met Der Spiegel te verwachten dat binnen een jaar duidelijk is of de EU uit elkaar valt of niet. Volgens hem is Europa meer verdeeld dan ooit. Salvini is een bondgenoot van de Hongaarse premier Viktor Orbán en net als Orbán fel tegenstander van het huidige Europese migratiebeleid. 

Matteo Salvini. Foto EPA

Franse president Emmanuel Macron

Volgens Macron heeft de Europese samenwerking met de deal het gewonnen van de individuele belangen van landen. ‘We zijn geen eiland. Europa zal nog lang moeten leven met de druk van migranten op de grenzen. We moeten deze uitdaging overwinnen en tegelijk trouw blijven aan onze waarden.’

Emmanuel Macron staat de media te woord in Brussel. Foto AP

Nederlandse premier Mark Rutte

‘Het goede nieuws is dat er overeenstemming is. Ik ga niet zeggen dat nu het hele vraagstuk is opgelost, maar we hebben wel een grote stap gezet’, aldus premier Rutte na afloop van de bijeenkomst. ‘Alles was ingewikkeld.’ Volgens anonieme diplomaten liepen de spanningen tijdens de onderhandelingen net zo hoog op als in 2015, tijdens de hoogtijdagen van de vorige migratiecrisis.

Mark Rutte. Foto ANP

Duitse bondskanselier Merkel

Merkel stond met vermoeide ogen de pers te woord in Brussel. Ze sprak over ‘intensieve’ onderhandelingen over het ‘meest uitdagende thema’ voor de EU. Volgens Merkel is het een goed signaal dat de Europese leiders het in ieder geval deels eens zijn geworden over het migratievraagstuk. ‘Maar er is nog veel werk te verrichten om de verschillende standpunten te verenigen.’

Angela Merkel. Foto AFP

Crisis, met de EU op het spel

Het akkoord op de migratietop zorgt even voor politieke rust in wat een nieuwe migratiecrisis in Europa genoemd kan worden.

De afgelopen twee weken ontketenden respectievelijk de Amerikaanse president Trump, de Italiaanse minister Salvini, de Beierse christendemocraat Seehofer en de Hongaarse premier Orbán een rechts-populistische Blitz tegen migratie. Lees hier over de populisten die hun kans ruiken.

Het geruzie over de opvang van asielzoekers maakte de sfeer in Europa giftiger dan ooit, met het voortbestaan van de EU op het spel.

De huidige crisis werd gevoed door het reddingsschip de Aquarius, dat met 628 migranten aan boord geen toestemming kreeg aan te meren in Italië en Malta en uiteindelijk door moest varen naar Spanje. En de opzichtige clash tussen Angela Merkel en haar CSU-minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer. Lees hier over Seehofer, en wat hij precies wil.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.