Reacties op akkoord PvdA en VVD: #paarsdrieplundert

De partijen VVD en PvdA hebben vanmiddag een gedeeltelijk akkoord bereikt. De forensentaks en de langstudeerboete worden geschrapt. Ook wordt de eigen bijdrage in de GGZ afgeschaft. Dit gaat onder andere ten koste van het 'vitaliteitspakket', een regeling om oudere werknemers langer te laten doorwerken. Hier reacties van verschillende belangengroepen.

Samsom en Rutte Beeld ANP

De Nederlandse Spoorwegen (NS):
De NS brengen dagelijks 1,2 miljoen mensen met de trein naar hun bestemming: 'NS is verheugd dat VVD en PvdA afzien van de forensentaks. De treinreiziger zou, afhankelijk van het soort abonnement, tussen de enkele tientjes tot honderden euro's per jaar inleveren op het nettoloon. Met de invoering van de forensentaks zou de reiziger vanwege de extra kosten eerder voor de auto kiezen. De treinreiziger zorgt er, zeker tijdens de spits, voor dat de autosnelwegen worden ontlast. Hiervan profiteren de automobilist en treinreizigers en daardoor blijft Nederland mobiel. De invoering van deze extra belasting zou dit voor een deel tenietdoen.'

Rover:
Reizigersvereniging Rover: 'Het schrappen van de forensentaks is geweldig nieuws. Dit hopen we de hele tijd al. Wij zijn voor het milieu, maar ook voor mobiliteit. Je moet mensen niet straffen omdat ze naar hun werk moeten.'

Bovag:
'Wij zijn zeer verheugd dat de forensentaks van tafel is. Het was een onzalig plan dat de hardwerkende Nederlander onevenredig hard zou treffen. Veel harder dan de btw-verhoging die maandag inging. Het plan zou bovendien een rem zetten op de arbeidsmobiliteit. En dat kan een economie in tijden van crisis niet bepaald gebruiken. Verstandig dus, dat VVD en PvdA binnen de onderhandelingen prioriteit hebben gegeven aan het van tafel vegen van dit plan. Noodzakelijk ook, want anders was het voorstel mogelijk gewoon ingegaan op 1 januari.'

ANWB:
Directeur Guido van Woerkom van de ANWB: 'Ik ben blij dat de forensentaks eindelijk van tafel is. De afgelopen tijd is er een bijzonder groot verbond op de been gebracht van verschillende organisaties van werknemers, werkgevers, reizigers en mobiliteit. Gezamenlijk hebben wij duidelijk gemaakt dat het belasten van de reiskostenvoergoeding geen goede maatregel was. Daar is nu gelukkig eindelijk naar geluisterd.'

RAI Vereniging:
'Wij zijn zeer tevreden dat de hele maatregel (forensentaks) van tafel is. Beide delen van de aangekondigde maatregel gaan niet door. Dat zorgt ervoor dat alle categorieën reizigers niet hoeven te gaan betalen voor hun reis naar het werk. En dat is goed nieuws.'

Milieudefensie:
'Wij hopen dat in het definitieve regeerakkoord andere manieren om het autoverkeer te beperken worden opgenomen nu de forensentaks is gesneuveld. Bereikbaarheidsproblemen moeten milieuvriendelijk opgelost worden. De voor de hand liggende manier is een kilometerheffing. Beprijzen blijkt de enige effectieve manier om mensen uit de auto te krijgen. Een kilometerheffing bevordert minder rijden en maakt het openbaar vervoer aantrekkelijker.'

Landelijke Studenten Vakbond (LSVb):
Euforisch, een enorm aangename verrassing, ontzettend blij. De studentenorganisaties weten niet welke typering het beste past bij het nieuws dat de langstudeerboete na jaren van strijd toch geschrapt wordt. 'Hier is het feest', zegt Thijs van Reekum, voorzitter van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO). 'Ik moet het nog even laten bezinken hoor', zegt Karlijn Ligtenberg van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb).

De langstudeermaatregel wordt met terugwerkende kracht geschrapt. De maatregel gold voor studenten die meer dan een jaar vertraging hebben opgelopen tijdens hun bachelor- of masterstudie.
Zij moesten bovenop hun collegegeld ruim 3000 euro per jaar extra betalen. Dat geld is door de langstudeerders inmiddels in zijn geheel of deels betaald. Waarschijnlijk wordt het begin volgend jaar teruggestort. De studentenorganisaties verwachten daar geen problemen bij. 'Als de wet met terugwerkende kracht ingevoerd mag worden, dan voorzie ik geen enkel probleem als het met terugwerkende kracht wordt teruggedraaid', aldus Ligtenberg.

Het is nu overigens wel de vraag of er in plaats van de langstudeerboete een sociaal leenstelsel komt. Dat was de wens van een aantal politieke partijen. Bij het sociaal leenstelsel is de volledige studiefinanciering een lening die na het behalen van het diploma terugbetaald moet worden.

Op de dag dat de nieuwe Tweede Kamer aantrad, deden 11 organisaties de dringende oproep om direct te stoppen met het plan om het woon-werkverkeer te gaan belasten. Beeld ANP
ANWB bus. Beeld ANP
Voorzitter LSVb Irene van den Broek. Beeld ANP

GGZ:
Een woordvoerster van GGZ Nederland over het schrappen van de eigen bijdrage in de geestelijke gezondheidszorg: 'Dit is in één woord fantastisch. We hebben heel erg gevochten tegen de regeling van de eigen bijdrage, die in onze ogen onrechtmatig was. Waarom moest je wel betalen bij een psychose en niet bij een hartaanval? Dat vonden we niet correct. Het gerucht ging al wel dat de eigen bijdrage zou worden geschrapt. Maar nu het echt zo is, zijn we erg blij voor alle patiënten die het betreft.'

NPCF:
Wilna Wind, directrice van patiëntenfederatie NPCF, over het schrappen van de eigen bijdrage in de geestelijke gezondheidszorg en het liggeld voor zieken: 'Wij zagen deze 'ligtaks' als symbool voor een koers die volgens ons precies de verkeerde was en waarbij langetermijnvisie ontbrak. En dat terwijl er nog voldoende kansen zijn om de zorg betaalbaar en tegelijk beter te maken. Pak verspilling aan, rem de volumegroei, bevorder de samenwerking tussen zorgverleners in plaats van de concurrentie. Er zijn meerdere mogelijkheden om binnen het stelsel dat we nu hebben de zorg beter en betaalbaar te maken. Met de beslissing om de ligtaks niet in te voeren, groeit het vertrouwen dat ook de politiek met oplossingen komt waarbij het mes aan twee kanten snijdt, en waarbij de zorg echt gebaat is.'

Wethouder Rotterdam:
Zorgwethouder Marco Florijn van de gemeente Rotterdam is enorm blij met de afschaffing van de eigen bijdrage voor patiënten in de geestelijke gezondheidszorg: 'We waren zelf naar een oplossing aan het zoeken, maar dat was natuurlijk niet wat we wilden. Onze angst was dat door deze maatregel meer mensen op straat terecht zouden komen, omdat dak- en thuislozen toch vaak ggz-problemen hebben. Ons plan van aanpak Maatschappelijke Opvang, dat in de vier grote steden zeer succesvol was, zou door de maatregel teniet worden gedaan.'

Wethouder Amsterdam:
Freek Ossel, wethouder armoede van de gemeente Amsterdam over de afschaffing van de eigen bijdrage voor patiënten in de geestelijke gezondheidszorg: 'Dit is goed nieuws. Mensen die op of onder de armoedegrens leven, hebben alle steun nodig om uit deze positie te komen. Daarom zijn wij ook altijd tegen deze regeling geweest. En hebben we de eigen bijdrage voor arme ggz-patiënten in 2012 betaald. Het belang hiervan is dus nu ook in Den Haag doorgedrongen.'

SGP:
De SGP is blij dat de forensentaks van de baan is. 'Die maatregel was als een paard achter de wagen. Degenen die werken waren er de dupe van, terwijl juist zij degenen zijn die de motor van de economie draaiende houden.' Maar: 'Het schrappen van de langstudeerdersmaatregel is jojobeleid. Dat was een goede stok achter de deur om studenten aan te sporen om tempo te houden bij hun studie. Nu al blijkt dat die effect had.'

GroenLinks:
Jolande Sap, fractievoorzitter GroenLinks, vindt dat PvdA-leider Diederik Samsom zijn groene ambities nu al overboord gooit: 'Ik had gehoopt dat we in Diederik Samsom een groene bondgenoot zouden hebben. Maar helaas blijkt dat een illusie te zijn. Het eerste wat hij doet als onderhandelaar is de groene maatregelen uit het Lenteakkoord overboord gooien. Ik hoop niet dat dit een voorbode is voor wat we de komende jaren op groen kunnen verwachten van een PvdA-VVD-kabinet.'

SP:
Arnold Merkies, Tweede Kamerlid SP: 'Het Kunduzakkoord is in positieve zin aangepast. Goede besluiten, maar het is jammer dat de dekking voor de voorstellen bij de oudere werknemers wordt gehaald. Zeker in crisistijd is het nog sneller verhogen van de AOW-leeftijd onverstandig en onzinnig, het is nu al voor veel mensen moeilijk om boven hun 60e aan het werk te blijven. Oudere werknemers worden aan de ene kant wel verplicht langer door te werken, maar het geld dat oorspronkelijk was bestemd om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten, wordt nu aan andere dingen besteed. Dat is niet uit te leggen. PvdA en VVD hebben van de Kunduzcoalitie ook nog een forse verhoging van het eigen risico en een btw-verhoging geërfd. Ik mag aannemen dat de discussie over die onderwerpen nog niet gesloten is.'

D66:
Alexander Pechtold, fractievoorzitter van D66: 'Goed dat Rutte en Samsom het begrotingstekort niet laten oplopen en de langstudeerboete afschaffen, maar teleurstellend dat ze ervoor kiezen om de belastingen fors te verhogen. Dat is niet goed voor de economische groei en de werkgelegenheid. Dit akkoord kost banen en zal voor meer faillissementen zorgen.

CDA:
Sybrand Buma, fractieleider CDA: 'Per saldo schiet niemand iets met dit akkoord op. Deze plannen leiden tot een lastenverzwaring van 350 miljoen euro. Iemand die naar zijn werk rijdt, is goedkoper uit, maar vervolgens betaalt hij weer meer voor zijn verzekering. Verder krijgen mensen in deze plannen vanaf 2014 te maken met hogere zorgpremies of eigen bijdragen. Ik ben verder blij dat de langstudeerboete is geschrapt, maar ik hoop van harte dat nu niet via een achterdeur er een sociaal leenstelsel komt. Er zijn bouwstenen uit het begrotingsakkoord gehaald, maar voor mij blijft er 90 procent overeind. Benieuwd wat de PvdA nu gaat doen. Zij nam eerder er flink afstand van, maar lijkt nu het meeste van dat akkoord over te nemen.'

ChristenUnie:
Arie Slob, fractieleider van de ChristenUnie: 'Het betekent waarschijnlijk een half miljard lastenverzwaring voor het bedrijfsleven en de AOW gaat omhoog. Studenten kunnen van de langstudeerboete af zijn, maar die krijgen straks een sociaal leenstelsel. Dat staat nu nog niet op papier, maar dat weten we al. Het reiskostenforfait is weg, maar mensen krijgen straks via de verzekering extra rekeningen binnen omdat ze een assurantiebelasting moeten gaan betalen.'

PVV:
PVV-leider Geert Wilders via Twitter: 'Paars 3 slaat keihard toe: BTW-verhoging blijft, verzekeringen fors duurder en AOW-leeftijd sneller omhoog. #paarsdrieplundert.'

Jolande Sap. Beeld ANP
PVV-leider Geert Wilders. Beeld anp

Ouderenorgansiatie ANBO:
'Het hoeft het geen probleem te zijn, dat de VVD en PvdA maandag in een deelakkoord overeen zijn gekomen de AOW-leeftijd een jaar eerder te verhogen dan gepland. Wij stellen wel als voorwaarde dat er werk is voor 65-plussers en dat eventuele AOW-gaten gerepareerd worden. Dat laatste is nu eindelijk gelukt, maar dat moet in de toekomst natuurlijk ook het geval blijven.'

FNV:
Vakcentrale FNV is gematigd positief over het deelakkoord dat Mark Rutte (VVD) en Diederik Samsom (PvdA) maandag presenteerden. 'Het is een stuk socialer dan het was, maar nog niet genoeg', vindt voorzitter Ton Heerts die wel wat gemiste kansen ziet en liever ook de eerdere verhoging van de AOW-leeftijd had zien verdwijnen.

Heerts stelt in een eerste reactie: 'Er is nu de overbruggingsregeling waarmee mensen met lage inkomens tegemoet gekomen worden. We moeten de precieze uitwerking natuurlijk nog bestuderen. Met de oude plannen hadden mensen maanden zonder inkomen gezeten. Dat was onaanvaardbaar geweest. Dat probleem lijkt nu voor de laagste inkomens opgelost.'

FNV/de nieuwe vakbeweging is blij dat de forensentaks, langstudeerboete en de kortere tijd dat flexwerkers in de ziektewet zouden kunnen zitten, van de baan zijn en dat de werkbonus opnieuw wordt geïntroduceerd. 'De forensentaks zou leiden tot ingrijpende negatieve effecten voor de koopkracht, de arbeidsdeelname en de arbeidsmobiliteit', aldus Heerts. Het aanpassen van eerdere plannen voor de kinderopvang en ontslagbescherming kunnen ook nog in het regeerakkoord terugkomen, denkt hij.

CNV:
Jaap Smit, voorzitter vakcentrale CNV: 'In eerste reactie is het CNV tevreden over het terugdraaien van de forensentaks en het voorlopig gedeeltelijk niet doorgaan van de verslechteringen van de Ziektewet. Onze bezwaren zijn blijkbaar gehoord. Ook staan we positief tegenover het weer invoeren van de doorwerkbonus waardoor mensen met lage inkomens daardoor eerder kunnen stoppen met werken. Datzelfde geldt voor de overbruggingsregeling voor vutters en prepensioen, waardoor zij niet de dupe worden van het versneld invoeren van de hogere AOW-leeftijd. Het is duidelijk dat er in de onderhandelingen evenwicht gezocht wordt in de noodzaak om maatregelen te treffen en het sociale aspect.'

MHP:
Reginald Visser, voorzitter vakcentrale MHP: 'De MHP is verheugd dat de forensentaks van de baan is. Wij trokken als één van de eersten aan de bel over de grote gevolgen en kwamen al in een vroeg stadium met mogelijke alternatieven om het begrotingstekort te verkleinen. Voorgesteld werd bijvoorbeeld een verhoging van de winst- en assurantiebelasting naar het niveau van de ons omringende landen. We willen de aanpassingen eerst nog uitgewerkt op papier zien, maar vooralsnog lijkt er meer evenwicht in de bezuinigingen te komen. Wij roepen een nieuw kabinet op om samen met sociale partners tot afspraken te komen voor een sociale agenda waarbij de vraagstukken van werkgelegenheid en het terugdringen van de werkloosheid voorop dienen te staan.'

FNV-federatiebestuurder Catelene Passchier. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.